II SA/Wa 1766/09

WyrokWSA w Warszawie2010-01-06

Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Iwona Dąbrowska, Przemysław Szustakiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna wydana przez osobę nieposiadającą umocowania do jej wydania jest nieważna z mocy prawa, a jeśli tak, to czy utrzymująca ją w mocy decyzja organu wyższego stopnia również jest dotknięta wadą nieważności?
Ratio decidendi
Decyzja administracyjna wydana przez osobę nieposiadającą umocowania do jej wydania jest nieważna z mocy art. 156 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W konsekwencji, decyzja organu wyższego stopnia utrzymująca w mocy taką nieważną decyzję jest również dotknięta wadą nieważności, jako wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). W takiej sytuacji sąd administracyjny zobowiązany jest do stwierdzenia nieważności obu decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. R. na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, która utrzymała w mocy decyzję Dowódcy Sił Powietrznych stwierdzającą nieważność decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej przyznającej skarżącemu dodatek za klasę kwalifikacyjną do uposażenia. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Sąd administracyjny uznał, że decyzja Dowódcy Sił Powietrznych była nieważna, ponieważ została podpisana przez osobę nieposiadającą stosownego umocowania, a ponadto upoważnienie do jej podpisania wygasło przed datą wydania decyzji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dowódcy Sił Powietrznych. Sąd wstrzymał również wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Protokolant Joanna Ukalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi S. R. na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej dodatek za klasę kwalifikacyjną do uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1, mając na uwadze brzmienie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz upoważnienia Szefa Sztabu Generalnego WP nr 675 z dnia 20 sierpnia 2008 r. w sprawie załatwiania spraw w jego imieniu decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dowódcy Sił Powietrznych nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia [...] lutego 2009 r. przyznającej S. R. dodatek za klasę kwalifikacyjną do uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego w wysokości 18% uposażenia bazowego. W uzasadnieniu organ podniósł, iż decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. Dowódca Jednostki Wojskowej [...] przyznał [...] S. R. od dnia [...] kwietnia 2002 r. do dnia [...] maja 2004 r., tj. od dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, dodatek za klasę kwalifikacyjną do uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego w wysokości 18% uposażenia bazowego. Następnie w dniu [...] kwietnia 2009 r. Dyrektor Departamentu Kadr powołując się na przepis art. 157 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego przesłał do Dowódcy Sił Powietrznych wniosek Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w L. dotyczący wszczęcia z urzędu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. Dowódca Sił Powietrznych rozpatrując wniosek wydał postanowienie nr [...] z dnia [...] maja 2009 r., którym wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] nr [...], a następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. stwierdził jej nieważność z uwagi na fakt, iż została ona dotknięta kwalifikowaną wadą o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Po rozpatrzeniu odwołania S. R. od powyższej decyzji Szef Sztabu Generalnego WP utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazał, iż przeprowadzone postępowanie odwoławcze nie wykazało naruszenia przepisów prawa zarówno w zakresie przeprowadzonej procedury wydania decyzji administracyjnej, jak i jej treści. Organ wyjaśnił, iż posiadana przez stronę klasa mistrzowska nie odpowiadała specjalności wojskowej właściwej dla zajmowanego stanowiska służbowego. W okresie objętym decyzją nr [...] pełnił on służbę wojskową o specjalności [...], w której nie posiadał potwierdzonej klasy mistrzowskiej. Nie wskazuje na ten fakt żaden ze zgromadzonych przez organ dokumentów. Tymczasem zgodnie z § 25 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz. U. Nr 90, poz. 1005) chorążemu, podoficerowi zawodowemu albo żołnierzowi służby nadterminowej, który uzyskał klasę kwalifikacyjną w specjalności wojskowej właściwej dla zajmowanego stanowiska służbowego lub pełnionej funkcji, przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 2, dodatek za uzyskanie klasy kwalifikacyjnej w wysokości: w razie uzyskania II klasy - 6%, w razie uzyskania I klasy - 10%, w razie uzyskania klasy mistrzowskiej - 18% - uposażenia bazowego. Skoro strona takiej klasy nie uzyskała, to brak było podstaw do przyznania dodatku w wysokości 18 % uposażenia zasadniczego, a tym samym decyzja Dowódcy Sił Powietrznych z dnia [...] sierpnia 2009 r. stwierdzająca nieważność decyzji nr [...] została wydana zgodnie z obowiązującym prawem. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. R. zarzucił organowi naruszenia przepisu norm prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 75 ustawy o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wykonywania aktów normatywnych oraz zmianie niektórych ustaw oraz rażące naruszenie prawa procesowego art. 107 § 1 kpa, art. 106 § 1 kpa oraz art. 7, 77 i 80 kpa. Wniósł o uchylenie decyzji I i II instancji. Wskazał, iż posiadana przez niego klasa specjalisty wojskowego była w pełni zgodna z klasą przypisaną do zajmowanego stanowiska służbowego, co stanowiło wypełnienie przesłanki z § 5 ust. 1 pkt 2 oraz § 25 pkt 2 rozporządzenia z dnia 10 października 2000 r., warunkującej nabycie prawa do spornego dodatku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpoznawana pod tym względem skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie z powodów w niej wyrażonych. Na wstępie należało rozważyć, czy osoba, która podpisała decyzję w imieniu Dowódcy Sił Powietrznych była uprawniona do wydawania w jego imieniu decyzji administracyjnych. Jak wynika z akt sprawy decyzję nr [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. przyznającej skarżącemu dodatek za klasę kwalifikacyjną do uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego w wysokości 18% uposażenia bazowego podpisał w dniu [...] sierpnia 2009 r. w zastępstwie [...] K. Z. W rozpatrywanej sprawie Dowódca Sił Powietrznych rozkazem dziennym nr [...] z dnia [...] w związku z urlopem wypoczynkowym wyznaczył swojego zastępcę [...] K. Z. do pełnienia obowiązków Dowódcy Sił Powietrznych. Upoważnienie to dotyczyło wszystkich spraw bieżących z wyjątkiem decyzji personalnych i finansowych. W dniu [...] lipca 2009 r. [...] K. Z. rozkazem dziennym nr [...] zmienił treść ww. rozkazu Dowódcy Sił Powietrznych z dnia [...] czerwca 2009 r. upoważniając siebie do podpisywania decyzji personalnych i finansowych. W świetle treści art. 268a kpa takie upoważnienie jest bezprawne, bowiem osoba upoważniona sama sobie wyznacza zakres pełnomocnictwa. Taki rozkaz wychodzi w sposób oczywisty poza zakres upoważnienia zawartego w rozkazie dziennym nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. Dowódcy Sił Powietrznych, bowiem wychodzi ono w sposób oczywisty poza zakres "bieżących spraw", do których był upoważniony [...] K. Z. W aktach sprawy jest co prawda potwierdzenie tego rozkazu przez Dowódcę Sił Powietrznych, ale "do instytucji przedstawicielstwa administracyjnego nie stosuje się przepisów Kodeksu cywilnego o przedstawicielstwie" (P. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz s. 483), a więc nie ma możliwości konwalidowania czynności prawnej dokonanej z przekroczeniem upoważnienia wydanego na podstawie art. 268a. Nadto upoważnienie dotyczyło okresu od dnia [...] lipca 2009 r. do dnia [...] sierpnia 2009 r. tymczasem z akt sprawy wynika, iż decyzja została podpisana w dniu [...] sierpnia 2009 r., a więc już po okresie upoważnienia. W związku z powyższym uznać należy, że w niniejszej sprawie decyzja Dowódcy Sił Powietrznych nie jest podpisana przez osobę upoważnioną do wydania decyzji. Decyzja administracyjna wydana przez osobę nieposiadającą umocowania do jej wydania jest z mocy art. 156 § 1 pkt 1 kpa nieważna. W konsekwencji stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja również dotknięta jest wadą nieważności (została wydana z rażącym naruszeniem prawa – art. 156 § 1 pkt 2 kpa), albowiem utrzymano nią w mocy decyzję nieważną. W takiej sytuacji zachodziła konieczność stwierdzenia nieważności obu wydanych w sprawie decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 1996 r., sygn. akt SA/Lu 691/95, LEX nr 26790). Organ orzekający w drugiej instancji nie dostrzegł tak poważnych błędów w postępowaniu, utrzymując w mocy decyzję, która jest dotknięta kwalifikowaną wadą prawną. W takiej sytuacji zaistniała konieczność stwierdzenia nieważności obydwu wydanych w sprawie decyzji. Z uwagi na treść rozstrzygnięcia zbyteczne są rozważania w zakresie zarzutów podniesionych w skardze. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z art. 156 § 1 pkt 1 i 2 kpa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji. W oparciu o przepis art. 152 tej ustawy, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło