II SA/Wa 1776/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.I. z dnia 16 października 2012 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E.I. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Wnioskiem z dnia 16 października 2012 r. E.I. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W treści formularza wniosku skarżący oświadczył, że źródłem jego utrzymania w gospodarstwie domowym, które prowadzi wspólnie żoną są świadczenia emerytalne: skarżącego - w wysokości 700 zł brutto miesięcznie oraz jego żony - w wysokości ok. 500 zł, jak wskazał, kwartalnie. Skarżący oświadczył, że jest osobą starszą, schorowaną , a przyznaną kwotę emerytury w całości wydatkuje na utrzymanie i koszty leczenia. Jako wyłączny składnik majątku skarżący wymienił dom jednorodzinny o pow. 160 m2. Oświadczył również, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym (v. rubryka 12. i 15. formularza wniosku). Do wniosku skarżący nie dołączył żadnych dokumentów potwierdzających zamieszczone we wniosku informacje tak co do wysokości dochodów, jak też co do wysokości wydatków. Nadto z akt sprawy wynikało, że skarżący w niniejszej sprawie ustanowił adwokata z wyboru z umocowaniem do wniesienia skargi do sądu administracyjnego (v. skarga z dnia 11 września 2012 r. i pełnomocnictwo z tego dnia, k. 2 - 4 i k. 9 akt sprawy). Z tego powodu, pismem z dnia 26 października 2012 r., skarżący został wezwany do przedstawienia, w terminie 14 dni, dokumentów źródłowych poświadczających dochody oraz możliwości płatnicze, tj.: wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, zaświadczenia potwierdzającego wysokość wymienionych we wniosku świadczeń emerytalnych za okres ostatnich trzech miesięcy (względnie odcinków emerytur za ten okres), dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków w prowadzonym gospodarstwie domowym za ten okres, a także odpisów zeznań podatkowych za 2010 r. i 2011 r. Ponadto skarżący został wezwany do złożenia dodatkowego oświadczenia wyjaśniającego rozbieżności pomiędzy oświadczeniem zamieszczonym w rubryce 12. formularza wniosku a okolicznością ustanowienia w niniejszej sprawie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. W wezwaniu zobowiązano skarżącego do wskazania źródła dochodu, z którego pokrył koszty zastępstwa prawnego. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 31 października 2012 r. W dniu 12 listopada 2012 r. skarżący złożył do akt pismo (z dnia 11 listopada 2012 r.), w którym oświadczył, że nie jest w stanie zebrać wszystkich dokumentów dotyczących dochodów i wydatków. Skarżący nie wskazał przyczyn, z powodu których nie może wykonać wezwania ani też nie wystąpił o przedłużenie terminu zakreślonego w wezwaniu. Skarżący nie złożył do akt żadnych innych pism. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, w pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Toteż każda osoba wszczynająca postępowanie powinna liczyć się z koniecznością poniesienia na ten cel wydatków. Wyjątek zaś od tej zasady ustawodawca przewidział w rozdziale 3 działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej powoływana jako P.p.s.a.) zatytułowanym "Zwolnienie od kosztów sądowych"- a zwłaszcza w przepisach regulujących instytucję prawa pomocy (art. 243 – 263 P.p.s.a.). Otóż, w myśl art. 246 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Użyte przez ustawodawcę sformułowanie "osoba ta wykaże" oznacza zatem, że to na wnioskodawcy, czyli osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek podania tych danych (w postaci oświadczeń oraz dokumentów źródłowych), które w sposób wystarczający i niebudzący wątpliwości pozwolą na ustalenie jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego. Co więcej, obowiązek ten w sposób jednoznaczny ustawodawca sprecyzował w art. 255 P.p.s.a. otwierając sądom administracyjnym możliwość żądania od wnioskodawców uzupełnienia niewystarczającego lub budzącego wątpliwości oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy i nakładając na wnioskodawców obowiązek wykonania tych wezwań ("strona jest obowiązana na wezwanie (...)"). Jednocześnie należy zauważyć, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy nie bada się sytuacji majątkowej wnioskodawcy tylko w granicach jego zdolności zarobkowych, czy możliwości płatniczych, lecz dokonuje się tej oceny na tle sytuacji majątkowej w gospodarstwie domowym skarżącego, czyli bierze się też pod uwagę sytuację majątkową i możliwości płatnicze wszystkich osób pozostających wraz ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym. Natomiast to skarżący w składanym formularzu wniosku ma obowiązek zamieścić tego rodzaju dane w takim, szerokim zakresie lub uzupełnić je w przypadku, gdy są one niewystarczające lub budzą wątpliwości. Ustawodawca dał temu wyraz w treści art. 252 § 1 P.p.s.a. stwierdzając, że wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach oraz stanie rodzinnym. W niniejszej sprawie skarżący nie uzupełnił niewystarczających danych zamieszczonych we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący nie uczynił bowiem zadość doręczonemu wezwaniu z dnia 26 października 2012 r. i nie wykazał sytuacji majątkowej w prowadzonym gospodarstwie domowym, tj. nie usunął budzącego wątpliwości oświadczenia co do aktualnej wysokości źródeł utrzymania. Skarżący nie przedstawił też odpisów zeznań podatkowych oraz nie złożył dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków w gospodarstwie domowym, czyli nie złożył takich dokumentów, które umożliwiłyby ocenę jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Tylko bowiem w oparciu o te dokumenty możliwe byłoby ustalenie wysokości pozostałych skarżącemu, po odliczeniu niezbędnych wydatków, środków pieniężnych, które to środki mógłby on ewentualnie przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Co więcej, skarżący w ogóle nie odniósł się do treści wezwania w części zobowiązującej go do wyjaśnienia wątpliwości wynikających z ustanowienia pełnomocnika z wyboru. W dalszej konsekwencji oznacza to zatem, że skarżący nie wykazał przesłanek wymaganych treścią przepisu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 252 § 2 i art. 255 P.p.s.a., postanowiono, jak w sentencji.