II SA/Wa 1775/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędziowie Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Protokolant Łukasz Bazyluk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Minister Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu poniesionych kosztów nauki 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanego nią w mocy rozkazu Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. w części dotyczącej zobowiązania do zwrotu kosztów poniesionych na naukę 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Rozkazem z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, działając na podstawie art. 111 pkt 9 lit. a, art. 114 ust. 5, art. 115 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.) zwanej dalej "ustawą" i § 7 ust. 1 i 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 marca 2004 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 50, poz. 483) zwolnił M. W. z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez żołnierza zawodowego. Jednocześnie w rozkazie tym Szef Sztabu Generalnego WP wskazał, iż M. W. na podstawie art. 54 ust. 1 i 5 ustawy jest zobowiązany do zwrotu zwaloryzowanej na dzień zwolnienia ze służby równowartości kosztów poniesionych na jego utrzymanie i naukę po wydaniu odrębnej decyzji przez dowódcę jednostki wojskowej, w której pełni zawodową służbę wojskową. Zachowując ustawowy termin M. W. wniósł odwołanie od powyższego rozkazu w części dotyczącej obowiązku zwrotu kosztów nauki i utrzymania. W uzasadnieniu wskazał, iż rozstrzygnięcie w przedmiocie ustalenia obowiązku zwrotu kosztów nauki narusza przepisy o właściwości. Bowiem treść art. 54 ust. 4 ustawy wskazuje, że organem właściwym do wydania decyzji o ustaleniu równowartości kosztów nauki jest dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy pełni zawodową służbę wojskową. W wyniku wniesionego odwołania, decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] Minister Obrony Narodowej, mając za podstawę art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy rozkaz Szefa Sztabu Generalnego WP w zaskarżonej części. W uzasadnieniu wskazał, iż podniesiony przez M. W. zarzut niewłaściwości organu w sprawie ustalenia obowiązku zwrotu kosztów nauki jest niezasadny, bowiem zawarte w rozstrzygnięciu zobowiązanie do zwrotu zwaloryzowanej na dzień zwolnienia ze służby równowartości kosztów poniesionych na utrzymanie i naukę, stanowi jedynie informację o obowiązku zwrotu kosztów i jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję M. W. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy i wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającego ją rozkazu Szefa Sztabu Generalnego WP. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej (§ 1), a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Analizując niniejszą sprawę pod tym kątem Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zarówno bowiem zaskarżona decyzja Ministra Obrony Narodowej, jak i poprzedzający ją rozkaz Szefa Sztabu Generalnego WP wydane zostały z naruszeniem przepisów o właściwości, które miało wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 54 ust. 4 ustawy decyzję o ustaleniu równowartości kosztów, o których mowa w ust. 1 i 2, odroczeniu terminu ich zwrotu lub rozłożeniu kosztów na raty wydaje dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy pełni zawodową służbę wojskową. Oznacza to, iż decyzję o zwrocie równowartości kosztów poniesionych na naukę oficera wydaje wyłącznie dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy pełni zawodową służbę wojskową. Należy zgodzić się ze skarżącym, iż decyzja Szefa Sztabu Generalnego WP w zakresie zobowiązania do zwrotu kosztów utrzymania i nauki została wydana z rażącym naruszeniem przepisów o właściwości. Jedynym właściwym organem uprawnionym do ustalania kosztów nauki i utrzymania jest dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz pełnił zawodową służbę wojskową. Szef Sztabu Generalnego na podstawie art. 115 ust. 1 pkt 2 ustawy właściwy jest wyłącznie do wydania decyzji o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej. Treść tego przepisu nie daje uprawnień organowi do rozstrzygania w decyzji o zwolnieniu ze służby o dodatkowych kwestiach np. o zobowiązaniu do zwrotu kosztów nauki. Jak słusznie zauważył skarżący decyzje administracyjne nie służą do udzielania informacji, lecz do ustalania praw i obowiązków obywateli. Dlatego też nie można zgodzić się z zaskarżoną decyzją, iż zobowiązanie do zwrotu kosztów zawarte w decyzji o zwolnieniu stanowi jedynie informację. Wskazać należy, iż art. 54 ustawy stanowi samodzielną podstawę do wydania decyzji w sprawie zwrotu kosztów nauki i w związku z tym nie ma konieczności powoływania się na treść tego przepisu w decyzji o zwolnieniu ze służby. Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że rozkaz Szefa Sztabu Generalnego WP stanowi przejaw rażącego naruszenia prawa w świetle art. 156 § 1 pkt 1 kpa. W konsekwencji również zaskarżona decyzja Ministra Obrony Narodowej, utrzymująca w mocy decyzję obarczoną wadą nieważności, rażąco narusza art. 138 § 1 pkt 1 kpa. W takiej sytuacji zaszła konieczność stwierdzenia nieważności obydwu wydanych w sprawie decyzji. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.