II SA/Wa 1757/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, WSA, Ewa Pisula-Dąbrowska (spraw.), Protokolant Agnieszka Kolasa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi L. F. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą 2) zasądza od Ministra Edukacji Narodowej i Sportu na rzecz L. F. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści zł) tytułem kosztów zastępstwa procesowego Wnioskiem z dnia 27 czerwca 2002 r., skierowanym do [...] Kuratora Oświaty w W., L. F. wniósł o wszczęcie postępowania kwalifikacyjnego na stopień nauczyciela dyplomowanego. Decyzją z dnia [...] października 2002 r. nr [...] [...]Kurator Oświaty w W. odmówił L. F. nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego, a po ponownym rozpoznaniu sprawy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, Minister Edukacji Narodowej i Sportu decyzją z dnia [..]stycznia 2003 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] października 2002 r. Od decyzji Ministra Edukacji Narodowej i Sportu skargę do Sądu wniósł w dniu 13 lutego 2003 r. L. F. Nie czekając na rozstrzygnięcie wniesionej skargi przez Sąd, L. F. wniósł ponowny wniosek 30 grudnia 2003 r. o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego na stopień nauczyciela dyplomowanego, który to wniosek, analogicznie jak w 2002 r., skierował do [...] Kuratora Oświaty w W. Decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] [...] Kurator Oświaty w W. nadał p. L. F. stopień nauczyciela dyplomowanego. Decyzja ta, wobec jej niezaskarżenia, stała się prawomocna. Wyrokiem z dnia 15 czerwca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sygn. akt II SA 568/03 uchylił zaskarżoną decyzję utrzymującą w mocy decyzję o odmowie nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego, stwierdził, że nie podlega wykonaniu w całości oraz zasądził na rzecz skarżącego koszty postępowania. W tym miejscu zaznaczyć należy, iż sentencja wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie brzmiała, m.in. "uchyla zaskarżoną" decyzję, co oznaczało, że sentencją objęto decyzję II-instancyjną z [...] stycznia 2003 r., pozostawiając tym samym w obrocie prawnym decyzję I-instancyjną z [...] października 2002 r. nr [...] o odmowie nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego. Jednocześnie w dacie wydania wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (15 czerwca 2004 r.) w obrocie prawnym funkcjonowała już decyzja z [...] lutego 2004 r. o nadaniu p. L. F. stopnia nauczyciela dyplomowanego. Decyzją z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] Minister Edukacji Narodowej i Sportu z uwagi na treść wyroku WSA z 15 czerwca 2004 r. (uchylenie zaskarżonej decyzji) oraz z uwagi na to, że w międzyczasie wydano pozytywną dla skarżącego decyzję w innym, równoległym postępowaniu i przyznano mu stopień nauczyciela dyplomowanego, umorzył postępowanie odwoławcze od Decyzji [...] Kuratora Oświaty z [...] października 2002 r. nr [...], którą to decyzją odmówiono skarżącemu nadania mu stopnia nauczyciela dyplomowanego. W tym miejscu zaznaczyć znów należy, iż organ umorzył postępowanie odwoławcze, nie odnosząc się (pomijając), iż w obrocie nadal istnieje decyzja z [...] października 2002 r. (o odmowie nadania stopnia awansu) i której to decyzji, co już podkreślono, nie uchylono też wyrokiem Sądu z dnia 15 czerwca 2004 r. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] maja 2005 r. o umorzeniu postępowania odwoławczego Minister Edukacji Narodowej i Sportu podkreślał, iż w obiegu prawnym pozostaje prawomocna decyzja o nadaniu p. L. F. stopnia nauczyciela dyplomowanego, a zatem wydanie w tym przedmiocie ponownej decyzji dotknięte byłoby wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 3 kpa). Od decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego z dnia [...] maja 2005 r. L. F. wniósł odwołanie - wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Podkreślał, iż nie zgadza się na umorzenie postępowania, albowiem decyzja o nadaniu mu stopnia nauczyciela była niepełna, nie stwierdzała od jakiej daty nabył on powyższe uprawnienia. Decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...], Minister Edukacji Narodowej i Sportu na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] maja 2005 r., którą to decyzją umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu podkreślił, iż L. F. we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy domaga się wydania drugiej decyzji nadającej mu stopień nauczyciela dyplomowanego, która powinna mieć charakter decyzji deklaratywnej, stwierdzającej, że nabył on uprawnienia do uzyskania tego stopnia z dniem 8 października 2002 r. Organ podkreślał, iż L. F. nadany został decyzją ostateczną stopień nauczyciela dyplomowanego i ponownie wydana w tej sprawie decyzja byłaby dotknięta wadą nieważności. Omawiana decyzja - decyzja Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] lipca 2005 r. (umarzająca postępowanie odwoławcze) stała się przedmiotem skargi L. F. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o jej uchylenie, skarżący zarzucał nieprawidłową interpretację art. 156 § 1 pkt 3 kpa poprzez uznanie, iż zachodzi tożsamość sprawy. Podnosił, że od 2002 r. spełniał warunki do uzyskania stopnia nauczyciela dyplomowanego. Twierdził, iż obie decyzje dotyczą tego samego awansu zawodowego, jednakże różnego czasookresu. Powoływał się na zasadę praw słusznie nabytych i domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i określenia przez organ daty nabycia przedmiotowych uprawnień. Nie sformułował jednak zarzutów naruszenia prawa przez organ przy wydawaniu decyzji. W odpowiedzi na skargę Minister Edukacji Narodowej i Sportu wniósł o oddalenie skargi. Rozpoznając sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Na wstępie należy przypomnień, iż na mocy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Istota sporu sprowadzała się do rozstrzygnięcia, czy wobec nadania skarżącemu w innym, równolegle toczącym się postępowaniu, uprawnień nauczyciela dyplomowanego (postępowaniu zakończonym wydaniem prawomocnej decyzji), niniejsze równoległe, choć wcześniej wszczęte postępowanie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. Nadto, czy dopuszczalnym jest (bowiem tego domagał się skarżący), aby przedmiotowe postępowanie mogło prowadzić do zmiany, uzupełnienia prawomocnej decyzji z [...] lutego 2004 r. (o przyznaniu uprawnień), poprzez określenie daty nabycia tych uprawnień. Bezsporne w sprawie jest, iż na mocy decyzji z [...] lutego 2004 r. [...] Kuratora Oświaty skarżącemu został nadany stopień nauczyciela dyplomowanego. Bezsporne też jest, że skarżący nie wnosił o uzupełnienie tej decyzji w zakresie określenia daty nabycia tych uprawnień oraz że jej nie zaskarżył, przez co jako prawomocna weszła ona do obiegu prawnego. Bezsporne również jest, że przedmiotem niniejszej sprawy jest umorzenie postępowania, które zostało wszczęte na wniosek skarżącego w 2002 r., tj. postępowania, w trakcie którego organ I i II instancji odmówił mu decyzjami z dnia [...] października 2002 r. i [...] stycznia 2003 r. nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego. Decyzję II-instancyjną z [...] stycznia 2003 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 czerwca 2004 r. - uchylił. Stosownie do art. 105 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, wydaje się decyzję o umorzeniu postępowania. Zawarte w tym przepisie określenie "stało się" oznacza, że chodzi o przyczyny, które w chwili wszczęcia postępowania nie istniały (nie były znane), a wystąpiły dopiero w toku rozpoznawania sprawy. W niniejszej sprawie przyczyna umorzenia postępowania niewątpliwie powstała właśnie w toku, w trakcie toczącego się postępowania poprzez wydanie w innym, równolegle się toczącym postępowaniu, decyzji (prawomocnej), w której nadano skarżącemu omawiane uprawnienia. Umorzenie postępowania wobec ustalenia, iż sprawa co do istoty została merytorycznie rozstrzygnięta (decyzją prawomocną) było, stosownie do art. 105 kpa, prawidłowe. Tym samym, co do zasady, Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił ocenę prawną prezentowaną przez organ, iż postępowanie w niezakończonej toczącej się sprawie, której przedmiotem jest nadanie stopnia awansu (a w zasadzie odmowa nadania) winno zostać, stosownie do art. 105 kpa, jako bezprzedmiotowe umorzone. Bezprzedmiotowość wynika z faktu, iż w odrębnym równoległym postępowaniu omawiane uprawnienia zostały skarżącemu przyznane, i sprawa co do istoty została prawomocnie rozstrzygnięta. Domaganie się przez skarżącego uzupełnienia treści prawomocnej i funkcjonującej w obrocie decyzji z [...] lutego 2004 r. (o przyznaniu mu statusu) w toczącym się jeszcze postępowaniu (o to samo) uznać należy za niedopuszczalne. Żądania skarżącego zmierzają do wydania kolejnej merytorycznej decyzji, która dotknięta byłaby wadą nieważności - art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Podzielając pogląd, iż postępowanie w sprawie winno być umorzone i jednocześnie uchylając zaskarżoną decyzję, Sąd miał na uwadze, co następuje. Zarówno rozstrzygnięcie zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2004 r., jak i zaskarżona decyzja poprzez nieprawidłowe sformułowanie sentencji decyzji nie wyeliminowało z obrotu decyzji [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] października 2002 r. nr [...], którą to decyzją odmówiono skarżącemu nadania stopnia awansu nauczyciela dyplomowanego. Jak wynika bowiem z treści sentencji wyroku z dnia 15 czerwca 2003 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny, poprzez sformułowanie "uchyla zaskarżoną decyzję" wyrokiem tym uchylił decyzję organu II instancji, tj. decyzję Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z [...] stycznia 2003 r. i tym samym pozostawił w obrocie decyzję z [...] października 2002 r. nr [...], wydaną przez [...] Kuratora Oświaty (o odmowie nadania stopnia awansu...). Okoliczność powyższa uszła uwadze zarówno organu I, jak i II instancji przy wydawaniu decyzji o umorzeniu postępowania. A mianowicie w decyzji z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] Minister Edukacji Narodowej i Sportu odniósł się jedynie do postępowania odwoławczego. Formułując sentencję tej decyzji poprzez określenie "umorzyć postępowanie odwoławcze", de facto umorzył jedynie postępowanie odwoławcze toczące się przed organem II instancji, pozostawiając poza rozstrzygnięciem decyzję organu I instancji [...]Kuratora Oświaty z [...] października 2002 r. nr [...] (o odmowie nadania stopnia awansu). Tym samym ani wyrok WSA z dnia 15 czerwca 2003 r., ani zaskarżona przedmiotowa decyzja (poprzez nieprawidłowo sformułowaną sentencję decyzji) nie uchyliła decyzji [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] października 2002 r. (o odmowie). Podzielając co do zasady pogląd organu, iż postępowanie w niniejszej sprawie winno zostać obligatoryjnie umorzone, podkreślić jednak należy, że umorzenie postępowania powinno obejmować nie tylko postępowanie odwoławcze, jak to uczynił organ, lecz i postępowanie I-instancyjne, w wyniku którego wydano decyzję z [...] października 2002 r. o odmowie. Pozostawienie poza rozstrzygnięciem tej decyzji z [...] października 2002 r. spowodowało, że w obrocie prawnym funkcjonują sprzeczne i wykluczające się decyzje: decyzja o odmowie przyznania uprawnień oraz decyzja z [...] lutego 2004 r. o przyznaniu tych uprawnień. Rozstrzygając ponownie, organ winien więc umorzyć oba postępowania lub "umorzyć postępowanie w sprawie". Reasumując, brak odniesienia się w sentencji zaskarżonej decyzji do całości postępowania - nieprawidłowe sformułowanie sentencji decyzji, powoduje pozostawienie w obrocie prawnym decyzji z [...] października 2002 r. o odmowie przyznania stopnia awansu nauczyciela dyplomowanego przy istnieniu w obrocie decyzji z [...] lutego 2004 r. przeciwnej treści. Taki stan prowadzi do chaosu prawnego, może też komplikować ustalenie stanu prawnego w ewentualnych przyszłych odrębnych postępowaniach administracyjnych, bądź cywilnych. Z powyższych względów zaskarżoną decyzję należało uchylić - art. 145 § 1 pkt c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono, stosownie do art. 200 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) oraz § 18 ust. 1 pkt c rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).