II SA/Wa 1757/17

PostanowienieWSA w Warszawie2018-08-21

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać umorzony, jeśli strona jest ustawowo zwolniona z ponoszenia tych kosztów?
Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć jako zbędne, ponieważ strona była ustawowo zwolniona z obowiązku ponoszenia tych kosztów na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. e PPSA. Przepisy o prawie pomocy w zakresie zastępstwa prawnego mają zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia.
Stan faktyczny
E. J. złożyła skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku. Po oddaleniu skargi przez WSA, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu wniesienia skargi kasacyjnej, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wskazała na niskie dochody i zły stan zdrowia.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano E. J. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. 2. Umorzono postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2018 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku E. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi E. J. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku postanawia: 1. przyznać E. J. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, 2. umorzyć postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 lipca 2018 r. oddalił skargę E. J. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, w celu wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie orzeczenia. We wniosku podała, że pozostaje sama w gospodarstwie domowym, jest osobą schorowaną, a na dochód gospodarstwa domowego składa się jedynie zasiłek stały w wysokości 604 zł miesięcznie. Nadto oświadczyła, że nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Do stałych kosztów utrzymania strona zaliczyła opłaty za wodę - 20 zł co dwa miesiące, energię elektryczną - 60 zł miesięcznie, koszty zakupu lekarstw - około 150 zł miesięcznie, opłaty za telefon - około 40 zł, środki higieny - 30 zł oraz wyżywienie. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżąca, stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Skoro zatem strona w tej sprawie jest zwolniona z ustawy z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć, zgodnie z art. 249a powołanej ustawy. Natomiast przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron, korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych - art. 262 cytowanej ustawy. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie radcy prawnego. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika ze złożonego wniosku oraz akt administracyjnych, skarżąca otrzymuje zasiłek stały w wysokości 604 zł miesięcznie, nie posiada majątku ani oszczędności, jest osobą schorowaną. W konsekwencji należy stwierdzić, że strona wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262, art. 249a w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło