II SA/Wa 1761/08
WyrokWSA w Warszawie2009-03-11
Skład orzekający: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz, Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierz zawodowy, który nie posiada członków rodziny w rozumieniu przepisów rozporządzenia, może otrzymać dodatek za rozłąkę w przypadku przeniesienia służbowego do innej miejscowości?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że dodatek za rozłąkę przysługuje żołnierzowi zawodowemu tylko w przypadku, gdy posiada członków rodziny (małżonka lub dzieci na utrzymaniu), którzy nie przesiedlili się wraz z nim do nowej miejscowości pełnienia służby. Skoro skarżący nie spełniał tego warunku, organy zasadnie odmówiły przyznania mu dodatku.Stan faktyczny
Skarżący, R.K., został przeniesiony na nowe stanowisko służbowe. Złożył wniosek o przyznanie dodatku za rozłąkę, mimo że nie spełniał warunków formalnych (nie posiadał rodziny na utrzymaniu). Celem jego działania było wyczerpanie drogi sądowej w celu zaskarżenia przepisów do Trybunału Konstytucyjnego, zarzucając dyskryminację osób pozostających w związkach nieformalnych. Organy administracji odmówiły przyznania dodatku, a po kolejnych etapach postępowania administracyjnego i sądowego (w tym stwierdzeniu nieważności poprzedniej decyzji przez WSA), Minister Obrony Narodowej utrzymał w mocy decyzję odmawiającą przyznania dodatku.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz, Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Protokolant Łukasz Bazyluk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2009 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do dodatku za rozłąkę - oddala skargę -
Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] zwolnił R.K. z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego w S. i wyznaczył na stanowisko Sędziego Sądu Okręgowego w W.
W dniu [...] stycznia 2008 r. R.K. złożył do Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w W. wniosek o przyznanie mu dodatku za rozłąkę, w trybie § 7a ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie należności żołnierzy zawodowych za przeniesienia i podróże służbowe (Dz. U. Nr 140, poz. 1487 ze zm.). Wskazał, że choć nie spełnia warunków do otrzymania tego dodatku, z uwagi na fakt, że nie jest żonaty i nie posiada na utrzymaniu osób, o których mowa w powołanym rozporządzeniu, to zmierza do wyczerpania drogi sądowej i wystąpienia przed sądami, w tym międzynarodowymi w obronie żołnierzy, którzy pozostają w związkach nieformalnych. W jego ocenie, pomijanie przy przyznawaniu dodatków rozłąkowych osób pozostających w związkach niemałżeńskich, jest przejawem dyskryminacji i nierównego traktowania.
Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego w W. decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] odmówił przyznania R.K. prawa do dodatku za rozłąkę na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) oraz § 7a i § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie należności żołnierzy zawodowych za przeniesienia i podróże służbowe.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że brak jest podstaw do przyznania oficerowi tego dodatku, bowiem mimo przeniesienia służbowego do W. i stałego zamieszkania w S., zgodnie z tym, co sam wnioskodawca przyznał, nie posiada on członków rodziny, o których mowa w § 3 ust. 2 wskazanego powyżej rozporządzenia.
Dyrektor Departamentu Sądów Wojskowych Ministerstwa Sprawiedliwości, po rozpoznaniu odwołania R.K. od decyzji z dnia [...] lutego 2008 r., utrzymał w mocy decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] zaskarżoną decyzję, podtrzymując argumentację organu I instancji.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi R.K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 3 września 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 414/08 stwierdził nieważność przedmiotowej decyzji wskazując, iż została ona wydana przez podmiot, który nie był do tego uprawniony.
W związku z powyższym Minister Obrony Narodowej, jako organ właściwy do podjęcia decyzji w rozpoznawanej sprawie, decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania R.K., utrzymał w mocy decyzję Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] lutego 2008 r.
Organ wyjaśnił, iż celem rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie należności żołnierzy zawodowych za przeniesienia i podróże służbowe jest częściowe rekompensowanie żołnierzowi zawodowemu rozłąki, spowodowanej przeniesieniem służbowym, z rodziną pozostawioną w miejscu zamieszkania. W ocenie organu, ustawodawca w § 2 pkt 4 wyraźnie zdefiniował pojęcie przeniesienia służbowego, a w § 3 ust. 2 określił członków rodziny, z którymi pozostawanie przez żołnierza zawodowego w rozłące prowadzić ma do ustalenia prawa do należności finansowych. Tak więc, w ocenie organu, skoro oficer nie posiada członków rodziny, to dodatek za rozłąkę nie może zostać mu przyznany.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R.K. wniósł o wydanie rozstrzygnięcia w zakresie zaskarżonej decyzji. Skarżący przyznał, iż nie spełnia warunków określonych w rozporządzeniu w sprawie należności żołnierzy zawodowych za przeniesienia i podróże służbowe. Wyjaśnił, że jego celem jest wyczerpanie sądowego toku postępowania, niezbędnego do złożenia skargi do Trybunału Konstytucyjnego i spowodowanie zbadania zgodności z konstytucją wymienionych powyżej przepisów pod względem równości wobec prawa. Podkreślił, iż chciałby uzyskać taką ich zmianę, aby o prawie do zasiłku, ewentualnie jego wysokości jak też o prawie do zwolnienia z opłat internatowych decydowała rzeczywista sytuacja materialna żołnierza i jego rodziny, a nie tylko fakt formalnego "posiadania" małżonka i to bez względu na wysokość uposażenia, bądź też przyznanie prawa do tego świadczenia także żołnierzom żyjącym w "wolnych" związkach.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 art. 1 powołanej ustawy kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ Sąd przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji nie stwierdził, aby Minister Obrony Narodowej utrzymując w mocy decyzję Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w W. naruszył przepisy prawa materialnego, ewentualnie przepisy postępowania administracyjnego, w stopniu w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd, nie podziela poglądu wnoszącego skargę, by regulacja prawna dotycząca należności żołnierzy zawodowych za przeniesienia i podróże służbowe była niezgodna z Konstytucją RP. Zatem, nie zachodzą podstawy do skierowania pytania prawnego w tej kwestii do Trybunału Konstytucyjnego.
Zgodnie z przepisem art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), żołnierzowi zawodowemu przeniesionemu do pełnienia zawodowej służby wojskowej w innej miejscowości albo skierowanemu do wykonywania zadań służbowych poza stałym miejscem pełnienia służby lub miejscem zamieszkania przysługują należności za przeniesienia i podróże służbowe.
Stosownie zaś do ust. 2 powołanego wyżej artykułu, ustawodawca zawarł delegację ustawową dla Ministra Obrony Narodowej, w której, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy, określi on w drodze rozporządzenia, wysokość oraz tryb przyznawania należności za przeniesienia i podróże służbowe, z uwzględnieniem sposobu obliczania czasu podróży służbowej oraz rodzaju należności i sposobu ustalania ich wysokości oraz terminów i trybu wypłaty tych należności.
Wykonując powyższe upoważnienie Minister Obrony Narodowej wydał rozporządzenie z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie należności żołnierzy zawodowych za przeniesienia i podróże służbowe (Dz. U. Nr 140, poz. 1487 ze zm.), w którym w § 3 ust. 1 pkt 6 określił, iż z tytułu przeniesienia służbowego, zdefiniowanego w § 2 ust. 4, żołnierzowi przysługuje dodatek za rozłąkę.
Równocześnie przepis § 7a ust. 1 powołanego rozporządzenia stanowi, że dodatek za rozłąkę przysługuje żołnierzowi posiadającemu członków rodziny, w przypadku gdy nie przesiedlili się oni wraz z nim do nowego miejsca pełnienia służby i zamieszkują w miejscowości, do której nie jest możliwy codzienny dojazd publicznymi środkami transportu.
Stosownie do przepisu § 3 ust. 2 powołanego rozporządzenia członkami rodziny są małżonek oraz dzieci pozostające na utrzymaniu żołnierza zawodowego - dzieci własne żołnierza zawodowego, dzieci jego małżonka, dzieci przysposobione i dzieci przyjęte na wychowanie, do czasu zawarcia przez nie związku małżeńskiego, które: nie przekroczyły osiemnastego roku życia, a w razie uczęszczania do szkoły lub odbywania studiów w szkole wyższej dwudziestego piątego roku życia, albo stały się całkowicie niezdolne do pracy lub niezdolne do samodzielnej egzystencji przed osiągnięciem osiemnastego roku życia, a w razie uczęszczania do szkoły lub odbywania studiów w szkole wyższej dwudziestego piątego roku życia,
W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że R.K. nie pozostaje w związku małżeńskim i nie posiada członków rodziny, w rozumieniu § 3 ust. 2 wskazanego powyżej rozporządzenia. Przeniesienie zaś służbowe poza miejsce stałego zameldowania nie uzasadnia przyznania mu prawa do dodatku za rozłąkę.
Należy podkreślić, że skarżący nie kwestionuje stanowiska organu wyrażonego w zaskarżonej decyzji lecz zmierza poprzez jej zaskarżenie do złożenia skargi do Trybunału Konstytucyjnego.
Skoro R.K. nie spełnia wymogów określonych w § 7a ust. 1 powołanego rozporządzenia, to organy orzekające w sprawie zasadnie odmówiły wnioskodawcy przyznania prawa do dodatku za rozłąkę.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło