II SA/Wa 1779/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk, Ewa Marcinkowska (spr.), Protokolant Eliza Kusy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi R. O. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę U Z A S D N I E N I E R. O. wniósł skargę na postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (dalej Prezes WAM) nr [...] z dnia [...] września 2009 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nakazującej R. O. zwolnić lokal mieszkalny położony przy ul. [...] w W. Do wydania powyższego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W., działając na podstawie art. 52 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 4 i art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. Nr 12, poz. 103 ze zm.) oraz § 8 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 lutego 1999 r. w sprawie zakwaterowania tymczasowego oraz hoteli garnizonowych (Dz. U. Nr 12, poz. 103 ze zm.) nakazał R. O. zwolnić lokal mieszkalny nr [...], położony w W. przy ul. [...]. Decyzja ta została przesłana stronie na adres: [...] wskazywany wcześniej przez R. O. jako adres korespondencyjny w korespondencji kierowanej do Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Odbiór decyzji w dniu 16 lipca 2009 r., pod wskazanym adresem, pokwitowała A. O., która w tym samym dniu zwróciła odebraną decyzję wraz z kopertą informując, iż przez pomyłkę, z uwagi na zbieżność nazwisk, odebrała od listonosza przesyłkę, która nie była zaadresowana do niej. W związku z zaistniałą sytuacją Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. pismem z dnia [...] lipca 2009 r. zwrócił się do Urzędu Poczty [...] w W. o przekazanie informacji z wewnętrznych dokumentów Poczty, kto dokonał odbioru powyższej przesyłki i czy dokonano oznaczenia stopnia pokrewieństwa osoby odbierającej. Pismem z dnia 29 lipca 2009 r. Urząd Pocztowy [...] poinformował Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W., że list polecony o numerze 1324551030 został doręczony w dniu 16 lipca 2009 r., oraz że odbiór przesyłki pokwitowała A. O. (matka). W dniu 31 lipca 2009 r. R. O. nadał w Urzędzie Pocztowym odwołanie od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. z dnia [...] lipca 2009 r. W odwołaniu tym R. O. wskazał adres do doręczeń: [...]. Postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. wydanym na podstawie art. 134 k.p.a. Prezes WAM stwierdził uchybienie terminu od wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. z dnia [...] lipca 2009 r. wskazując jednocześnie, że pozostawia odwołalnie bez rozpoznania. W uzasadnieniu postanowienia Prezes WAM podniósł, że organ I instancji prawidłowo pouczył stronę w decyzji o terminie do wniesienia odwołania. Wyjaśnił także, że decyzja z dnia [...] lipca 2009 r. została doręczona na adres [...], który był wskazywany przez R. O. jako adres korespondencyjny we wszelkiej korespondencji kierowanej do organów Wojskowej Agencji Mieszkaniowej począwszy od 27 maja 2006 r. do dnia 12 grudnia 2008 r. W odwołaniu od zaskarżonej decyzji R. O. również wskazał ten adres, jak adres do doręczeń. Decyzja została odebrana w dniu 16 lipca 2009 r. przez A. O., zamieszkałą pod wskazywanym adresem korespondencyjnym, która jest matką R. O. i wielokrotnie wcześniej odbierała przesyłki adresowane do jej syna. Organ stwierdził, że skoro A. O. jest matką R. O. i mieszka pod wskazanym przez stronę adresem korespondencyjnym, jest domownikiem w rozumieniu art. 43 k.p.a. Poprzez odbiór zaskarżonej decyzji A. O. podjęła się oddania pisma adresatowi. Bez znaczenia w tej sytuacji jest późniejsze odesłanie przez nią przesyłki do organu I instancji. Zatem na podstawie art. 43 k.p.a. należy uznać, że doręczenie zaskarżonej decyzji nastąpiło w dniu 16 lipca 2009 r. W tej sytuacji termin do złożenia odwołania przez stronę upłynął w dniu 30 lipca 2009 r. Tym samym odwołanie zostało wniesione z naruszeniem obowiązującego terminu. Jednocześnie strona składając odwołanie nie wniosła prośby o przywrócenie terminu do jego złożenia zgodnie z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. Na powyższe postanowienie R. O. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi podniósł, że organ I instancji nie zadbał o zapewnienie mu czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym o zwolnienie lokalu, a przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i zgłaszanych żądań. Organ nie zaproponował mu także załatwienia sprawy na drodze ugody administracyjnej. Organ odwoławczy był natomiast zobowiązany do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki w postępowaniu odwoławczym w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Według skarżącego Prezes WAM wydając zaskarżone postanowienie dopuścił się pogwałcenia art. 75 Konstytucji RP. Skarżący wskazał również, że przedmiotowe postanowienie jest wynikiem braku merytorycznych argumentów na jego odwołanie, oraz że Prezes WAM wyraża w ten sposób zgodę na jego bezdomność, co narusza jego wolność oraz prawa człowieka i obywatela. Ponadto zarzucił, że zaskarżone postanowienie narusza art. 41 ust. 1, art. 87, art. 24 ust. 6 oraz art. 44 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Wobec powyższego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia. Prezes WAM w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Organ zaznaczył, że merytoryczne rozpoznanie odwołania wniesionego po terminie stanowiłoby naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ był zatem zobowiązany do zastosowania art. 134 k.p.a. i nie pozostaje to w sprzeczności z art. 75 Konstytucji RP. Podnoszone przez skarżącego zarzuty dotyczące naruszenia przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych nie stanowią natomiast przedmiotu niniejszego postępowania. W piśmie procesowym z dnia 9 listopada 2009 r. skarżący, powołując się na art. 147 k.p.a., wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Powołując się na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., podniósł ponadto, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności i dowody istniejące w dniu wydania decyzji z dnia [...] stycznia 2007 r. przez Prezesa WAM, a nie znane organowi. Pełnomocnik skarżącego W. O. w piśmie procesowym z dnia 25 listopada 2009 r. ponownie powołał się na fakt, że wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji Prezesa WAM z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...]. Dołączył również kopię pisma Prezesa WAM z dnia [...] grudnia 2006 r., które jego zdaniem zostało wyłączone z dowodów sprawy przesłanych do Sądu. W kolejnym piśmie z dnia 15 grudnia 2009 r. pełnomocnik skarżącego powtórzył argumentację zawartą w skardze oraz we wcześniejszych pismach procesowych. W piśmie procesowym z dnia 12 stycznia 2010 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o zawieszenie postępowania sądowego, albowiem jego zdaniem ujawnione zostały czyny, które są na etapie ustaleń i mogą wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na rozprawie w dniu 19 stycznia 2010 r. oddalił wniosek pełnomocnika skarżącego o zawieszenie postępowania sądowego stwierdzając, iż wskazane we wniosku okoliczności nie uzasadniają zawieszenia tego postępowania na podstawie art. 125 § pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Oceniając zaskarżone postanowienie w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga R. O. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 129 § 1 i 2 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Jest okolicznością niesporną w niniejszej sprawie, iż decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. z dnia [...] lipca 2009 r. została doręczona za pośrednictwem Urzędu Pocztowego na adres do doręczeń wskazywany przez R. O. w korespondencji z Wojskową Agencją Mieszkaniową [...], a jej odbiór pokwitowała w dniu 16 lipca 2009 r. matka skarżącego A. O. Organ I instancji zawarł w powyższej decyzji prawidłowe pouczenie o przysługującym stronie w terminie 14 dni od daty jej doręczenia, odwołaniu do Prezesa WAM. W ocenie Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy, organ odwoławczy miał podstawy aby uznać, że decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. z dnia [...] lipca 2009 r. została skarżącemu doręczona prawidłowo w dniu 16 lipca 2009 r. Należy przy tym podkreślić, że adres, na który została doręczona przedmiotowa decyzja został wskazany przez R. O. jako adres do doręczeń także w odwołaniu wniesionym od tej decyzji, a A. O. wielokrotnie wcześniej kwitowała odbiór przesyłek kierowanych przez organ do jej syna na wskazany adres. Zgodnie z art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. A. O. w dniu 16 lipca 2009 r. pokwitowała odbiór przesyłki dla R. O. zaznaczając na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, że jest matką adresata. Zasadnie zatem organ uznał, iż bez znaczenia dla oceny prawidłowości dręczenia decyzji pozostaje fakt późniejszego zwrotu przez A. O. przedmiotowej przesyłki z wyjaśnieniem, że została ona odebrana przez nią przez pomyłkę. Należy też podkreślić, że skarżący ani w odwołaniu, ani w skardze do Sądu nie kwestionował prawidłowości doręczenia decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. z dnia [...] lipca 2009 r. W tej sytuacji należy stwierdzić, że decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. z dnia [...] lipca 2009 r. została skarżącemu doręczona w sposób prawidłowy. Doręczenie to nastąpiło w dniu 16 lipca 2009 r. do rąk matki skarżącego, w trybie art. 43 k.p.a, a zatem 14-dniowy termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upływał w dniu 30 lipca 2009 r. R. O. wniósł natomiast odwołanie od powyższej decyzji, za pośrednictwem Urzędu Pocztowego, dopiero w dniu 31 lipca 2009 r., czyli z uchybieniem powyższego 14 - dniowego terminu. Warunkiem skuteczności czynności procesowej polegającej na wniesieniu odwołania jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie temu terminowi powoduje zaś bezskuteczność odwołania. W sytuacji więc, gdy strona nie dochowała 14 - dniowego terminu do wniesienia odwołania i nie złożyła jednocześnie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej organ był zobowiązany, stosownie do treści art. 134 k.p.a., wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Przepis art. 134 k.p.a. nie daje organom administracyjnym swobody co do rozstrzygnięć w tym przedmiocie. Zgodnie z treścią powyższego przepisu organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Kategoryczne określenie "organ odwoławczy stwierdza" oznacza obowiązek organu odwoławczego stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Inaczej mówiąc, każde uchybienie terminu do wniesienia odwołania powoduje, że organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić to uchybienie chyba, że strona domaga się przywrócenia uchybionego terminu stosownie do art. 58 i nast. k.p.a., a wniosek ten zostanie uwzględniony. W niniejszej sprawie skarżący o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie wnosił, a zatem organ prawidłowo oceniając stan faktyczny sprawy zobowiązany był wydać postanowienie na mocy art. 134 k.p.a. Uchybienie bowiem temu obowiązkowi i merytoryczne rozpoznanie przez organ odwołania wniesionego po terminie stanowiłoby rażące naruszenie prawa (art. 156 § l pkt 2 k.p.a.). Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżone postanowienie Prezesa WAM z dnia [...] września 2009 r. odpowiada prawu. Dodatkowo należy wyjaśnić, że przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie była wyłącznie legalność zaskarżonego postanowienia Prezesa WAM stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. z dnia [...] lipca 2009 r. Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie nie mogła być natomiast prawidłowość decyzji organu I instancji. Sąd nie był też właściwy do rozpoznania wniosku w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 148 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania administracyjnego wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie natomiast od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.