II SA/Wa 1768/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Sędziowie WSA Andrzej Góraj (spraw.), Stanisław Marek Pietras, Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia rozkazu personalnego i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Rozkazem personalnym Dowódcy [...] Pułku Przeciwlotniczego (dalej: pplot) z [...] sierpnia 2012 r. powołano T. S. do zawodowej służby wojskowej, zaś rozkazem personalnym Dowódcy [...] pplot z [...] sierpnia 2012 r. wyznaczono żołnierza na stanowisko służbowe – [...]. Strona została wezwana do stawiennictwa w jednostce na dzień [...] września 2012 r., celem podpisania kontraktu. Tego dnia żołnierz stawił się w jednostce lecz oświadczył, że w drodze został zatrzymany przez patrol Policji, który stwierdził, że prowadzi samochód w stanie po spożyciu alkoholu, w związku z czym zatrzymano stronie prawo jazdy. W związku z powyższym, dowódca jednostki odmówił podpisania z żołnierzem kontraktu, powołując się na utratę przez niego przymiotu "nieposzlakowanej opinii". Rozkazem personalnym z [...] września 2012 r. Dowódca [...] pplot uchylił wcześniejsze rozkazy o powołaniu i wyznaczeniu na stanowisko. Dowódca Wojsk Lądowych, rozpoznając sprawę wskutek wniesionego przez stronę odwołania, decyzją z [...] stycznia 2013 r. uchylił zaskarżony rozkaz personalny i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Dowódca [...] pplot wydał więc [...] marca 2013 r. rozkaz personalny, mocą którego uchylił pkt 1 rozkazu z [...] sierpnia 2012 r. oraz pkt 1 rozkazu z [...] sierpnia 2012 r., z powodu ich niedoręczenia oraz odmówił stronie powołania do zawodowej służby wojskowej, uznając je za niecelowe z uwagi na brak potrzeb Sił Zbrojnych. Dowódca Wojsk Lądowych, rozpoznając sprawę wskutek odwołania strony, uchylił zaskarżony rozkaz personalny, przekazując sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu powołał przepisy ustawy pragmatycznej, w szczególności art. 9 ust. 5, podnosząc że o skuteczności czynności podejmowanych przez organy w procesie powoływania do terminowej zawodowej służby wojskowej decyduje podpisanie kontraktu. Wywiódł też, że czynność odmowy powołania do zawodowej służby wojskowej winna nastąpić w formie decyzji, a nie rozkazu personalnego, która to forma została zastrzeżona jedynie dla powołania do służby (art. 10 ust. ustawy pragmatycznej). Uzasadniając zwrócenie sprawy do ponownego rozpoznania, wskazał, że jest to konieczne, gdyż organ odwoławczy nie może przeprowadzić postępowania wyjaśniającego w stopniu umożliwiającym merytoryczne rozstrzygnięcie, o jakim mowa w art. 136 K.p.a. Od powyższego rozstrzygnięcia skargę wywiódł skarżący, wnosząc o jego uchylenie. Skarżonej decyzji zarzucił naruszenie: - § 4 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 9 marca 2010 r. w sprawie powoływania do zawodowej służby wojskowej, - art. 6 pkt 1 ust. 2, 9 i 10 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W uzasadnieniu skargi zakwestionował pogląd organu, iż najistotniejszym elementem postępowania kwalifikacyjnego jest moment podpisania kontraktu. Podniósł też, że, w jego ocenie, Dowódca jednostki jest zobligowany do zawarcia kontraktu z żołnierzem, który pomyślnie przejdzie etap kwalifikacyjny. Jest to bowiem czynność kończąca i podsumowująca cały proces. Odmowa powołania może zaś nastąpić jedynie na etapie kwalifikacyjnym. Skarżący podkreślił też, iż poinformowano go o treści rozkazów z [...] i [...] sierpnia 2012 r., więc, w jego ocenie, decyzja z [...] stycznia 2013 r. Dowódcy Wojsk Lądowych utrzymała w efekcie w mocy ww. rozkazy personalne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w skarżonej decyzji. Podniósł, również, że sporny rozkaz personalny Dowódcy [...] pplot nie zawierał uzasadnienia odmowy opartego na rzeczywistych przesłankach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie poddaje się ona kontroli instancyjnej. W myśl art. 107 § 1 K.p.a. decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi. Paragraf 3 ww. przepisu precyzuje natomiast to, jak powinno wyglądać uzasadnienie decyzji. Winno ono w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Organ uzasadniając wydaną decyzję powinien więc odnieść się przede wszystkim do materiału dowodowego jaki został zgromadzony w trakcie trwania postępowania administracyjnego. Dotyczy to zarówno materiału dowodowego, na którym się oparł przy rozstrzyganiu, jak też materiału, któremu odmówił wiary. Sytuację zaś, gdy organ odwoławczy zamierzał przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, precyzuje przepis art. 138 § 2 K.p.a. W myśl wyżej powołanej normy prawnej organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ ten powinien też wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Ustawodawca, formułując przytoczony przepis, położył szczególny nacisk na kwestię wyjaśnienia istoty spawy. Aby więc możliwym było zastosowanie normy art. 138 § 2 K.p.a. muszą zostać łącznie spełnione dwie przesłanki. Mianowicie organ odwoławczy musi stwierdzić, że organ I instancji nie wyjaśnił w pełnym zakresie badanej sprawy. Nadto, ta niezbadana część sprawy musi mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Wobec powyższego, w sytuacji gdy organ odwoławczy uchylając decyzję, przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, winien w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia zawrzeć szczegółowe wyjaśnienie swych motywów, zwłaszcza w ww. zakresie. Powinien więc przede wszystkim dokładnie sprecyzować to, jaka część sprawy nie została wyjaśniona. Nadto powinien wykazać, że ta niewyjaśniona część sprawy ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Po uwypukleniu uchybień, jakich dopuścił się organ I instancji, organ odwoławczy powinien natomiast sprecyzować swoje wytyczne dla organu niższego rzędu, jakimi ten powinien się kierować przy ponownym rozpoznawaniu danej sprawy. Tak sporządzone uzasadnienie umożliwi dopiero stronie postępowania poznanie motywów działania organu i zrozumienia wydanej decyzji. Dzięki poprawnie sporządzonemu uzasadnieniu również Sąd, w razie wniesienia skargi, ma możliwość zweryfikowania wydanego rozstrzygnięcia i zbadania, czy organ wziął pod uwagę całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz czy w sposób logiczny wyjaśnił swoje stanowisko. W świetle powyższego, odnosząc się do skarżonej decyzji, uznać należy, iż nie spełnia ona wymogów wynikających z art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 138 § 2 K.p.a. Uzasadnienie decyzji nie zawiera bowiem elementów, o których mowa w wyżej powołanych przepisach. Organ sporządzając uzasadnienie nie wskazał tego, w jakim zakresie organ I instancji nie wyjaśnił zakresu sprawy, tego czy ten zakres ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie, jak również nie zawarł szczegółowych i czytelnych wytycznych co do dalszego postępowania. Ograniczył się jedynie do stwierdzenia, iż nie może przeprowadzić postępowania wyjaśniającego w stopniu umożliwiającym dokonanie merytorycznego rozstrzygnięcia. Nie wyjaśnił jednakże tego, dlaczego doszedł do takiej konkluzji, ani tego, jakich braków w materiale dowodowym się dopatrzył. Przy tak niewłaściwie sporządzonym uzasadnieniu, nie sposób więc stwierdzić, czym kierował się organ, wydając skarżoną decyzję i czy zbadał wszystkie jej aspekty. Tym więc bardziej, jako niemożliwe jawi się ocenienie poprawności skarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe sprawia, że przedmiotowa decyzja nie poddaje się kontroli sądowej. W świetle powyższych wniosków, Sąd nie znając motywów jakimi kierował się organ, nie jest w stanie odnieść się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze. Będzie to możliwe dopiero wtedy, gdy organ należycie uzasadni swoje stanowisko, wyrażone w skarżonej decyzji. W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobligowany do sporządzenia poprawnego uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia, przy uwzględnieniu sposobu rozumienia przepisów prawa, zaprezentowanego przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu.