II SA/Wa 1773/16

WyrokWSA w Warszawie2017-02-14

Skład orzekający: Adam Lipiński, Andrzej Góraj, Danuta Kania

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Straży Granicznej, który otrzymał pomoc finansową na zakup lokalu mieszkalnego w miejscu poprzedniego pełnienia służby (w Policji), może jednocześnie pobierać równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w miejscu obecnego pełnienia służby (w Straży Granicznej)?
Ratio decidendi
Funkcjonariusz, który otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego w miejscu poprzedniego pełnienia służby, nie może pobierać równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w miejscu obecnego pełnienia służby, nawet jeśli lokal ten okazał się niewystarczający lub został sprzedany. Przyznanie pomocy finansowej stanowi zaspokojenie obowiązku państwa w zakresie zapewnienia mieszkania, a przeniesienie do służby w innej formacji nie rodzi ponownego uprawnienia do świadczeń mieszkaniowych.
Stan faktyczny
Skarżący, funkcjonariusz Straży Granicznej, który wcześniej pełnił służbę w Policji, otrzymał pomoc finansową na zakup lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby w Policji. Po przeniesieniu do Straży Granicznej pobierał równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Organy administracji stwierdziły utratę prawa do tego równoważnika, uznając, że wcześniejsze otrzymanie pomocy finansowej wyklucza takie świadczenie. Skarżący kwestionował tę decyzję, wskazując na powiększenie rodziny i sprzedaż poprzedniego lokalu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.), Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Danuta Kania, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2017 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie utraty prawa do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oddala skargę. Komendant Główny Straży Granicznej decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] czerwca 2016 r., orzekającą o utracie przez K.Z. prawa do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] lipca 2015 roku z wyłączeniem okresu od dnia [...] lipca 2015 roku do dnia [...] lipca 2015 roku. Decyzja organu drugiej instancji została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 96 ust. 1, art. 99 pkt 1 i pkt 4 w związku z art. 101 ust. 5 ustawy dnia z 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 1402 ze zm.), w związku z § 2 pkt 2 oraz § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych warunków jego zwrotu, a także sposobu postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania (Dz. U. Nr 118, poz. 1014 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji Komendant Główny Straży Granicznej wskazał, co następuje: K.Z. – [...] SG, na podstawie rozkazu personalnego Komendanta Głównego SG z dnia [...] marca 2012 r. od dnia [...] kwietnia 2012 r. został przeniesiony ze służby w Policji do służby stałej w [...] Oddziale Straży Granicznej. Wyżej wymieniony, pełniąc służbę jako funkcjonariusz Policji, otrzymał pomoc finansową na zakup lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby tj. w O. K.Z., jako funkcjonariusz [...] Oddziału Straży Granicznej pełnił służbę w K. i dlatego od dnia [...] kwietnia 2012 r. pobierał, przyznany mu decyzją nr [...] równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Od dnia [...] lipca 2015 r. funkcjonariusz pełni obowiązki służbowe w Placówce Straży Granicznej w O. Dlatego z tą datą organ pierwszej instancji, decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. stwierdził utratę przez K.Z. prawa do pobierania powyższego równoważnika - wobec zrealizowania przez funkcjonariusza pomocy finansowej na zakup mieszkania w O. Nadto powyższą decyzją na okres od dnia [...] do dnia [...] lipca 2015 roku zachowano funkcjonariuszowi prawo do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby, wobec czasowego pełnienia służby w tym okresie w K. Komendant Główny Straży Granicznej, rozpatrując odwołanie K.Z., podzielił zasadność rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. W ocenie Komendanta Głównego, Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej dokonał prawidłowej subsumpcji powyższego stanu faktycznego z przepisami prawa. Organ wskazał na art. 92 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, z którego wynika, iż funkcjonariuszowi SG w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Z normy tej wynika obowiązek Straży Granicznej do przydzielenia funkcjonariuszowi lokalu z zasobów, o których mowa w art. 94 ust. 1 powołanej ustawy. Nadto w myśl § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego nie przysługuje funkcjonariuszowi, który otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego z wyjątkiem funkcjonariusza przeniesionego do służby w miejscowości innej niż pobliska. Ponieważ K.Z. skorzystał z pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, wypłaconej ze środków finansowych Budżetu Państwa w 2001 roku, to tym samym zrealizował przysługujące mu prawo do lokalu mieszkalnego i w tym przypadku równoważnik za brak lokalu mieszkalnego mu nie przysługuje. K.Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na zaskarżoną decyzją Komendanta Głównego SG z dnia [...] sierpnia 2016 r. i utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] czerwca 2016 r. Decyzjom tym zarzucił naruszenie: art. 96 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, poprzez przyjęcie, iż prawo do równoważnika pieniężnego za tzw. "brak mieszkania" wygasło definitywnie z dniem otrzymania przeze mnie pomocy finansowej w 2001 roku; - art. 107 § 3 Kpa, poprzez brak w uzasadnieniu decyzji drugiej instancji jakiegokolwiek nawiązania (i prób polemiki prawnej) zaprezentowanymi poglądami skarżącego; - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa, poprzez brak wyjaśnienia stanu faktycznego. W uzasadnieniu skargi K.Z. wskazał, iż istotnie uzyskał na mocy decyzji Komendanta Miejskiego Policji w O. z dnia [...] czerwca 2001 r. pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego w O., przy ul. [...], które to mieszkanie zakupił w dniu [...] maja 2002 r. Wówczas przysługiwało mu 3-cia norma zaludnienia i zakupiony lokal o powierzchni użytkowej 34,7 m2 spełniał to kryterium. Natomiast od dnia [...] sierpnia 2008 r., to jest z dniem urodzenia się drugiego dziecka, lokal ten nie spełniał już 4-tą normę zaludnienia. W dniu [...] sierpnia 2008 r. sprzedał notarialnie opisany wyżej lokal. Natomiast w 2008 r. związku z nominacją na stanowisko eksperta Sekcji [...]Komendy Miejskiej Policji w O., skarżący nabył prawo do 5-tej normy zaludnienia. Decyzją Komendanta [...] SG w K. z dnia [...] czerwca 2012 r. umorzono postępowanie administracyjne w sprawie przydziału skarżącemu lokalu mieszkalnego, wobec braku możliwości przydziału takiego lokalu. Decyzja ta jednoznacznie stwierdza, iż skarżący spełnia kryterium określone w art. 98 ust. 1 ustawy o SG do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu. Decyzją Komendanta [...] SG w K. z dnia [...] czerwca 2012 r. o przyznano skarżącemu równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] kwietnia 2012 r. Natomiast w dniu [...] lipca 2016 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. dokonał odbioru budowanego przeze mnie domu jednorodzinnego, usytuowanego w miejscowości pobliskiej do miejsca pełnienia służby. Z powyższych okoliczności skarżący wyprowadza wniosek, iż przysługuje mu prawo do zmiany lokalu (w związku powiększeniem rodziny oraz nominacją z 2008 r.) na większy, niż ten, na zakupu którego otrzymał z Policji pomoc finansową. Natomiast skoro od organu nie otrzymał przysługującego mu prawa do lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby albo w miejscowości pobliskiej, to tym bardziej należy mu się jego substytut, którym jest równoważnik pieniężny za brak lokalu. Komendant Główny Straży Granicznej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Organy obu instancji dokonały prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, który zresztą odpowiada stanowi faktycznemu wskazanemu w skardze oraz w odwołaniu. Z tych też względów niezasadny jest zarzut skargi, co do nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Organy obu instancji również dokonały prawidłowej subsumpcji stanu faktycznego sprawy ze stanem prawnym. Dlatego nie jest zasadny zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 96 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej. Zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego nie przysługuje funkcjonariuszowi, który otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego, z wyjątkiem funkcjonariusza przeniesionego do służby w miejscowości innej niż pobliska. Rozkazem personalnym Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] marca 2012 r. skarżący został przeniesiony ze służby w Policji do pełnienia służby stałej w [...] Oddziale SG. Wcześniej pełniąc służbę w Policji, skarżący skorzystał z pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, przyznanej decyzją Komendanta Miejskiego w Policji w O. z dnia [...] czerwca 2001 r. Powyższa pomoc została wygenerowana na lokal mieszkalny w O. przy ul.[...], który funkcjonariusz wybrał sobie samodzielnie, a zatem należy uznać iż lokal ten musiał mu odpowiadać. Natomiast okoliczność, iż lokal ten wkrótce okazał się dla niego za mały, nie może rodzić po stronie skarżącego roszczenia o przyznanie mu od organu innego lokalu mieszkalnego. Przyznając funkcjonariuszowi pomoc finansową na zakup wskazanego przez funkcjonariusza lokalu, organ (tu rozumiany zarówno jako Policja jak i Straż Graniczna – czyli organy służb mundurowych) wykonał już swój obowiązek, leżący po stronie Państwa i polegający na zapewnieniu funkcjonariuszowi mieszkania. Przyznana pomoc stała się świadczeniem bezzwrotnym, zgodnie z dyspozycją § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 864 ze zm.). Natomiast zgodnie z art. 31a ustawy o Straży Granicznej oraz § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 grudnia 2007 r. w sprawie przenoszenia do służby w Straży Granicznej (Dz. U. Nr 240, poz. 1758 ze zm.), rozpatrując sytuację dotyczącą uprawnień mieszkaniowych funkcjonariusza Straży Granicznej, który wcześniej był funkcjonariuszem Policji, należy uwzględnić również jego prawa dotyczące lokalu mieszkalnego, zrealizowane w trakcie jego służby w Policji - traktując służbę w strukturach Straży Granicznej jako ciągłość jego służby w Policji. Istotą powołanej regulacji jest unikanie dwukrotnego realizowania ze środków Skarbu Państwa świadczeń przysługującym funkcjonariuszom przeniesionych do służby w Straży Granicznej. Tym samym, zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza nastąpiło w pełnym wymiarze, w czasie jego służby w Policji, zaś fakt przeniesienia do pełnienia służby w Straży Granicznej nie prowadzi do reaktywacji prawa do lokalu mieszkalnego oraz świadczeń substytucyjnych do tego prawa, jakim jest prawo do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Inaczej mówiąc, skarżący skonsumował już w trakcie służby w Policji, swoje uprawienia związane z prawem do lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby - to jest w O. Dlatego, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło