II SA/Wa 1775/13
WyrokWSA w Warszawie2013-11-28
Skład orzekający: Olga Żurawska – Matusiak, Andrzej Kołodziej, Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawomocne skazanie za umyślne przestępstwo skarbowe stanowi samoistną i obligatoryjną przesłankę do cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską, niezależnie od oceny zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawomocne skazanie za umyślne przestępstwo skarbowe, zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, stanowi samoistną i obligatoryjną przesłankę do cofnięcia pozwolenia na broń. Ustawodawca a priori rozstrzygnął, że takie skazanie implikuje zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego, co wyłącza uznanie administracyjne organu w tej kwestii.Stan faktyczny
Skarżący M. D. został pozbawiony pozwolenia na broń palną myśliwską z powodu prawomocnego skazania za umyślne przestępstwo skarbowe. Organy administracji uznały, że skazanie to stanowi obligatoryjną przesłankę do cofnięcia pozwolenia, niezależnie od innych okoliczności. Skarżący kwestionował tę interpretację, argumentując, że skazanie za przestępstwo skarbowe nie jest samoistną przesłanką i domagał się przeprowadzenia dowodów potwierdzających brak zagrożenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Olga Żurawska – Matusiak Sędzia WSA – Andrzej Kołodziej Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant – starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2013 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich – oddala skargę –
Komendant Wojewódzki Policji w P. decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...], działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit a) i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z dnia 24 maja 2012 r. poz. 576) oraz art. 268a k.p.a., cofnął skarżącemu M. D. pozwolenie na broń palną do celów łowieckich. W uzasadnieniu podał, że skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] lipca 2009 r., sygn. akt [...] za popełnienie przestępstwa umyślnego skarbowego z art. 56 § 1 k.k.s., stąd też zalicza on się do grupy osób ujętych w dyspozycji art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy, tj. do grupy stanowiących zagrożenie dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo skarbowe. Dalej dodał, że przesłanki "zagrożenie dla siebie, porządku i bezpieczeństwa publicznego" nie muszą występować łącznie, lecz każda z nich może stanowić oddzielną przesłankę cofnięcia pozwolenia na broń. Stosownie zaś do art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy, organ cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do kategorii wyżej wymienionych osób i jednoznaczne brzmienie tego przepisu oznacza, iż decyzja w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń nie jest decyzją wydawaną w granicach uznania administracyjnego, lecz ma charakter decyzji związanej. Z uwagi na powyższe rozstrzygnięcie, nie mogą mieć zatem wpływu inne okoliczności, które pozytywnie o stronie świadczą, jak np. uzyskana przed wszczęciem postępowania administracyjnego pozytywna opinia o skarżącym wydana przez kierownika Posterunku Policji w K., czy też inne dowody, o których przeprowadzenie wniósł pełnomocnik strony, bowiem nie wyeliminują one z obrotu prawnego faktu skazania prawomocnym orzeczeniem sądu za popełnienie umyślnego przestępstwa skarbowego. Tym samym organ obowiązany był odmówić przeprowadzenia dowodów, o które wnosił pełnomocnik strony.
W odwołaniu z dnia [...] maja 2013 r. do Komendanta Głównego Policji, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji poprzez błędną wykładnię tego przepisu polegającą na przyjęciu, że skazanie za przestępstwo skarbowe stanowi samoistną przesłankę obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń, co z kolei miało wpływ na rozstrzygnięcie oraz naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niezebranie materiału dowodowego zmierzającego do ustalenia, czy strona stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, a także art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych. Pełnomocnik strony zaskarżył również postanowienie, którym organ pierwszej instancji odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, bowiem mają one istotne znaczenie dla sprawy.
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] maja 2013 r. W uzasadnieniu – powołując się na argumentację organu pierwszej instancji – podał, że z treści art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy wynika, iż ustawodawca z góry rozstrzygnął istnienie zagrożenia dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego poprzez fakt skazania m.in. za umyślne przestępstwo skarbowe. Przesłanka zagrożenia ma więc znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie tyle tylko, że poprzez zastosowanie w omawianym przepisie dwukropka poprzedzającego katalog czynów w nim wymienionych, ustawodawca spowodował, iż katalog ten należy traktować jako egzemplifikację przedmiotowego zagrożenia. Do oceny, czy w danej sprawie istnieje przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń wystarczy zatem ustalenie przez organ Policji, że osoba posiadająca pozwolenie na broń lub o nie się ubiegająca, jest skazana za przestępstwo, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Samo przestępstwo przy tym nie musi mieć bezpośredniego związku z bronią, a organ nie musi w takich przypadkach podejmować żadnych dodatkowych czynności potwierdzających istnienie zagrożenia, o którym mowa w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 w drodze postępowania dowodowego. Tym samym bezpodstawny jest zarzut, że organ instancji niezasadnie odmówił przeprowadzenia dowodów w postaci opinii o nim sporządzonej przez Polski Związek Łowiecki w K., Komendanta Powiatowego Policji w K., Posterunek Policji w K., ustalenia czy przeciwko niemu toczą się inne postępowania karne lub karnoskarbowe, przesłuchania go oraz prezesa koła łowieckiego, do którego strona przynależy na okoliczność zachowania, gdyż dowody te nie mogłyby, w obecnym stanie prawnym, zmienić sposobu rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem nie eliminują one z obrotu prawnego wskazanego wyżej wyroku determinującego rodzaj rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisów k.p.a. stwierdzono, iż nie dopatrzono się takich naruszeń, bowiem organ pierwszej instancji przed wydaniem decyzji dokładnie wyjaśnił stan faktyczny i prawny w sprawie, analizując zebrany materiał dowodowy oraz mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Ponadto dopuścił w trakcie toczącego się postępowania niezbędne dowody, które wystarczająco przyczyniły się do rozpatrzenia sprawy, a wydana przez niego decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane przez k.p.a. i w jej uzasadnieniu wyjaśniono, z jakich powodów cofnięto pozwolenie na broń.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący M. D. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Komendanta Wojewódzkiego w P. oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając:
1. obrazę prawa materialnego mającą wpływ na wynik sprawy, objawiającą się w dokonaniu niezgodnej z zasadami wykładni prawa interpretacji art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o broni i amunicji poprzez przyjęcie, że skazanie prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo skarbowe stanowi samoistną przesłankę obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń, co doprowadziło do błędnego zastosowania art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy, podczas gdy zastosowanie tego przepisu nie znajduje uzasadnienia,
2. obrazę przepisów postępowania, objawiającą się w niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności, mających wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie, tj. niezastosowanie się do norm prawnych zawartych w art. 7 oraz art. 77 k.p.a.,
3. obrazę przepisów postępowania, objawiającą się w nieprzeprowadzeniu powołanych przez skarżącego dowodów, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie, tj. niezastosowanie się do norm prawnych zawartych w art. 7 oraz art. 77 k.p.a.
W uzasadnieniu, po przeprowadzeniu analizy przepisów ustawy wskazał, że zastosowana w treści art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy konstrukcja stanowi koniunkcję, czego następstwem jest przyjęcie, iż do aktualizacji normy z art. 18 ustawy konieczne jest łączne wystąpienie przesłanki ( ogólnej) zawartej w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy oraz przesłanki szczególnej, zawartej w lit. a) powołanego wyżej przepisu.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Stosownie do treści art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 576), właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6, zaś w myśl pkt 6 lit a) tegoż ostatniego przepisu, jest nią osoba stanowiąca zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: a) skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, b) skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo: przeciwko życiu i zdrowiu oraz przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia.
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżący M. D. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] lipca 2009 r., sygn. akt [...], został uznany winnym tego, że w dniu [...] kwietnia 2003 r., składając do Urzędu Skarbowego w R. zeznanie roczne PIT – 36 o wysokości osiągniętego w 2002 r. dochodu, podał w nim nieprawdę w ten sposób, że w pozycji "kapitały pieniężne i prawa majątkowe" wykazał stratę w kwocie [...] zł, którą uzyskał z czynności cywilnoprawnej dokonanej na podstawie umowy z dnia [...] grudnia 2002 r. – tj. sprzedaży na rzecz K. B. [...] sztuk akcji imiennych serii [...] Przedsiębiorstwa [...] "[...]" S. A. w upadłości z siedzibą w K. w cenie jednego grosza za akcję na kwotę [...] zł – zawartej wyłącznie w celu naruszenia przepisów prawa podatkowego, tj. art. 9 ust. 1 i 2 ustawy a dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), tj. w celu zmniejszenia dochodu i obniżenia zobowiązania podatkowego ze źródła "kapitały pieniężne i prawa majątkowe", jak również w celu obniżenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych od wszystkich dochodów uzyskanych w 2002 r., przez co naraził na uszczuplenie podatek dochodowy od osób fizycznych za 2002 rok na kwotę [...] zł, tj. popełnienia przestępstwa określonego w art. 56 § 1 k.k.s. i za powyższe wymierzono mu karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 1.000 zł oraz karę jednego roku pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres próby 3 lat. Nie budzi również wątpliwości fakt, że jako oszustwo podatkowe, jest to przestępstwo umyślne.
Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że ustawodawca a priori rozstrzygnął, iż przesłankę zagrożenia uzasadnia już sam fakt skazania za przestępstwo umyślne. Do oceny, czy w danej sprawie istnieje przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń wystarczy zatem – wbrew stanowisku skarżącego – ustalenie przez organ Policji, że osoba posiadająca pozwolenie na broń jest skazana za przestępstwo, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy, bowiem przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ma charakter obligatoryjny i wobec powyższego organy Policji mają obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń w każdym przypadku ujawnienia, iż jej posiadacz należy do grupy osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a). Innymi słowy, ustawodawca nie przewidział możliwości zachowania pozwolenia na broń osobie skazanej za przestępstwa umyślne skarbowe, bowiem broń palna jest towarem szczególnie reglamentowanym przez to, że dostęp do jej posiadania ograniczony jest przepisami ustawy o broni i amunicji, a w konsekwencji nie może ona być w posiadaniu osoby skazanej prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne. Z tych też względów organ Policji nie był zobowiązany do badania, czy skarżący stanowi zagrożenie dla siebie, porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego, bowiem tę kwestię rozstrzygnął sam ustawodawca, nie pozostawiając organom Policji jakiegokolwiek luzu decyzyjnego, a ustalony fakt prawomocnego skazania za umyślne przestępstwo skarbowe wprost implikował wydanie decyzji cofającej pozwolenie na posiadanie broni.
Inaczej rzecz ujmując, analiza powyższych przepisów prowadzi, w ocenie Sądu, do wniosku, że przesłanki "zagrożenie dla siebie, porządku i bezpieczeństwa publicznego" nie muszą występować łącznie, lecz każda z nich może stanowić oddzielną przesłankę cofnięcia pozwolenia na broń. Podobnie rzecz się ma z przesłankami zawartymi w pkt a) i w pkt b), które nie muszą występować łącznie z przesłankami "zagrożenie dla siebie, porządku i bezpieczeństwa publicznego". Reasumując, zagrożenie dla siebie, zagrożenie dla porządku i bezpieczeństwa publicznego, skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe oraz skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu, jak również skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia, są to przesłanki, które – zdaniem Sądu – każda oddzielnie, stanowi podstawę cofnięcia pozwolenia na broń. Z tego mianowicie powodu, że chociażby każde przestępstwo wymienione w pkt a) i b) samo w sobie i z jego istoty stanowi zagrożenie dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego, a zatem niecelowe, z punktu widzenia racjonalnego ustawodawcy, byłoby powtarzanie tego zagrożenia. Wobec powyższego chodzi tu o takie zdarzenia bądź fakty, które nie mając źródła w skazaniu w ogóle, bądź też za inne przestępstwa, stanowią takie zagrożenie w sposób niejako samoistny, tzn. niepowiązany z pkt a) i b) tegoż przepisu.
Wobec powyższego – zdaniem Sądu – nie zasługują również na uwzględnienie, w konsekwencji, pozostałe zarzuty ze skargi.
Dodać ponadto w tym miejscu należy, że w polskim prawodawstwie uprawnienie do posiadania broni palnej nie należy do zakresu konstytucyjnych praw i wolności obywatelskich. Wręcz przeciwnie, uprawnienie to stanowi odstępstwo od generalnej zasady, iż prawo do posiadania broni jest ściśle reglamentowane i zagwarantowane jedynie dla ogólnie ujmowanej grupy funkcjonariuszy służb mundurowych. Skoro więc omawiane uprawnienie stanowi wyjątek od reguły, to takie ustalenie prowadzi do konkluzji, iż przepisy regulujące przedmiotową kwestię winny być interpretowane w sposób wysoce restrykcyjny. Racjonalny ustawodawca założył, że prawo do broni może być wydane tylko w szczególnych okolicznościach i tylko przy spełnieniu restrykcyjnych wymogów ustawowych. Wobec tego nie dopuszcza do sytuacji, by dostęp do broni palnej miały osoby, które swym postępowaniem w sposób umyślny naruszają prawo, za które to naruszenie ustawodawca przewiduje sankcję karną.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło