II SA/Wa 1760/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras Sędzia WSA – Sławomir Fularski (sprawozdawca) Sędzia WSA – Anna Mierzejewska Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej – oddala skargę – Decyzją z dnia [...] maja 2014 r., Prezydent Miasta W., na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust.1 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 4 pkt 1 i art. 41 ust. 11 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r., poz. 674 ze zm., dalej jako "ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy") oraz art. 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej jako "k.p.a.") orzekł o utracie przez A. B. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] sierpnia 2013 r. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że z posiadanych dokumentów wynika, że A. B. podlega na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego w związku z uczestnictwem w szkoleniu lub stażu organizowanym przez inny podmiot niż urząd pracy. Zgodnie z przepisami ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w takim przypadku następuje utrata statusu osoby bezrobotnej. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A. B. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu podniósł, że bardzo zależy mu na podjęciu zatrudnienia, w związku z czym wziął udział w szkoleniu organizowanym przez firmę z P. Przed przystąpieniem do projektu poinformował organizatora szkolenia, że jest osobą bezrobotną, ubezpieczoną w urzędzie pracy, w związku z czym nie chce mieć żadnych problemów związanych z udziałem w szkoleniu. Zapewniono go przy tym, że nie będzie żadnych problemów, bo organizator szkolenia zajmuje się wszystkimi sprawami. Pomimo tego, okazało się, że w związku z udziałem w szkoleniu podlegał ubezpieczeniu, w konsekwencji czego utracił status osoby bezrobotnej. Odwołujący się wyjaśnił, że jest osobą niepełnosprawną o umiarkowanym stopniu i mając różne problemy zdrowotne korzysta ze służby zdrowia. Tak też było w okresie między listopadem 2013 r., a dniem złożenia odwołania. NFZ zwrócił mu skierowanie do sanatorium z uwagi na brak ubezpieczenia. Zdaniem odwołującego się, taka sytuacja jest dla niego wysoce krzywdząca. Starania o pracę spowodowały znaczne pogorszenie jego sytuacji życiowej. Nie znalazł pracy a dodatkowo utracił prawo do świadczeń medycznych. W państwie prawa taka sytuacja jest niedopuszczalna. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...], Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l i art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnia i instytucjach rynku pracy, bezrobotnym jest osoba która m. in. nie podlega na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. W myśl art. 33 ust. 4 pkt 1 ww. ustawy, starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 32 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy. Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nakłada na bezrobotnych wiele obowiązków, do których należy m. in. powiadamianie urzędu pracy, zgodnie z art. 41 ust. 11 o uczestnictwie w szkoleniu lub stażu organizowanym przez inny podmiot niż powiatowy urząd pracy. Zaniedbanie ciążących na bezrobotnym obowiązków skutkuje pozbawieniem statusu osoby bezrobotnej, a tym samym utratą związanych z tym statusem uprawnień. Zatem, w interesie bezrobotnego leży dołożenie wszelkich starań, aby one były należycie wykonywane. Z powyższym obowiązkiem bezrobotny zapoznał się, czego dowodem jest własnoręczny podpis złożony w dniu [...] października 2012 r. na druku "Informacja dla osób zgłaszających się w celu rejestracji jako osoba bezrobotna". Pomimo tego, bezrobotny nie powiadomił o tym fakcie Urzędu Pracy W., w terminie 7 dni przed rozpoczęciem szkolenia. Po powzięciu informacji (w dniu [...] kwietnia 2014 r.) o uczestnictwie bezrobotnego w projekcie "Mogę więcej - aktywizacja społeczno - zawodowa osób niepełnosprawnych" w okresach: [...] sierpnia 2013 r. – [...] sierpnia 2013 r., [...] sierpnia 2013 r. – [...] września 2013 r. oraz [...] października 2013 r. – [...] października 2013 r. i tym samym zgłoszeniu ww. do ubezpieczenia emerytalnego, rentowego, wypadkowego i zdrowotnego, Prezydent W. decyzją z dnia [...] maja 2014 r., orzekł o utracie przez odwołującego statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] sierpnia 2013 r., tj. od dnia objęcia ww. obowiązkiem ubezpieczenia społecznego w związku z uczestnictwem w szkoleniu lub stażu organizowanym przez inny podmiot niż urząd pracy. Wojewoda [...] wskazał, że istotny w sprawie jest sam obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, a nie fakt zgłoszenia czy też niezgłoszenia do organu rentowego i opłacanie składek. Skoro odwołujący się, w związku z uczestnictwem w szkoleniu zorganizowanym przez inny podmiot niż urząd pracy, podlegał na podstawie odrębnych przepisów, tj. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego od dnia [...] sierpnia 2013 r., to powyższe skutkuje pozbawieniem go statusu osoby bezrobotnej. Nadto, organ odwoławczy wyjaśnił, że ponowne nabycie statusu osoby bezrobotnej będzie możliwe w każdym momencie, o ile zostaną spełnione przesłanki określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł A. B. (dalej jako "skarżący") wnosząc o uchylenie zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucił: - naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 pkt. ust. 1 pkt. 2 litera l, oraz art. 33 ust. 4 pkt. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, poprzez niewłaściwe ich zastosowanie, co w konsekwencji spowodowało utratę statusu osoby bezrobotnej. - naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego, nie ustosunkowanie się do wszystkich jego zarzutów i niepodanie przyczyn z powodu których argumentom skarżącego odmówiono wiarygodności, nadto art. 8 i 9 k.p.a. poprzez podjęcie działań przez urząd pracy skutkujących utratą zaufania do tego organu, oraz nienależyte i niewyczerpujące poinformowanie go o prawach i obowiązkach, co skutkowało utratą przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że przez kilka miesięcy miał problem przy okazji korzystania z publicznej opieki zdrowotnej, gdyż informowano go, że nie jest osobą ubezpieczoną. Podkreślił fakt, że w chwili podejmowania szkolenia pytał wyraźnie w Centrum Rozwoju Kompetencji w P. (organizator szkolenia) czy fakt podjęcia szkolenia musi gdzieś zgłosić i czy z tego powodu będą odprowadzane jakieś składki. Udał się również do urzędu pracy, aby zgłosić, że podjął takie szkolenie i zapytał, czy nie rodzi to żadnych prawnych konsekwencji. Otrzymał informację od pracownika urzędu pracy, że podjęcie takiego szkolenia nie ma znaczenia i nie wpływa na status osoby bezrobotnej. Po uzyskaniu takich odpowiedzi od - wydawałoby się - kompetentnych osób uważał sprawę za wyjaśnioną. W związku z tym problemy z jego ubezpieczeniem zupełnie go zaskoczyły. Skarżący podniósł, że nie zgadza się z ustaleniami Wojewody [...] z dwóch powodów. Po pierwsze, przed rozpoczęciem szkolenia udał się do urzędu pracy i poinformował pracownika tego urzędu, że będzie podejmował takie szkolenie, pytając, czy rodzi to jakieś konsekwencje prawne dla niego jako osoby bezrobotnej. Otrzymał jednoznaczną odpowiedź, że nie. Albo więc jego pytanie zostało zlekceważone przez urzędnika, albo nie posiadał on właściwych kompetencji do wskazania mu jego obowiązków - jest to sytuacja naruszająca zarówno art. 8 jak i 9 k.p.a. Poinformował więc pracownika urzędu pracy o fakcie podjęcia tego szkolenia. Faktem jest, że była to informacja ustna, ale urzędnik nie polecił mu sporządzenia takiej informacji pisemnie, co więcej, wyraźnie stwierdził, że podjęcie tego szkolenia nie ma wpływu na jego status jako osoby bezrobotnej. Po drugie, wspomniana przez Wojewodę [...] "Informacja dla osób zgłaszających się w celu rejestracji jako osoba bezrobotna" jest niepełna i nierzetelna. Nie zawiera ona w swej treści sposobu poinformowania o podjęciu jakichkolwiek aktywności – w szczególności szkolenia. Nadto, w akapicie "Utrata statusu osoby bezrobotnej" nie ma żadnego punktu, który odnosiłby się do jego sytuacji. Nie ma tam mowy o tym, że podjęcie szkolenia, a nawet fakt odprowadzania jakichś składek powoduje utratę statusu osoby bezrobotnej. W konkluzji skargi, skarżący reasumując podniósł, że dopełnił obowiązku poinformowania urzędu pracy o podjęciu szkolenia. Informacja dla osób bezrobotnych nie zawiera zaś zapisu informującego, że w przypadku podjęcia takiego szkolenia następuje utrata statusu osoby bezrobotnej. Organ administracji nie może przerzucać skutków swojego błędu na stronę postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Na rozprawie przed Sądem w dniu 17 czerwca 2015 r. skarżący oświadczył, że nie zna z imienia i nazwiska osoby, która wprowadziła go w błąd w urzędzie pracy, tj. udzieliła mu błędnego pouczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zarówno zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Wojewody [...] w przedmiocie utraty przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] sierpnia 2013 r. Stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym - oznacza to osobę, która m.in. nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników (lit. l). W myśl zaś art. 33 ust. 4 pkt 1 ww. ustawy starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. Z kolei z dyspozycji art. 6 ust. 1 pkt 9a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1442 ze zm., dalej jako "ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych") wynika, że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami pobierającymi stypendium w okresie odbywania szkolenia, stażu lub przygotowania zawodowego dorosłych, na które zostały skierowane przez inne niż powiatowy urząd pracy podmioty kierujące na szkolenie, staż lub przygotowanie zawodowe dorosłych. Jak wynika z prawidłowych ustaleń Wojewody, znajdujących poparcie w aktach sprawy i niekwestionowanych przez skarżącego, uczestniczył on w szkoleniu zawodowym organizowanym przez podmiot inny niż urząd pracy, od którego odprowadzone były należne składki do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Na czas trwania szkolenia skarżący został bowiem zgłoszony do ubezpieczenia emerytalnego, rentowego, wypadkowego i zdrowotnego (dowód - oświadczenie organizatora szkolenia, str. 13 akt administracyjnych sprawy). Jak z kolei wynika z "Informacji dla osób zgłaszających się w celu rejestracji jako osoba bezrobotna", którą to skarżący własnoręcznie podpisał w dniu [...] października 2012 r., jego obowiązkiem jako osoby bezrobotnej było powiadomienie urzędu pracy o uczestnictwie w szkoleniu lub stażu organizowanym przez inny podmiot niż powiatowy urząd pracy. Z akt sprawy nie wynika jednak, aby skarżący dokonał takiego powiadomienia. Twierdzenie skarżącego, że powiadomił o przedmiotowym szkoleniu pracownika urzędu pracy nie znajduje żadnego odzwierciedlenia w przedstawionym Sądowi przez organ materiale dowodowym, dlatego też nie zasługuje na uwzględnienie. Zauważyć należy, że skarżący sam przyznaje, że nie powiadomił urzędu pracy w formie pisemnej, a jedynie informował pracownika urzędu pracy w formie ustnej. Istotnym jest również, że na rozprawie przed Sądem skarżący oświadczył, że nie zna z imienia i nazwiska osoby która wprowadziła go w błąd w urzędzie pracy, tj. udzieliła mu błędnego pouczenia. Tym samym, uznać należy, że skarżący, w żaden sposób nie wykazał, iż dokonał stosownego powiadomienia o podjęciu przez niego szkolenia organizowanego przez inny podmiot niż urząd pracy. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy organy zasadnie zatem przyjęły, że z dniem rozpoczęcia przez skarżącego szkolenia, tj. z dniem [...] sierpnia 2013 r. na które został skierowany przez podmiot inny niż powiatowy urząd pracy, przestał on spełniać przesłankę bycia osobą bezrobotną, o jakiej mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l) ustawy. Z dniem [...] sierpnia 2013 r. skarżący podlegał bowiem obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu na podstawie odrębnych przepisów, a konkretnie - art. 6 ust. 1 pkt 9a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W tej sytuacji pozbawienie go statusu bezrobotnego na mocy art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy było zgodne z prawem. W odniesieniu do zarzutów naruszenia art. 7, art. 8 i art. 9, art. 107 § 3 k.p.a. stwierdzić należy, że nie są one zasadne. Skarżący był bowiem prawidłowo pouczony o obowiązku powiadomienia urzędu pracy o uczestnictwie w szkoleniu organizowanym przez inny podmiot niż powiatowy urząd pracy. Pomimo tego nie powiadomił jednak urzędu pracy o uczestnictwie w takim szkoleniu. Organy podjęły wystarczające kroki do wyjaśnienia sprawy i zebrania materiału dowodowego niezbędnego do wydania decyzji o utracie przez skarżącego statusu bezrobotnego. Uzasadnienie decyzji organu odwoławczego spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Nadto wyjaśnić należy, że tylko takie naruszenie przepisów postępowania skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1c p.p.s.a.). Skarżący wpływu takiego nie wykazał, a Sąd działając z urzędu nie dopatrzył się takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Istotne bowiem dla sprawy okoliczności, tj. fakt podlegania przez skarżącego obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu i zdrowotnemu od [...] sierpnia 2013 r., jak i brak stosownego powiadomienia przez skarżącego właściwego urzędu pracy o rozpoczęciu szkolenia, zostały przez organy w sprawie ustalone prawidłowo i były decydujące dla zapadłego rozstrzygnięcia. Za chybione tym samym należy również uznać zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. art. 33 ust. 4 pkt 1 i art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l) ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.