II SA/Wa 1768/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA - Andrzej Góraj, - Janusz Walawski (spr.), Protokolant - Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2010 r. sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich oddala skargę Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w B., działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.) cofnął Z. D. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w dniu 19 września 2008 r. organ Policji otrzymał prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Z. [...] Wydział Karny z dnia [...] czerwca 2008 r. sygn. akt [...], uznający Z. D. winnym popełnienia zarzucanego czynu z art. 178a § 1 kk (czyli za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, należącego do katalogu przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji). Wyrokiem tym skarżący został skazany na karę grzywny w wymiarze 180 stawek dziennych w wysokości 10 złotych, a także orzeczono wobec skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres dwóch lat. Organ I instancji uznał, że prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu ma znaczenie dla kwestii posiadania broni. Uprawnienie to związane jest bowiem ściśle z ochroną bezpieczeństwa i porządku prawnego, natomiast naruszenie obowiązujących przepisów, i to pod wpływem alkoholu, jest przesłanką dla dokonania ponownej oceny w zakresie gwarancji przestrzegania bezpieczeństwa i porządku publicznego przez osobę uprawnioną do posiadania broni. W takiej bowiem sytuacji należy rozważyć nie tylko interes strony, ale również interes bezpieczeństwa i porządku publicznego. Dalej organ I instancji podkreślił, że prawo do posiadania broni nie jest prawem powszechnym i podlega reglamentacji administracyjnej. Od osób, którym przyznano takie prawo, należy wymagać bezwzględnego przestrzegania przepisów prawa z uwagi na związek prawa do broni ze sferą bezpieczeństwa i porządku publicznego. Komendant Wojewódzki Policji w B. przyjął, że skarżący, który prowadził pojazd w stanie nietrzeźwości, a więc popełnił przestępstwo umyślnie, naraził nie tylko własne życie i zdrowie, ale również życie i zdrowie innych uczestników ruchu, zatem nie daje gwarancji przestrzegania przepisów prawa w przyszłości. Natomiast pozytywne opinie Zarządu macierzystego koła łowieckiego oraz Komendanta komisariatu Policji, a także fakt prawidłowego przechowywania broni oraz popełnienie przestępstwa bez dysponowania bronią, zwłaszcza w kontekście ucieczki z miejsca kolizji oraz niepodporządkowania się poleceniom policjantów dokonujących kontroli stanu trzeźwości skarżącego, nie eliminują obawy co do użycia broni sprzecznie z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Nadto organ Policji wyjaśnił, że cofnięcie pozwolenia na broń nie jest karą w rozumieniu przepisów kodeksu karnego i nie przesądza o winie skarżącego, ale stanowi administracyjny skutek popełnienia czynu zabronionego prawem. W odwołaniu Z. D. zarzucił naruszenie zasad postępowania administracyjnego uregulowanych w przepisach art. 7 – 10, art. 75, art. 89, art. 77, art. 78, art. 81, art. 28. art. 104, art. 107 § 1 – 3 kpa, jak również naruszenie prawa materialnego: art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 i ust. 20 ustawy o broni i amunicji, i wniósł o umorzenie postępowania. Zdaniem skarżącego, brak przeprowadzenia rozprawy skutkował brakiem zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, m. in. opinii biegłego psychologa lub psychiatry co do obawy użycia przez skarżącego broni sprzecznie z przepisami prawa. Skarżący podkreślił również, że decyzji nie wydał uprawniony do tego Komendant Wojewódzki Policji, a do tego została ona skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Dodał także, że nie był informowany o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na jego obowiązki jako strony postępowania. Nadto skarżący stwierdził, że jednorazowe naruszenie prawa o nieznacznym stopniu społecznej szkodliwości w kontekście pozytywnych opinii nie daje podstaw do uznania, że mógłby użyć broni niezgodnie z jej przeznaczeniem. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...] Komendant Główny Policji – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Komendant Główny Policji powtórzył argumentację zawartą w decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. Wyjaśnił nadto, że przepisy prawa nie pozwalają na umorzenie na wniosek strony postępowania wszczętego z urzędu. Ponadto stwierdził, że katalog przesłanek umożliwiających cofnięcie pozwolenia na broń nie jest zamknięty, nie łączy się z ilością popełnionych czynów oraz ich związania z użyciem lub posiadaniem broni, a organy Policji mogą dokonywać oceny również pod kątem innych okoliczności. Organ odwoławczy pokreślił też, że materiał dowodowy został prawidłowo zebrany i dokładnie rozpatrzony, a skarżący na każdym etapie postępowania był informowany o swoich prawach i obowiązkach, o czym świadczą dokumenty znajdujące się w aktach sprawy. Nadto decyzja została wydana przez upoważnionego na podstawie art. 268a kpa pracownika właściwego organu administracji. Natomiast wobec dokładnego opisania w decyzji organu I instancji stanu faktycznego sprawy organ uznał, że decyzja odnosiła się do skarżącego, czego nie zmienia nawet błędne oznaczenia imienia dokonane na kopercie oraz w tzw. rozdzielniku decyzji. Powyższa decyzja Komendanta Głównego Policji stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze skarżący powtórzył zarzuty przedstawione w odwołaniu, dodając, że decyzja organu II instancji opiera się na dowolnej i niekorzystnej dla skarżącego interpretacji przepisów, a czyn, którego skarżący się dopuścił, nie jest zbrodnią tylko występkiem i nie można go zaliczyć, jak to uczyniły organy rozpatrujące sprawę, do czynów przeciwko życiu lub zdrowiu. Skarżący stwierdził również, że w obronie obywateli w podobnych sprawach wypowiedział się Rzecznik Praw Obywatelskich. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, zgodnie z którym właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6 ustawy. Sformułowanie "cofa pozwolenie na broń" jest kategoryczne, oznacza, więc obowiązek cofnięcia pozwolenia w wypadku zaistnienia którejkolwiek z przesłanek przewidzianych art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6. W niniejszej sprawie spór sprowadza się do interpretacji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, w myśl którego pozwolenia na broń nie wydaje się osobom co, do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo, wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Należy podkreślić, że katalog przestępstw wymienionych w tym przepisie nie jest zamknięty. Wyjaśnić również trzeba, że prawo do broni nie jest prawem powszechnym, lecz stanowi szczególne uprawnienie, przysługujące osobom, które spełnią określone ustawą warunki. Jednocześnie prawo to jest ściśle związane z ochroną bezpieczeństwa i porządku publicznego, zatem osoba uzyskująca pozwolenie na broń musi pozostawać poza wszelkim podejrzeniem co do prawdopodobieństwa popełnienia przez nią czynu mogącego naruszyć bezpieczeństwo i porządek publiczny, dlatego też ustawodawca zakazał wydawania pozwoleń na broń osobom skazanym prawomocnymi wyrokami oraz tym, wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstw określonych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a także nakazał cofnięcie takim osobom już otrzymanych pozwoleń (art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji), jednoznacznie wskazując, że postępowanie ww. osób wzbudza obawę użycia broni sprzecznie z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ustawodawca przyjął zatem, że w sytuacji konfliktu interesów: indywidualnego strony oraz społecznego, pierwszeństwo, a zatem i mocniejszą ochronę, należy przyznać interesowi społecznemu. Oceniając prawidłowość rozstrzygnięcia należy mieć na względzie, że prawo do posiadania broni może rodzić zagrożenia większe niż jakiekolwiek inne prawo. Ustawodawca, co do zasady, wykluczył możliwość posiadania tego prawa przez osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w interesie sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Pojęcie "uzasadniona obawa" jest pojęciem niedookreślonym, a istnienie takiej "uzasadnionej obawy" zawsze opiera się tylko na prognozie, którą przeprowadza się w oparciu o te fakty, które wydarzyły się do daty czynienia prognozy. W każdym przypadku prognoza jest pewnym wybieganiem w przyszłość i z istoty rzeczy nie zawiera w sobie elementu pewności. Ustawodawca uznał jednak, że z uwagi na zagrożenia, jakie niesie ze sobą posiadanie broni i konieczność ochrony społeczeństwa przed tymi zagrożeniami, można i należy brać pod uwagę właśnie prognozy. Jest to pewien rodzaj ostrożności ze strony ustawodawcy, która to ostrożność, gdy chodzi o interes bezpieczeństwa i porządku publicznego, jest z oczywistych względów głęboko uzasadniona. W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, iż skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego za popełnienie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji (wyrok Sądu Rejonowego w Z. [...] Wydział Karny z dnia [...] czerwca 2008 r. sygn. akt [...]), czyli za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości (2,19 promila alkoholu we krwi w pierwszym badaniu i 1,84 promila alkoholu w drugim badaniu), co wskazuje na lekceważący stosunek Z. D. do obowiązujących przepisów prawa. Jednakże organy orzekające w sprawie wzięły również pod uwagę zachowanie skarżącego po spowodowaniu kolizji, a mianowicie próbę ucieczki z miejsca zdarzenia bez sprawdzenia, czy kierowca drugiego pojazdu nie ucierpiał w jakikolwiek sposób, a także brak poddania się poleceniom funkcjonariuszy Policji, czego konsekwencją było użycie siły w celu przymuszenia skarżącego do poddania się badaniu ustalającemu obecność i ilość alkoholu we krwi. Popełnienie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, z racji charakteru tego przestępstwa jako stwarzającego realne zagrożenie życia i zdrowia, powoduje uzasadnioną i realną obawę, że osoba dopuszczająca się takich czynów może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie. Tego rodzaju zachowanie często wywołuje bowiem tragiczne skutki w postaci wypadków powodujących śmierć i kalectwo ludzi, czy szkodę na mieniu. Ponadto w ocenie Sądu, Komendant Główny Policji dokonał wyczerpujących ustaleń i prawidłowo ocenił, że w przypadku skarżącego zachodzi uzasadniona obawa, iż może on użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zebrany materiał zawiera bowiem dowody świadczące zarówno na korzyść skarżącego, jak i przeciwko skarżącemu. Za bezzasadny natomiast należy uznać zarzut Z. D. wskazujący na konieczność przeprowadzenia z urzędu dowodu z opinii biegłego psychologa lub psychiatry na okoliczność zaistnienia obawy użycia przez skarżącego broni sprzecznie z przepisami prawa. Jak już wyżej wskazano, obawa taka opiera się na prognozie, a więc zdarzeniu przyszłym i wobec tego niepewnym, ale prognoza taka oparta jest na ocenie już zaistniałych zdarzeń. Dodać również należy, wbrew twierdzeniom skarżącego, że Rzecznik Praw Obywatelskich we wniosku do Naczelnego Sądu Administracyjnego o podjęcie uchwały w składzie siedmiu sędziów zmierzał do ograniczenia uprawnień do posiadania broni, wykazując, że osobom skazanym za przestępstwa wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 (przeciwko zdrowiu, życiu i mieniu) pozwolenia na posiadanie broni powinny być bezwzględnie zabierane z uwagi na sam fakt prawomocnego skazania za wymienione wyżej przestępstwa bez konieczności dodatkowego wykazywania realnego zagrożenia możliwości użycia broni sprzecznie z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.