II SA/Wa 1763/12
WyrokWSA w Warszawie2012-12-05
Skład orzekający: Andrzej Góraj, Janusz Walawski, Olga Żurawska-Matusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawomocne skazanie za umyślne przestępstwo, nawet jeśli nie ma związku z posiadaniem broni, obliguje organ Policji do obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji?Ratio decidendi
Tak, prawomocne skazanie za umyślne przestępstwo obliguje organ Policji do obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń. Ustawodawca sam uznał, że taka osoba stanowi zagrożenie dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego, a przepis ma charakter obligatoryjny, co oznacza, że interes społeczny w ograniczeniu dostępu do broni ma pierwszeństwo przed interesem strony. Organ nie ma obowiązku badania dodatkowych okoliczności ani związku przestępstwa z bronią, jeśli przesłanka skazania za umyślne przestępstwo jest spełniona.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską J. F. przez Komendanta Wojewódzkiego Policji, a następnie utrzymania tej decyzji przez Komendanta Głównego Policji. Podstawą cofnięcia pozwolenia było prawomocne skazanie skarżącego za przestępstwo z art. 178a § 2 K.k. (kierowanie rowerem w stanie nietrzeźwości), które organ uznał za umyślne przestępstwo stanowiące zagrożenie dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Skarżący kwestionował obligatoryjność cofnięcia pozwolenia, argumentując, że jego dotychczasowy sposób życia nie wskazuje na zagrożenie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Andrzej Góraj, Sędziowie WSA Janusz Walawski, Olga Żurawska-Matusiak (sprawozdawca), Protokolant, referent stażysta Katarzyna Skurzyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską – oddala skargę –
II SA/Wa 1763/12
UZASADNIENIE
[...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] , działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2012 r., poz. 576), decyzją z [...] czerwca 2012 r. nr [...] , cofnął J. F. (dalej jako skarżący) pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Organ uznał, że skarżącego można zaliczyć do grupy osób ujętych w dyspozycji art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji, tj. do grupy osób stanowiących zagrożenie dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego: skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo.
W rozpatrywanej sprawie istnienie zagrożenia dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego wynika – zdaniem organu – z faktu skazania skarżącego prawomocnym orzeczeniem Sądu Rejonowego w [...] z [...] stycznia 2012 r. za czyn z art. 178 a § 2 K.k. Wobec powyższego, dowody świadczące o skarżącym pozytywnie nie mają żadnego wpływu na przedmiotowe rozstrzygnięcie.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisu prawa materialnego, a to art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. b ustawy o broni i amunicji, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędnie przyjęcie, iż stanowi on zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Zdaniem skarżącego organ powinien wydać decyzję po analizie uwzględniającej wszelkie okoliczności jego dotyczące. Sam fakt skazania prawomocnym wyrokiem sądu za czyn z art. 178a § 2 K.k. nie powoduje bowiem automatycznie uznania, że skazany stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego.
Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu przedmiotowego odwołania, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a K.p.a. , art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji, decyzją z [...] sierpnia 2012 r. nr [...] , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w myśl art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji obligatoryjnie cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. W rozpoznawanej sprawie zastosowano pkt 6 lit. a ww. przepisu, tj. uznano skarżącego za osobę stanowiącą zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego z uwagi na skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe lub skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo umyślne.
Organ podkreślił, że z treści tego przepisu w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że ustawodawca z góry rozstrzygnął, iż przesłankę zagrożenia uzasadnia sam fakt skazania za przestępstwo umyślne. Do oceny, czy w danej sprawie istnieją podstawy do cofnięcia pozwolenia na broń wystarczy zatem ustalenie przez organ Policji, że osoba posiadająca pozwolenie na broń lub o nie się ubiegająca jest skazana za przestępstwo, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji. Organ odwoławczy zauważył, że przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust.1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji ma charakter obligatoryjny, a zatem ustawodawca nie tylko związał organy policji w sposobie rozstrzygnięcia sprawy, ale także przyznał w ten sposób pierwszeństwo interesowi społecznemu przed słusznym interesem strony w posiadaniu prawa do broni.
W związku z powyższym organ zważył, że popełnione przez posiadacza broni przestępstwo nie musi mieć z nią związku, a organ Policji nie jest zobowiązany w takich przypadkach uzasadniać istnienia zagrożenia, o którym mowa w powyższym przepisie, w drodze postępowania dowodowego wykazującego związek pomiędzy faktem skazania, a tym właśnie zagrożeniem, o ile przestępstwo nawet incydentalne – jak w przypadku skarżącego – ma charakter umyślny.
Komendant wyjaśnił, że skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z [...] stycznia 2012 r., sygn. akt [...] za przestępstwo umyślne z art. 178a § 2 K.k. Wyrok ten ma moc wiążącą organy Policji w zakresie ustalenia prawnych i faktycznych przesłanek cofnięcia stronie pozwolenia na broń palną myśliwską. Oznacza to, że dyspozycja art.15 ust.1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji bezsprzecznie została spełniona – strona została skazana prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego, a w takim wypadku nie jest już konieczne przeprowadzenie dodatkowych dowodów, ponieważ zgodnie z wolą ustawodawcy taka osoba – do czasu zatarcia skazania – broni posiadać nie może. Żadne, nawet korzystnie świadczące o stronie dowody, nie eliminują z obrotu prawnego wskazanego powyżej wyroku i nie są w stanie zmienić sposobu rozstrzygnięcia sprawy.
W skardze na powyższą decyzję, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucił jej naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że przepis ten nakazuje organowi obligatoryjne cofnięcie pozwolenia na broń w razie skazania za przestępstwo umyślne.
Skarżący zgodził się z organem, że przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji nakłada na organ Policji obowiązek wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji. W ocenie skarżącego nakaz ten jednak nie ma charakteru obligatoryjnego. Organ zawsze powinien rozważyć, czy pomimo skazania taka osoba stanowi zagrożenie dla siebie, porządku i bezpieczeństwa publicznego. Zdaniem skarżącego jego dotychczasowy sposób życia nie pozwalał na przyjęcie, by zostały spełnione przesłanki cofnięcia pozwolenia na broń. Skarżący podkreślił przy tym , że czyn, za który został skazany, miał charakter incydentalny i przypadkowy. Jego popełnienie nie może przekreślać dotychczasowego życia skarżącego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym.
Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ona prawa.
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadza się do oceny, czy realia faktyczne sprawy wypełniają przesłanki ujęte w przepisach art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji.
Zgodnie z wyżej powołanymi regulacjami prawnymi, pozwolenie na broń cofa się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Do osób takich ustawodawca zaliczył m.in. skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe.
Oznacza to, że aby możliwe było cofnięcie pozwolenia na broń w oparciu o powyższą podstawę prawną, muszą zaistnieć łącznie dwie przesłanki:
- osoba posiadająca pozwolenie na broń musi zostać prawomocnie skazana za popełnienie przestępstwa,
- przestępstwo to musi należeć do kategorii przestępstw umyślnych.
Podkreślić nadto należy, iż sformułowanie, jakim ustawodawca posłużył się w przepisie art. 18 ust. 1 omawianej ustawy – "właściwy organ Policji cofa" –jednoznacznie wskazuje na to, że po stronie organu istnieje obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń osobie spełniającej przedmiotowe przesłanki.
Przechodząc do meritum niniejszej sprawy wskazać należy, iż okolicznością niesporną jest, że skarżący, prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z [...] stycznia 2012 r., został uznany winnym popełnienia przestępstwa z art. 178a § 2 K.k., tj. kierowania rowerem po drodze publicznej w stanie nietrzeźwości. Poza sporem pozostaje też fakt, że przestępstwo, za popełnienie którego skazano stronę, można popełnić tylko w sposób umyślny.
W świetle powyższego, organy Policji były zobligowane do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Wbrew twierdzeniom skargi organ nie miał przy tym obowiązku rozważania, czy pomimo skazania skarżący stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. To sam ustawodawca w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji szczegółowo określił, jakie osoby stanowią określone w tym przepisie zagrożenie. Zgodnie z literalnym brzmieniem tego przepisu, taką osobą, stanowiącą zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego jest osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. Wystarczy przy tym jednorazowe skazanie, co jednoznacznie wynika z brzmienia omawianego przepisu. W sytuacji ziszczenia się powyższej przesłanki organ Policji nie jest obowiązany do badania innych okoliczności, w tym odnoszących się bezpośrednio do posiadacza pozwolenia na posiadanie broni. Wskazywane w skardze używanie przez skarżącego broni wyłącznie do celów łowieckich, wykonywanie czynności w kole łowieckim, niepopadanie w konflikty z prawem, nienadużywanie alkoholu pozostają zatem, w świetle brzmienia powołanego przepisu, bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Dokonując analizy przepisów prawa, które legły u podstaw wydania skarżonej decyzji, należy mieć także na względzie to, iż w polskim prawodawstwie uprawnienie do posiadania broni palnej nie należy do zakresu konstytucyjnych praw i wolności obywatelskich. Wręcz przeciwnie, uprawnienie to stanowi odstępstwo od generalnej zasady, iż prawo do posiadania broni jest ściśle reglamentowane i zawarowane jedynie dla ogólnie ujmowanej grupy funkcjonariuszy służb mundurowych.
Skoro więc omawiane uprawnienie stanowi wyjątek od reguły, to takie ustalenie prowadzi do konkluzji, iż przepisy regulujące przedmiotową kwestię, winny być interpretowane w sposób wysoce restrykcyjny. Wykładnia zaś przepisów ustawy o broni i amunicji powinna zmierzać w kierunku zawężającym zamiast rozszerzającym.
Podkreślić także należy, iż ustawodawca przy tworzeniu przepisów prawa postępuje w sposób racjonalny. Nowo wprowadzane uregulowania winny więc pozostawać w spójności z generalnymi regulacjami dotyczącymi konkretnej materii. Stąd więc należało założyć, że racjonalny ustawodawca, tworząc przepisy dotyczące materii stanowiącej wyjątek od reguły, iż prawa do posiadania broni palnej nie mają obywatele, a jeśli mają to tylko w szczególnych okolicznościach i tylko spełniając restrykcyjne wymogi, nie dopuściłby do sytuacji, by dostęp do broni palnej pozostawić osobom, które swym postępowaniem wykazały pełny brak odpowiedzialności. Tak zaś należy oceniać każdego, kto w stanie nietrzeźwości porusza się po drodze publicznej, sprowadzając tym samym zagrożenie dla życia czy mienia innych użytkowników tej drogi.
W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze oraz uznając, iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, jak również, że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, a także dokonał prawidłowej wykładni przepisów ustawy o broni i amunicji mających zastosowanie wobec ustalonych okoliczności faktycznych sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło