II SA/Wa 1769/12

WyrokWSA w Warszawie2012-12-05

Skład orzekający: Andrzej Góraj, Janusz Walawski, Olga Żurawska-Matusiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego, na mocy której strona nie nabyła prawa, może zostać uchylona lub zmieniona w trybie art. 155 K.p.a.?
Ratio decidendi
Decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego, na mocy której strona nie nabyła żadnego prawa, nie może zostać uchylona ani zmieniona w trybie art. 155 K.p.a. Przepis ten wymaga bowiem, aby decyzja ostateczna, która ma być wzruszona, przysporzyła stronie korzyści lub uprawnień. Umorzenie postępowania nie jest rozstrzygnięciem merytorycznym, które skutkuje nabyciem prawa przez stronę.
Stan faktyczny
Skarżący A. K. domagał się uchylenia decyzji umarzającej postępowanie w sprawie wypłaty odprawy mieszkaniowej, powołując się na art. 155 K.p.a. Organ pierwszej instancji odmówił uchylenia decyzji, wskazując, że decyzja umarzająca nie skutkuje nabyciem prawa przez stronę. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podzielając argumentację, że art. 155 K.p.a. nie ma zastosowania do decyzji umarzających postępowanie. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów materialnych dotyczących prawa do odprawy mieszkaniowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Andrzej Góraj (sprawozdawca), Sędziowie WSA Janusz Walawski, Olga Żurawska-Matusiak, Protokolant, referent stażysta Katarzyna Skurzyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji umarzającej postępowanie w sprawie wypłaty odprawy mieszkaniowej – oddala skargę – Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej we W., decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 13 ust. 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (t. j. Dz. U. z 2010 r. nr 206, poz. 1367 ze zm.), art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) – dalej: K.p.a., po rozpoznaniu wniosku J. K., działającego w imieniu [...] A. K., o uchylenie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej we W. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] umarzającej postępowanie w sprawie wydania decyzji o wypłacie odprawy mieszkaniowej, odmówił uchylenia w trybie art. 155 K.p.a. wymienionej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej we W. Pismem z dnia [...] lipca 2012 r. A. K., reprezentowany przez r. pr. J. K., wniósł do Prezesa WAM odwołanie od ww. decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, po rozpatrzeniu przedmiotowego odwołania, działając na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 K.p.a. oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (t. j. Dz. U. z 2010 r. nr 206, poz. 1367 z późn. zm.), decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu ww. decyzji Prezes WAM wyjaśnił, że Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej we W. decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] umorzył postępowanie wszczęte z wniosku [...] A. K. w sprawie wydania decyzji o wypłacie odprawy mieszkaniowej. Wobec niewniesienia przez stronę odwołania wymieniona decyzja stała się ostateczna. W dniu [...] lipca 2011 r. do Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej we W. wpłynęło pismo A. K., w którym ww. poinformował, że prosi o realizację wniosku o wypłatę odprawy mieszkaniowej według zasad obowiązujących w dacie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Pismem z dnia [...] września 2011 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej we W. poinformował stronę o możliwości podpisania umowy o wypłatę przedmiotowego świadczenia. W dniu [...] września 2011 r. do ww. organu wpłynęło pismo r. pr. J. K. – pełnomocnika A. K., w którym pełnomocnik strony wniósł o uchylenie decyzji z dnia [...] maja 2011 r. o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o wypłacie odprawy mieszkaniowej na rzecz A. K. i wydanie decyzji o wypłacie tego świadczenia. Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM we W., po rozpatrzeniu wniosku strony, odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] maja 2011 r. o umorzeniu postępowania w sprawie wydania decyzji o wypłacie odprawy mieszkaniowej. Na skutek wniesionego odwołania Prezes WAM decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] uchylił przedmiotową decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji nie ustalił w jakim trybie strona wnosi o uchylenie decyzji. W ponownym postępowaniu Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM we W. w dniu [...] maja 2011 r. skierował do pełnomocnika strony pismo o wskazanie w jakim trybie żąda uchylenia decyzji i o uzasadnienie żądania. W piśmie z dnia [...] czerwca 2011 r. pełnomocnik strony wskazał na art. 155 K.p.a. jako podstawę prawną wniesionego wniosku. Pełnomocnik poinformował, że strona obecnie żąda wypłaty tego świadczenia w formie decyzji na podstawie przepisów ustawy o zakwaterowaniu obowiązujących od [...] lipca 2010 r. Następnie decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM we W. odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] maja 2011 r. w trybie art. 155 K.p.a. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał na treść art. 155 K.p.a., zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie, za zgodą strony, uchylona lub zmieniona przez organ, który ją wydał. Jednocześnie ww. organ podkreślił, że nabycie praw oznacza, iż w sferze prawnej strony postępowania nastąpiło przysporzenie prawa, skonkretyzowane w decyzji administracyjnej. Prawa nabyte z decyzji to każda korzyść powstała w sferze prawa materialnego, jaką strona uzyskuje pod względem prawnym z załatwienia jej sprawy decyzją administracyjną. Organ I instancji wskazał, że na mocy decyzji z dnia [...] maja 2011 r. umarzającej postępowanie w sprawie wydania A. K. decyzji o wypłacie odprawy mieszkaniowej, strona postępowania nie nabyła prawa, skonkretyzowanego w tej decyzji. W związku z powyższym organ I instancji uznał, że nie zachodzą przesłanki do jej uchylenia w trybie art. 155 K.p.a. Od przedmiotowej decyzji pełnomocnik strony wniósł odwołanie. Organ odwoławczy badając sprawę ponownie stwierdził, że pełnomocnik strony zażądał uchylenia w trybie art. 155 K.p.a. decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM we W. z dnia [...] maja 2011 r. o umorzeniu postępowania wszczętego z wniosku A. K. w sprawie wydania decyzji o wypłacie odprawy mieszkaniowej. Organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 155 K.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Prezes WAM podniósł, że art. 155 K.p.a. ustanawia trzy przesłanki, które muszą wystąpić łącznie, aby można było wzruszyć decyzję ostateczną. Weryfikacji w tym trybie podlegać może tylko taka decyzja ostateczna, która przysporzyła stronie korzyści, jaką mogłaby ona odnieść pod względem prawnym z załatwienia jej sprawy decyzją administracyjna. Drugą przesłankę stanowi ustalenie, czy uchyleniu lub zmianie decyzji nie sprzeciwiają się przepisy szczególne, a trzecią ustalenie, czy za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. W ocenie Prezesa WAM, w rozpoznawanej sprawie nie można stwierdzić, aby z decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie wydania decyzji o wypłacie odprawy mieszkaniowej strona nabyła jakiekolwiek prawa. Organ odwoławczy wyjaśnił, że "nabycie praw" może nastąpić tylko w rozstrzygnięciu merytorycznym, a takim rozstrzygnięciem nie jest decyzja umarzająca postępowanie. Zdaniem organu II instancji, decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM we W. z dnia [...] maja 2011 r. o umorzeniu postępowania wszczętego z wniosku A. K. w sprawie wydania decyzji o wypłacie odprawy mieszkaniowej, uznać należy za decyzję, na mocy której strona nie nabyła jakiegokolwiek prawa, co wyłącza możliwość uchylenia przedmiotowej decyzji na podstawie art. 155 K.p.a. Pismem z dnia 03 września 2012 r. A. K., reprezentowany przez pełnomocnika r. pr. J. K., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Prezesa WAM z dnia [...] sierpnia 2012 r., wnosząc o jej uchylenie w całości, uchylenie decyzji ją poprzedzającej, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz prowadzenie rozprawy również pod nieobecność skarżącego lub jego pełnomocnika. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie: 1) norm prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, polegającą na przyjęciu, iż żołnierzowi zawodowemu, który został zwolniony ze służby po dacie 01 lipca 2004 r., w stosunku do którego nie wydano decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, wbrew temu przepisowi, nie przysługuje odprawa mieszkaniowa; 2) norm prawa materialnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, a tym samym przyjęcie, że skoro w stosunku do odwołującego się nie można było po 01 lipca 2004 r. wydać decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, to automatycznie utracił on prawo do odprawy mieszkaniowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podzielając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ona prawa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ w sposób prawidłowy ustalił brak przesłanek do uchylenia w trybie art. 155 K.p.a. decyzji własnej z dnia [...] maja 2011 r. o umorzeniu postępowania w sprawie wniosku o wydanie decyzji o wypłacie odprawy mieszkaniowej. Zgodnie z treścią art. 155 K.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji państwowej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Brzmienie powyższej regulacji prawnej prowadzi do wniosku, że przedmiotem zmiany w trybie art. 155 K.p.a. może być tylko i wyłącznie taka decyzja, na mocy której strona nabyła prawo. Organ rozpoznając wniosek zgłoszony w trybie wyżej powołanego przepisu jest zobowiązany do tego, aby w pierwszej kolejności zbadać, czy rozstrzygnięcie, które ma być zmieniane, przysporzyło stronie prawa. Kwestia ta jest bowiem jedną z istotniejszych w takim postępowaniu. W sytuacji bowiem, gdy decyzja, której uchylenia domaga się strona nie przysporzyła jej żadnych uprawnień, niemożliwym będzie zastosowanie przez organ omawianej regulacji. Przechodząc do meritum niniejszej sprawy wskazać należy, że okolicznością niesporną było to, że wniosek o uchylenie rozstrzygnięcia w trybie art. 155 K.p.a. dotyczył decyzji o umorzeniu postępowania. Dowodu nie wymaga też okoliczność, że w wyniku wydania decyzji umarzającej sprawę, strona nie nabyła żadnego prawa. Byłoby to przecież niemożliwe, zważywszy na fakt, że umarzając postępowanie organ nie wypowiada się co do meritum sprawy. Nie badał jej bowiem pod kątem zasadności żądania strony. W świetle powyższego, skarżoną decyzję uznać należy za poprawną. Wobec treści decyzji, będącej przedmiotem wniosku o uchylenie w trybie art. 155 K.p.a., nie sposób było zaliczyć jej do kategorii rozstrzygnięć przysparzających stronie prawo. Co zaś się tyczy zarzutów zawartych w złożonej skardze, tutejszy Sąd nie mógł ich oceniać w niniejszym postępowaniu. Pozostawały one bowiem w oderwaniu od materii niniejszej sprawy. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze oraz uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, jak również że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). ----------------------- 4

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło