II SA/Wa 1768/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Sławomir Antoniuk Sędzia WSA – Danuta Kania Sędzia WSA – Andrzej Kołodziej (sprawozdawca) Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2015 r. sprawy ze skargi Z. F. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia uchybień w procesie przetwarzania danych osobowych – oddala skargę – II SA/Wa 1768/14 UZASADNIENIE Z. F. zwrócił się do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych ze skargą na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jego danych osobowych przez Sąd Rejonowy [...] w [...]. Zarzucił, że toczące się w jego sprawie postepowanie o pomówienie (sygn. akt [...]) prowadzone jest przez Sąd jako jawne, co stanowi naruszenie art. 359 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz.U. Nr 89, poz. 555 ze zm.). Ponadto przewodniczący wbrew ciążącej na nim powinności wynikającej z art. 362 Kpk, nie pouczył obecnych na sali rozpraw o obowiązku zachowania w tajemnicy okoliczności ujawnionych na rozprawie toczącej się z wyłączeniem jawności i nie uprzedził o skutkach niedopełnienia takiego obowiązku. Wniósł w związku z tym o stwierdzenie naruszenia przez sędziego Sądu Rejonowego [...] w [...] G. T. ustawy o ochronie danych osobowych oraz "zlikwidowanie" stanu niezgodnego z prawem poprzez zobowiązanie Sądu do udzielenia wszystkim obecnym na sali rozpraw, na wszystkich posiedzeniach w sprawie [...] pouczenia określonego w art. 359 Kpk, a nadto złożenie przez Generalnego Inspektora stosownego zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2014 r., na podstawie art. 12 pkt 2 i art. 22 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2002 r., Nr 101, poz. 926 ze zm.), odmówił uwzględnienia wniosku. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Z. F. zarzucił organowi błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że sprawa o sygn. akt [...] prowadzona była niejawnie. Podniósł, że nie żąda od Generalnego Inspektora kontroli prawidłowości stosowania prawa materialnego i procesowego przez Sąd . Wskazał, iż fakt naruszenia przepisów ustawy o ochronie danych osobowych podczas prowadzenia sprawy o sygn. akt [...], jest odrębną sprawą od sprawy o pomówienie. Nadto stwierdził, że z art. 304 § 2 Kpk wynika obowiązek GIODO zgłoszenia o stwierdzeniu podejrzenia popełnienia przestępstwa. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267) oraz art. 12 pkt 2 i art. 22 ustawy o ochronie danych osobowych, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie, że postępowanie w sprawie o sygn. akt [...] było prowadzone przez Sąd jako jawne. W treści protokołów rozpraw jednoznacznie bowiem wskazano, iż rozprawy toczyły się z wyłączeniem jawności. Natomiast wynikający z art. 362 Kpk obowiązek pouczenia o zachowaniu w tajemnicy okoliczności ujawnionych na rozprawie toczącej się z wyłączeniem jawności i uprzedzeniu o skutkach niedopełnienia tego obowiązku, jest konsekwencją, a nie podstawą niejawności rozprawy. Organ ponownie podniósł, że nie może wkraczać w kompetencje zastrzeżone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa dla innych podmiotów. Władny jest jedynie ocenić zgodność przetwarzania danych osobowych z przepisami o ochronie danych osobowych. Nie oznacza to jednak kompetencji do dokonywania merytorycznej oceny poprawności czynności procesowych podejmowanych przez podmioty działające na podstawie odrębnych przepisów w prowadzonych przez nie postępowaniach, a w niniejszej sprawie w ramach toczącego się postępowania karnego regulowane przez przepisy Kpk. Obowiązek pouczenia o obowiązku zachowania w tajemnicy okoliczności niejawnych na rozprawie toczącej się z wyłączeniem jawności i uprzedzeniu o skutkach niedopełnienia tego obowiązku, jest regulowany przez przepisy postępowania karnego przed sądem, a zdaniem GIODO, ocena prawidłowości postępowania w tym zakresie powinna być dokonywana w ramach postępowania sądowego, a nie administracyjnego. Odnosząc się do żądania skierowania przez Generalnego Inspektora zawiadomienia o podejrzemiu popełnienia przestępstwa organ powtórzył, że nie następuje to na wniosek osób zainteresowanych, w szczególności nie przewiduje go wbrew opinii strony, art. 18 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych. Skierowanie zawiadomienia nie jest bowiem środkiem służącym przywróceniu stanu zgodnego z prawem, którego zastosowania może domagać się osoba inicjująca postępowanie przed GIODO. W tej kwestii jednoznacznie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 listopada 2001 r., sygn. akt II SA 2702/00 Generalny Inspektor stwierdził, że jeżeli strona uważa, iż doszło do popełnienia czynu zabronionego określonego w ustawie o ochronie danych osobowych, powinna wystąpić do organów ścigania ze stosownym zawiadomieniem. Taki obowiązek wynika bowiem z art. 304 § 1 Kpk. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. F. wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia, a nadto o zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu podał, iż podtrzymuje wszystkie zarzuty sformułowane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W szczególności stwierdził, iż konsekwencją braku pouczenia o zachowaniu w tajemnicy okoliczności, o których osoby dowiedziały się na rozprawie, jak też o skutkach niedopełnienia tego obowiązku, powoduje, że rozprawa nie jest niejawna. Skarżący wskazał, iż nie domaga się od organu oceny prawidłowości wypełnienia powyższego obowiązku, lecz jedynie tego, co stanowi art. 18 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych, czyli usunięcia uchybień, jakich dopuścił się sędzia przewodniczący prowadzący sprawę o sygn. akt V K 577/11. Z. F. zaznaczył również, że domaga się skierowania przez GIODO zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa do właściwych organów ścigania lecz nie na podstawie art. 18 ustawy o ochronie danych osobowych, ale na podstawie jej art. 51 ust. 1 lub 2 w związku z art. 18 oraz na podstawie art. 304 § 2 Kpk, "w związku z powyższym" oraz art. 231 kk. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1§1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawowymi zadaniami Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, wynikającymi z przepisu art. 12 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (j.t. Dz.U. z 2014 r., poz. 1182 ze zm.), dalej "uodo", są m.in.: kontrola zgodności przetwarzania danych z przepisami o ochronie danych osobowych (pkt 1) oraz wydawanie decyzji administracyjnych i rozpatrywanie skarg w sprawach wykonania przepisów o ochronie danych osobowych (pkt 2). Natomiast stosownie do treści art. 18 ust. 1 uodo, w przypadku naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych Generalny Inspektor z urzędu lub na wniosek osoby zainteresowanej, w drodze decyzji administracyjnej, nakazuje przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a w szczególności: 1) usunięcie uchybień, 2) uzupełnienie, uaktualnienie, sprostowanie, udostępnienie lub nieudostępnienie danych osobowych, 3) zastosowanie dodatkowych środków zabezpieczających zgromadzone dane osobowe, 4) wstrzymanie przekazywania danych osobowych do państwa trzeciego, 5) zabezpieczenie danych lub przekazanie ich innym podmiotom, 6) usunięcie danych osobowych. W myśl art. 6 ust. 1 uodo, w rozumieniu ustawy za dane osobowe uważa się wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej. W literaturze wskazuje się, iż użycie zwrotu "wszelkie informacje" służy podkreśleniu, że w grę wchodzą informacje odnoszące się do każdego aspektu osoby, jej stosunków osobistych i rzeczowych, jej życia zawodowego, prywatnego, wykształcenia, wiedzy, cech charakteru. Nie ma znaczenia, w jakiej roli występuje w danym przypadku osoba (np. członka rodziny, członka grupy zawodowej czy przedsiębiorcy) (zob. J.Barta, P.Fajgielski, R.Markiewicz. Ochrona danych osobowych. Komentarz, 5 wydanie, wyd. Lex, Warszawa 2011, s. 339). Nie ulega zatem wątpliwości, iż informacje o skarżącym, ujawnione w toku postępowania sądowego w sprawie o pomówienie (sygn. akt [...]) przed Sądem Rejonowym [...] w [...], w którym występował on w charakterze oskarżyciela prywatnego, stanowią dane osobowe. Jak wynika z przepisu art. 359 pkt 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz.U. Nr 89, poz. 555 ze zm.), dalej "Kpk", niejawna jest rozprawa, która dotyczy sprawy o pomówienie lub znieważenie; na wniosek pokrzywdzonego rozprawa odbywa się jednak jawnie. Zgodnie zaś z przepisem art. 362 Kpk, przewodniczący poucza obecnych o obowiązku zachowania w tajemnicy okoliczności niejawnych na rozprawie toczącej się z wyłączeniem jawności i uprzedza o skutkach niedopełnienia tego obowiązku. Wbrew twierdzeniom skarżącego, rozprawy w sprawie karnej o sygn. akt [...], toczyły się z wyłączeniem jawności, co potwierdzają wyjaśnienia Prezesa Sądu Rejonowego [...], a w szczególności załączone kopie protokołów rozprawy. W powyższych protokołach brak jest jednocześnie adnotacji o pouczeniu określonym w art. 362 Kpk. Tym niemniej zarzut niewywiązania się przewodniczącego Sądu z konieczności pouczenia osób uczestniczących w rozprawie o obowiązku zachowania w tajemnicy okoliczności ujawnionych na rozprawie toczącej się z wyłączeniem jawności i uprzedzenia o skutkach niedopełnienia tego obowiązku, a więc obowiązku nałożonego przepisem procedury karnej, nie uzasadnia wydania przez organ decyzji na podstawie art. 18 ust. 1 uodo. Sąd podziela w tym zakresie stanowisko organu, potwierdzone w orzecznictwie, że Generalny Inspektor nie może wkraczać w kompetencje zastrzeżone przepisami prawa dla innych podmiotów. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 marca 2001 r. o sygn. akt II SA 401/11 (niepubl.) stwierdził bowiem, że: (...) Generalny Inspektor (...) nie jest organem kontrolującym ani nadzorującym prawidłowość stosowania prawa materialnego i procesowego w sprawach należących do właściwości innych organów, służb czy sądów, których orzeczenia podlegają ocenom w toku instancji, czy w inny sposób określony innymi procedurami". Nieuprawniona jest również argumentacja skarżącego, uzasadniająca żądanie skierowania przez Generalnego Inspektora zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa do właściwych organów ścigania. W pierwszej kolejności wskazać bowiem należy, że Generalny Inspektor, stosuje do treści art. 19 uodo, kieruje do organu powołanego do ścigania przestępstw zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa jedynie w razie stwierdzenia, że działanie lub zaniechanie kierownika jednostki organizacyjnej, jej pracownika lub innej osoby fizycznej będącej administratorem danych wyczerpuje znamiona przestępstwa określonego w ustawie. Takiej zaś okoliczności GIODO w niniejszej sprawie nie stwierdził, o czym świadczy w szczególności odmowa uwzględnienia wniosku skarżącego. Ponadto podkreślenia wymaga, co trafnie podniósł Generalny Inspektor, że skierowanie zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa nie jest środkiem, którego zastosowania może skutecznie domagać się osoba, której wniosek wszczyna postępowanie w przedmiocie ochrony danych osobowych. Potwierdzeniem takiego stanowiska jest wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2001 r., sygn. akt II SA 2702/00, w myśl którego "osoba dochodząca ochrony swych praw w trybie ustawy o ochronie danych osobowych nie jest podmiotem postępowania obliczonego na wydanie decyzji o zawiadomieniu stosownego organu o przestępstwie w zakresie przetwarzania danych osobowych i nie może się tego domagać od GIODO w administracyjno-prawnych formach postępowania. Przepis art. 19 ustawy nie daje bowiem stronie roszczenia w tym względzie". Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.