II SA/Wa 1757/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.), , Protokolant starszy referent Agnieszka Fidor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi M.J. na decyzję Dyrektora Departamentu Spraw Socjalnych Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy pokrycia kosztów przekwalifikowania zawodowego oddala skargę M. J. (dalej, jako: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Departamentu Spraw Socjalnych Ministra Obrony Narodowej (dalej, jako: organ) z dnia [...] sierpnia 2024 r. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w S. z dnia [...] lipca 2024 r. w sprawie odmowy prawa do pokrycia kosztów przekwalifikowania zawodowego na szkoleniu ALS - zaawansowane zabiegi resuscytacyjne u osób dorosłych oraz jednego przejazdu i dwóch noclegów w miejscu szkolenia. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono, że rozkazem personalnym Nr [...] Dowódcy Generalnego Sił Zbrojnych z dnia [...] listopada 2023 r. skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] stycznia 2024 r. i przeniesiony do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez żołnierza zawodowego. Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2024 r. skarżący wystąpił do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w S. (dalej, jako: Dyrektor WBE lub organ I instancji) o sfinansowanie kosztów szkolenia ALS - zaawansowane zabiegi resuscytacyjne u osób dorosłych oraz jednego przejazdu i dwóch noclegów w miejscu szkolenia. Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w S. decyzją Nr [...] z [...] lipca 2024 r. odmówił przyznania skarżącemu pomocy na sfinansowanie wnioskowanych kosztów. Skarżący odwołał się od tej decyzji. Zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ przytoczył art. 236 ust. 3 i ust. 8 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2024 r. poz. 248) i wskazał, że skarżący korzystał już z pomocy rekonwersyjnej na mocy decyzji Dyrektora WBE w S. Nr [...]z dnia [...] kwietnia 2024 r. w sprawie sfinansowania kosztów szkolenia "[...]". Ponadto jak wynika z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej skarżący założył firmę M. J.. Działalność gospodarczą prowadzi od [...] lipca 2020 r. w zakresie działalności pogotowia ratunkowego, co świadczy, że jest właściwie przygotowany do pracy na cywilnym rynku. Organ wskazał na różnicę pomiędzy doskonaleniem zawodowym - przekwalifikowaniem, a w ogóle możliwością zaistnienia na rynku pracy. Zdaniem organu, treść odwołania wskazuje, że w ocenie skarżącego ukończenie kolejnego szkolenia w ramach pomocy rekonwersyjnej może służyć szeroko pojętemu doskonaleniu zawodowemu. Jest to jednak zdaniem organu ocena błędna, pomijająca rzeczywisty cel pomocy rekonwersyjnej. Efektem wnioskowanego przekwalifikowania ma być bowiem przygotowanie żołnierzy zawodowych do funkcjonowania na cywilnym rynku pracy. Decyzja w przedmiocie przyznania prawa do pomocy w zakresie przekwalifikowania zawodowego nie jest decyzją związaną. Właściwe organy mają prawo i obowiązek dokonania oceny udzielania tej pomocy pod kątem możliwości osiągnięcia jej celu, zwłaszcza w sytuacji, gdy żołnierz zwolniony z zawodowej służby wojskowej funkcjonuje zawodowo na rynku cywilnym. W niniejszej sprawie jasnym jest, że skarżący uzyskał już niezbędne kwalifikacje zawodowe i funkcjonuje samodzielnie na rynku pracy, a także posiada kwalifikacje niezbędne do aktywności zawodowej po zakończeniu służby wojskowej, prowadząc działalność gospodarczą. Z powyższego wynika, że ukończenie przez niego wnioskowanego szkolenia nie spowoduje uzyskania innych kwalifikacji niezbędnych do funkcjonowania na rynku pracy, co przesądza o tym, że nie zostanie wypełniona przesłanka, określona w art. 236 ust. 8 i 17 ustawy o obronie Ojczyzny. Z tym rozstrzygnięciem skarżący nie zgodził się i wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1. Pogwałcenie "zasady równości" wyrażonej w art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej "Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne"; 2. Nieprzestrzeganie "zasady legalizmu" opisanej w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej "Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa"; 3. Niezgodność z przepisami dotyczącymi rekonwersji, w ten sposób, że interpretacja przepisów art. 236 pkt 3 ustawy o obronie Ojczyzny przyjęta przez Dyrektora WBE i w dalszym postępowaniu przez Ministra podtrzymana, bezprawnie ogranicza prawa majątkowe skarżącego określone w art. 236 pkt 3, 8 i 9, o kwotę co najmniej 9600,00 zł (10800,00 zł minus kwota wykorzystana 1200,00 zł); 4. Przekroczenie przez Dyrektora WBE uprawnień nadanych odpowiednimi przepisami w ten sposób, że Dyrektor WBE samowolnie przyznał sobie prawo do sprawdzania danych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej oraz określania ilości kursów i szkoleń, jakie były żołnierz zawodowy zwolniony z zawodowej służby wojskowej i prowadzący działalność gospodarczą może zrealizować. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił argumentację na poparcie stawianych zarzutów. Skarżący podał m. in., że spełnia wszystkie warunki do przyznania wnioskowanej pomocy określone w art. 236 pkt 3 ustawy o obronie Ojczyzny. Zdaniem skarżącego nieuprawnione jest dokonywanie dodatkowego podziału grupy docelowej, do której kierowana jest pomoc rekonwersyjną np. ze względu na rodzaj zatrudnienia, wykonywany zawód, prowadzenie działalności gospodarczej, sytuację majątkową, posiadanie domu lub zamieszkiwania w mieście. Wykładnia przepisów dokonana przez organy jest nieprawidłowa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Podstawę zaskarżonej czynności stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 maja 2022 r. w sprawie korzystania z pomocy w zakresie doradztwa zawodowego, przekwalifikowania, pośrednictwa pracy i odbywania praktyk zawodowych przez żołnierzy zawodowych. Stosownie do art. 236 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny żołnierz zawodowy, który został zwolniony z zawodowej służby wojskowej wskutek ustalenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej albo choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej albo który pełnił zawodową służbę wojskową co najmniej 4 lata, z wyjątkiem zwolnionego ze służby wojskowej z powodu, o którym mowa w art. 226 pkt 1, 2, 7 i 11-15, w okresie 2 lat od dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, może korzystać, na terenie kraju, na pisemny wniosek, z pomocy w zakresie doradztwa zawodowego, przekwalifikowania i pośrednictwa pracy, udzielanej przez właściwe organy. W myśl art. 236 ust. 8 pkt 2 ustawy o obronie Ojczyzny w ramach pomocy, o której mowa w ust. 1 i 3, do wysokości limitów, mogą być pokrywane koszty: przejazdów z miejsca zamieszkania do ośrodka szkolenia, w którym następuje przekwalifikowanie zawodowe, lub do miejsca odbywania praktyki zawodowej i z powrotem. Wysokość limitów, o których mowa w ust. 8, wynosi za: przejazdy z miejsca zamieszkania do ośrodka szkolenia lub miejsca odbywania praktyki zawodowej i z powrotem - do wysokości równowartości 20 przejazdów, których koszt jednostkowy nie przekracza ceny biletu jednorazowego w 2 klasie pociągu według taryfy pośpiesznej, z uwzględnieniem przysługujących ulg, z wyjątkiem biletów na miejsca rezerwowane, sypialne lub miejsca do leżenia (art. 236 ust. 9 pkt 2 ustawy o obronie Ojczyzny). W myśl § 4 ww. rozporządzenia, ogół przedsięwzięć podejmowanych w zakresie doradztwa zawodowego, przekwalifikowania zawodowego, pośrednictwa pracy i odbywania praktyk zawodowych, realizowanych przez podmioty wymienione w art. 236 ust. 16 ustawy, jest pomocą rekonwersyjną mającą zagwarantować odpowiednie przygotowanie uprawnionych do funkcjonowania na rynku pracy. Mając powyższe na względzie uznać należy że pomoc udzielana w ramach tzw. rekonwersji powinna dotyczyć byłych funkcjonariuszy przygotowujących się do uczestnictwa na rynku pracy, a nie przedsiębiorców, którzy prowadzą już działalność gospodarczą, co świadczy o tym, że są już właściwie przygotowani do cywilnego rynku pracy. W tej sytuacji, stwierdzić należy, że prawidłowe było uwzględnienie przez organ w ramach pomocy rekonwersyjnej decyzji Dyrektora WBE w S. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2024 r., którą sfinansowano już raz skarżącemu koszty szkolenia tj. szkolenia "[...]" w terminie od [...] maja 2024 r. do [...] maja 2024 r. w kwocie 1200 zł oraz Informacji z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, z której wynika, że skarżący prowadzi już działalność gospodarczą od [...] lipca 2020 r. Wykazano bowiem, że po w zakończeniu służby wojskowej - podjął on aktywność zawodową na rynku pracy – prowadząc własną firmę. Korzystając uprzednio pomocy rekonwersyjnej uzyskał już kwalifikacje, inne niż przydatne wyłącznie w służbie wojskowej. Umożliwiają mu one funkcjonowanie na rynku pracy – także po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. W ocenie Sądu, w okolicznościach tej sprawy zasadne jest uznanie, że zrefundowanie skarżącemu kosztów kolejnego szkolenia doprowadziłoby do wypaczenia ratio legis pomocy rekonwersyjnej i mogłoby w konsekwencji być odebrane jako niedozwolona pomoc prowadząca do uzyskania przez osobę nieuprawnioną (przedsiębiorcę) przewagi nad pozostałymi uczestnikami rynku, poprzez pozyskanie środków publicznych na podniesienie kwalifikacji zawodowych. Oceny takiej nie może zmieniać okoliczność, że aktualnie - w okresie, gdy potencjalnie dopuszczalne jest jeszcze uzyskanie pomocy rekonwersyjnej - może być przydatne - z perspektywy realizowanej działalności - uzyskanie, czy utrzymanie pewnych kwalifikacji, czy uprawnień. Sama poprawa konkurencyjności na rynku z perspektywy obecnej aktywności zawodowej, nie może być kwalifikowana, jako przesłanka uzasadniająca pomoc "niezbędną do funkcjonowania na rynku pracy" w rozumieniu ustawy. Chybiona jest również argumentacja odwołująca się do założenia, jakoby jedynym ograniczeniem dla uzyskania pomocy rekonwersyjnej dla żołnierzy była wyłącznie granica kwotowa. Pomoc finansowa na "przekwalifikowanie zawodowe", musi mieścić się także w innych, przewidzianych przez prawodawcę, kryteriach – wymienionych w ustawie. Z analizy zgromadzonego materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że skarżący skorzystał już z możliwej prawnie pomocy rekonwersyjnej, dzięki czemu podniósł swoje kwalifikacje zwiększając tym samym możliwości w zakresie prowadzonej już aktywności zawodowej. Zasadne było wyważenie w okolicznościach tej konkretnej sprawy czy przyznanie wnioskowanej pomocy zagwarantuje odpowiednie przygotowanie wnioskodawcy do funkcjonowania na rynku pracy i czy zapewni prawidłowe wykorzystanie środków finansowych na ten cel. Organ w żadnym razie nie sformułował tezy (zasady), iż pomocy rekonwersyja może być udzielona tylko raz. Organ odniósł się do już udzielonej wcześniej pomocy, a także do kwestii związanej z prowadzoną już przez skarżącego działalnością gospodarczą – aby wykazać, iż przyznanie kolejny raz, w tej konkretnej sprawie, wnioskowanej pomocy jest niecelowa jako nieposiadająca przymiotu niezbędności przekwalifikowania do funkcjonowania na rynku pracy. Prawidłowa była konkluzja organu, że w przypadku skarżącego – m. in. dzięki udzielonemu już wsparciu finansowemu - osiągnięte zostały cele pomocy rekonwersyjnej. Reasumując, Sąd uznał, że decyzje obu instancji nie naruszają prawa, zaś argumenty i wnioski skargi nie zasługują na uwzględnienie. Przed podjęciem spornych rozstrzygnięć organy administracji orzekające w analizowanej sprawie przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, czyniąc zadość wymogom określonym w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Jednocześnie, organy obu instancji swoje stanowisko w sprawie należycie uzasadniły, przestrzegając wszelkich zaleceń ustawodawcy, o których mowa w art. 107 § 3 K.p.a. Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Sąd nie dopatrzył się żadnego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. W konsekwencji, stwierdzić należy, że - wbrew zrzutom strony skarżącej - brak jest podstaw do uchylenia obu spornych decyzji administracyjnych. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) orzekł jak w sentencji.