II SA/Wa 1767/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-11-28
Skład orzekający: Iwona Dąbrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie komisji lekarskiej ustalające stopień inwalidztwa i jego związek ze służbą, wydane na potrzeby zaopatrzenia emerytalnego, podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg na orzeczenia komisji lekarskich dotyczące ustalenia schorzeń, ich związku ze służbą oraz stopnia inwalidztwa, jeśli zostały wydane dla celów emerytalno-rentowych. Takie orzeczenia stanowią jedynie przesłankę do wydania decyzji przez inne organy i podlegają kontroli sądów powszechnych w ramach odwołań od tych decyzji, a nie są decyzjami administracyjnymi podlegającymi kognicji sądów administracyjnych.Stan faktyczny
Skarżący, były funkcjonariusz Policji, został skierowany na komisję lekarską w celu orzeczenia o stanie zdrowia w związku z przejściem na emeryturę. Wojewódzka Komisja Lekarska uznała go za zdolnego do pracy. Po odwołaniu, Okręgowa Komisja Lekarska uchyliła poprzednie orzeczenie i wydała własne, zaliczając skarżącego do trzeciej grupy inwalidów, stwierdzając brak związku inwalidztwa ze służbą oraz jego czasowy charakter. Skarżący złożył skargę do WSA na to orzeczenie. Organ wniósł o jej odrzucenie, argumentując niedopuszczalność skargi do sądu administracyjnego od tego typu orzeczeń.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Sędzia WSA - Iwona Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi P. S. na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministra Spraw Wewnętrznych w W. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stanu zdrowia w związku z przejściem na emeryturę postanawia: - odrzucić skargę.
Zakład Emerytalno-Rentowy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w W. skierował P. S. (byłego funkcjonariusza Policji) na komisję w celu orzeczenia o jego stanie zdrowia w związku z przejściem na emeryturę.
Wojewódzka Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w W. (dalej: WKL) orzeczeniem w sprawie inwalidztwa i związku inwalidztwa ze służbą z dnia [...]maja 2014 r. nr [...] orzekła, że P. S. (były funkcjonariusz Policji) jest zdolny do pracy, nie zaliczając badanego do żadnej grupy inwalidów.
Pismem z dnia 27 maja 2014 r. P. S. wniósł odwołanie do Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w W. od ww. orzeczenia, wnosząc o jego uchylenie.
Okręgowa Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w W. (dalej: OKL) orzeczeniem w sprawie inwalidztwa i związku inwalidztwa ze służbą z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] uchyliła orzeczenie WKL z dnia [...] maja 2014 r. i wydała własne, orzekając, że: badany jest zdolny do pracy; zaliczyła badanego do trzeciej grupy inwalidów; inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą; inwalidztwo istnieje od 3 lutego 2014 r.; inwalidztwo jest czasowe. Termin badania kontrolnego wyznaczono na sierpień 2017 r.
W uzasadnieniu orzeczenia Komisja stwierdziła, że schorzenie wymienione w pkt 1 rozpoznania utrzymuje się przez wiele lat i jest przyczyną przewlekłego przygnębienia i spadku zainteresowań i istotnie ogranicza możliwości życiowe pacjenta, nie ograniczając zdolności do pracy, co uzasadnia orzeczenie trzeciej grupy inwalidztwa, orzekając, że inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą.
Pismem z dnia 31 sierpnia 2014 r. P. S. (dalej "skarżący") złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie OKL Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w W. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] wnosząc o jego uchylenie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie wskazując, że skarżący zaskarżył orzeczenie w sprawie inwalidztwa i związku inwalidztwa ze służbą, które nie ma bytu autonomicznego i stanowi jedynie podstawę do wydanych przez inne organy decyzji w sprawie świadczeń. Od takich orzeczeń nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny rozpoznając skargę w pierwszej kolejności bada, czy wniesiona skarga jest dopuszczalna.
Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwaną dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach,
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Stosownie do treści art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.: Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), zdolność fizyczną i psychiczną do służby ustalają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.
Z przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. Nr 79, poz. 349 ze zm.) wynika, że komisje lekarskie orzekają przede wszystkim o zdolności danej osoby do służby w Policji i o zaliczeniu jej do określonej kategorii tej zdolności, a ponadto orzekają one także o związku schorzeń i ułomności ze służbą, uszczerbku na zdrowiu, inwalidztwie i jego związku ze służbą w Policji.
Analiza powyższych przepisów wykazuje, że orzeczenia komisji lekarskich działających w sprawach funkcjonariuszy Policji, kandydatów do takiej służby oraz emerytów i rencistów dzielą się na dwie odrębne grupy.
Jedna grupa orzeczeń dotyczy zagadnień zdolności do służby w Policji w ramach powołanej ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Te orzeczenia komisji lekarskich MSW mają byt w pełni autonomiczny: ostateczne orzeczenie komisji w tym przedmiocie jest wiążące dla innych organów administracyjnych właściwych w sprawach powołania określonej osoby do służby lub zwolnienia ze służby, przy czym powołanie do służby w Policji lub zwolnienie z tej służby następuje w trybie administracyjnym przez wydanie decyzji administracyjnej, podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Druga grupa orzeczeń komisji lekarskich MSW to orzeczenia ustalające schorzenia (stan zdrowia) danej osoby, ich związek ze służbą do celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego. Orzeczenia tej grupy nie mają wiążącego charakteru dla sądów powszechnych właściwych do rozpoznania odwołań od decyzji administracyjnych, wydawanych na podstawie orzeczeń tych komisji, ale przez inne organy, właściwe w przedmiocie ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. Orzeczenia komisji z tej grupy poddawane są autonomicznej kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zakresu zaopatrzenia emerytalnego.
Powyższa analiza prowadzi do wniosku, że od ostatecznych orzeczeń komisji lekarskich MSW, o których mowa w art. 26 ust. 1 ustawy o Policji, w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia funkcjonariusza na potrzeby ustalenia zdolności do służby w Policji, przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Są one uznawane za decyzje administracyjne – władcze rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej. Natomiast od orzeczeń wspomnianych komisji lekarskich, ale w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia funkcjonariusza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą w Policji do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego, w tym rentowego, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje.
Stosownie zaś do treści art. 58 § 1 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, że skarżący przedmiotem skargi uczynił orzeczenie OKL Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w W. z dnia [...] sierpnia 2014 r., w którym zaliczono go do trzeciej grupy inwalidztwa uznając jednocześnie, że orzeczone inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą. Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w wyniku przeprowadzonego badania lekarskiego, na które skarżący został skierowany przez Zakład Emerytalno-Rentowy MSW w W. w celu orzeczenia o stanie zdrowia w związku z przejściem na emeryturę. Zaskarżone orzeczenie oraz orzeczenie je poprzedzające wydane zostało na podstawie ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm.).
Z powyższego wynika, że zaskarżone orzeczenie ustalające schorzenia skarżącego, jego związek ze służbą i stopień inwalidztwa zostało wydane dla celów emerytalno-rentowych, co oznacza, że należy do drugiej z omawianych grup orzeczeń. Takie orzeczenia nie mają samodzielnego bytu. Są one poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Mają one charakter wyłącznie orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i właściwości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, należy stwierdzić, że rozpoznawana sprawa nie ma charakteru sprawy administracyjnej, rozstrzyganej decyzją administracyjną, nie mieści się także w katalogu aktów prawnych lub czynności, o których mowa w art. 3 § 1 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - i jako taka - nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło