II SA/Wa 1775/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Grochowska-Jung (spr.), Sędzia WSA – Eugeniusz Wasilewski, Sędzia WSA – Andrzej Kołodziej, Protokolant – Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2009 r. sprawy ze skargi M. M. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej 1. stwierdza nieważność zaskarżonego orzeczenia, 2. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu w całości. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w Warszawie orzeczeniem z dnia [...] października 2008 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – zwanej dalej kpa, § 4 pkt 7 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. Nr 151, poz. 1594 ze zm.) oraz § 32 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 133, poz. 1422 ze zm.), utrzymała w mocy orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w O. z dnia [...] września 2008 r. nr [...], uznające M. M. za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej – kat. N. W dniu [...] września 2008 r. Wojskowy Komendant Uzupełnień w O. skierował M. M. do Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w O. w celu ustalenia zdolności do zawodowej służby wojskowej. Orzeczeniem z dnia [...] września 2008 r. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w O. uznała skarżącego za niezdolnego do służby wojskowej – kat. N. W odwołaniu od powyższego orzeczenia M. M. podniósł, że stan jego zdrowia nie był przeszkodą w dotychczasowym pełnieniu służby, a zmiana stanowiska również nie powinna mieć wpływu na zmianę oceny stanu jego zdrowia. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia wyjaśnił, iż skarżący nie przedstawił żadnej dokumentacji medycznej umożliwiającej zmianę orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w O., natomiast z akt wynika, że organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu zdrowia skarżącego. W skardze M. M. wniósł o uchylenie w całości orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie, podkreślając, że stan jego zdrowia, po wykonanym zabiegu lekarskim, uległ zdecydowanej poprawie, stąd jest zdolny do pełnienia służby wojskowej. W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w Warszawie wniosła o oddalenie skargi i podtrzymała argumenty i wyjaśnienia zawarte w zaskarżonym oraz poprzedzającym je orzeczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, ale z powodów całkowicie odmiennych, aniżeli podnosi skarżący. Zezwala na to treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej ppsa, w myśl którego Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany granicami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że postępowanie administracyjne cechują, m. in. zasady: dwuinstancyjności oraz skargowości. Zasada dwuinstancyjności oznacza prawo strony i obowiązek organów do rozpatrzenia sprawy w dwóch instancjach przez dwa różne, choć hierarchicznie powiązane, organy administracji publicznej. Natomiast z zasadą skargowości wiąże się możliwość wszczęcia postępowania wyłącznie na wniosek strony, przy czym wniosek wszczynający postępowanie musi być skutecznie wniesiony. Dodać należy, że od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej wydanego w pierwszej instancji służy stronie odwołanie na zasadach określonych w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego. Pomimo odformalizowanego charakteru odwołanie musi jednak spełniać wymogi formalne przewidziane w art. 63 kpa, w tym zawierać również podpis osoby je wnoszącej. W przypadku zaś, gdy odwołanie zawiera braki formalne, organ odwoławczy powinien wezwać wnoszącego odwołanie do usunięcia braków w określonym terminie. Przenosząc powyższe rozważania na płaszczyznę rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w terminie otwartym do wniesienia odwołania M. M. nadał w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego odwołanie od orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w O. z dnia [...] września 2008 r. nr [...]. Jednakże pismo to nie zostało podpisane przez skarżącego, nadto braku tego nie zauważyła również Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w Warszawie, która rozpoznała odwołanie bez wezwania skarżącego do usunięcia braku formalnego pisma poprzez jego podpisanie. Tymczasem braki formalne odwołania powodują, że nie można uznać czynności strony za odwołanie. Brak podpisu strony lub jej pełnomocnika pod odwołaniem, gdy nie zostanie usunięty, uniemożliwia wywołanie skutku prawnego wniesionego odwołania (por. B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. C.H. Beck Warszawa 2006, s. 363 i 584), ponieważ postępowanie odwoławcze przed organami administracji publicznej oparte jest na zasadzie skargowości, czyli wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony (art. 127 § 1 kpa). Konsekwencją braku skutecznie wniesionego przez stronę odwołania jest uznanie, iż postępowanie zostało wszczęte z urzędu, a zatem z rażącym naruszeniem prawa, stanowiącym podstawę do stwierdzenia nieważności orzeczenia organu administracji publicznej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie, stąd Sąd był zobligowany do stwierdzenia nieważności zaskarżonego orzeczenia. Ponownie rozpatrując sprawę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w Warszawie powinna podjąć czynności zmierzające do uzupełnienia braków formalnych odwołania, a następnie, w zależności od zachowania skarżącego, rozpatrzyć odwołanie merytorycznie lub stwierdzić jego niedopuszczalność. Wobec powyższego, na mocy art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 132 ppsa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.