II SA/Wa 1779/23
WyrokWSA w Warszawie2024-05-08
Skład orzekający: Joanna Kube, Iwona Maciejuk, Andrzej Góraj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz CBA, który pełnił służbę w zakresie rozpoznania minersko-pirotechnicznego, ale nie ujawnił materiałów wybuchowych, ma prawo do podwyższenia emerytury na podstawie art. 15 ust. 2 pkt 2 lit. c ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo do podwyższenia emerytury dla funkcjonariusza pełniącego służbę w charakterze sapera lub pirotechnika, zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 2 lit. c ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy oraz § 3 pkt 5 rozporządzenia, wymaga faktycznego udziału w lokalizowaniu, rozpoznawaniu, transporcie, niszczeniu materiałów wybuchowych lub neutralizacji urządzeń wybuchowych, a nie jedynie potencjalnego ryzyka związanego z pełnieniem służby na takim stanowisku. Ponieważ wnioskodawca nie wykazał, że w okresie służby doszło do ujawnienia materiałów wybuchowych lub urządzeń wybuchowych, organ zasadnie odmówił wydania zaświadczenia.Stan faktyczny
T. S., funkcjonariusz CBA, wnioskował o wydanie zaświadczenia potwierdzającego prawo do podwyższenia emerytury z uwagi na pełnienie służby w okresie od maja 2018 r. do grudnia 2022 r. w warunkach określonych w ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, wskazując na ukończenie szkolenia specjalistycznego z zakresu rozpoznania minersko-pirotechnicznego i realizację czynności pirotechnicznych. Szef CBA odmówił wydania zaświadczenia, stwierdzając, że czynności wykonywane przez wnioskodawcę miały charakter profilaktyczny i nie wiązały się z realnym zagrożeniem utraty zdrowia lub życia, gdyż nie ujawniono materiałów wybuchowych. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Szef CBA utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie. T. S. zaskarżył postanowienie, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędne przyjęcie, że nie pełnił służby w zakresie pirotechnika uprawniającej do podwyższenia świadczenia emerytalnego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 maja 2024 r. sprawy ze skargi T. S. na postanowienie Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę.
Postępowanie w sprawie niniejszej zainicjował T. S. zwracając się z wnioskiem z dnia [...] grudnia 2022 r. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym w okresie od [...] maja 2018 r. do [...] grudnia 2022 r. w warunkach określonych w art. 15 ust. 2 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. We wniosku wskazał, że ukończył szkolenie specjalistyczne z zakresu rozpoznania minersko-pirotechnicznego oraz nabył uprawnienia do samodzielnego prowadzenia działań minersko-pirotechnicznych. Pełniąc służbę w CBA w okresie od [...] maja 2018 r. do [...] grudnia 2022 r. realizował zgodnie z przydzielonymi mu zakresem obowiązków czynności pirotechniczne polegające na dokonywaniu rozpoznania minersko-pirotechnicznego.
Szef CBA postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2023 r. odmówił stronie wydania przedmiotowego zaświadczenia. Organ stwierdził, że T. S. podczas pełnienia służby w CBA realizował zadania polegające na kontroli poczty wpływającej, sprawdzeniach prewencyjnych osób i bagaży oraz sprawdzeń w trakcie zabezpieczania uroczystości organizowanej przez CBA. W trakcie wykonywanych przez niego czynności nie zostały ujawnione żadne materiały wybuchowe, urządzenia wybuchowe, czy też samodziałowe lub atrapy tego typu urządzeń więc nigdy nie był narażony na realne niebezpieczeństwo utraty zdrowia czy życia.
Rozpoznając sprawę wskutek wniosku strony o jej ponowne rozpoznanie Szef CBA postanowieniem z dnia [...] czerwca 2023r. utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie.
Podkreślił, że czynności kontrolne przeprowadzane przez stronę były faktycznie rozpoznaniem profilaktycznym obejmującym czynności zapobiegawczo-ochronne mające na celu wykluczenie zagrożenia i jako takie nie spełniają przesłanek określonych w przepisach omawianego rozporządzenia.
W ocenie organu zagrożenie musi być realne, rzeczywiste i nie może mieć charakteru abstrakcyjnego, Chodzi przy tym o konkretne sytuacje z określeniem daty, miejsca, przebiegu zdarzenia, podczas którego istniało niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia funkcjonariusza. Należy według organu wyraźnie podkreślić różnicę pomiędzy potencjalnym niebezpieczeństwem, jakie niesie za sobą wykonywanie obowiązków służbowych, a realnym niebezpieczeństwem utraty życia lub zdrowia, występującym przy podejmowaniu konkretnej czynności. Wykonywanie czynności rutynowych takich jak: kontrola wpływającej korespondencji, czy przesyłek oraz sprawdzenia prewencyjne osób i bagaży, a także sprawdzenia w trakcie zabezpieczania uroczystości organizowanej przez CBA nie mogą zostać uznane za zagrażające życiu lub zdrowiu. Jedynie w sytuacji, gdy podczas wykonywania tych czynności, doszłoby do ujawnienia: materiałów wybuchowych, urządzeń wybuchowych, czy też samodziałowych lub atrap tego typu urządzeń, to dopiero te czynności należałoby zakwalifikować według organu jako zagrażające życiu i zdrowiu.
Od powyższego postanowienia skargę do tut. Sądu wywiódł T. S.. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie prawa materialnego - art. 15 ust. 2 pkt 2 lit c ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin /Dz. U z 2023 roku, poz. 1280/ - zwanej dalej "ustawą" w związku z par. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej /Dz. U. z 2020 roku, poz. 1611/ - zwanym dalej "rozporządzeniem"; przez błędne przyjęcie, iż wnioskodawca nie pełnił od [...] mają 2018 roku do [...] grudnia 2022 roku służby w zakresie pirotechnika w przedmiocie lokalizowania i rozpoznawania materiałów i urządzeń wybuchowych uprawniającej do podwyższenia świadczenia emerytalnego.
W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o uchylenie postanowienia Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia [...] czerwca 2023 roku nr [...] oraz poprzedzającego to rozstrzygniecie; postanowienia Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia [...] maja 2023 roku nr [...].
W uzasadnieniu rozwinął powyższe zarzuty kładąc szczególny nacisk na to, że ustawodawca nie uzależnia uprawnienia dla pirotechnika od zdarzenia niebezpiecznego, a jedynie od piastowanego stanowiska i bezpośredniego ryzyka związanego z wykonywaniem w tym zakresie czynności. Dodał, iż T. S. faktycznie wykonując w codziennej pracy czynności pirotechnika w sposób realny narażony był na niebezpieczeństwo utraty życia i zdrowia, gdyż faktycznie każda potencjalna przesyłka podlegająca sprawdzania przez stronę - mogła zawierać materiał niebezpieczny zagrażający zdrowiu i życia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowe postanowienie według powyższych kryteriów uznać należy, iż nie narusza ono prawa.
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ prowadząc przedmiotowe postępowanie poruszał się w granicach prawa.
W ocenie tut. Sądu na w/postawione pytanie należało udzielić pozytywnej odpowiedzi.
Zgodnie z treścią przepisu który wnioskodawca uczynił podstawą swojego żądania tj. art. 15 ust. 2 pkt 2 lit. c ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin emeryturę podwyższa się o 1 % podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej bezpośrednio w charakterze skoczków spadochronowych i saperów.
Doprecyzowanie przesłanek dla podwyższenia wymiaru emerytury znalazło się zaś w normie § 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1611) zgodnie z którym emeryturę podwyższa się o 1% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej bezpośrednio w charakterze sapera, jeżeli funkcjonariusz brał udział w lokalizowaniu, rozpoznawaniu, transporcie, niszczeniu materiałów wybuchowych lub neutralizacji urządzeń wybuchowych, w tym samodziałowych, lub ich atrap - co najmniej przez 12 dni w ciągu roku a za służbę pełnioną w charakterze sapera uważa się również wykonywanie czynności w charakterze minera - pirotechnika lub pirotechnika.
Sposób sformułowania przywołanej regulacji nie budzi najmniejszych wątpliwości, iż prawodawca nawiązał w niej do okoliczności faktycznego udziału funkcjonariusza w działaniach polegających na lokalizowaniu, rozpoznawaniu, transporcie, niszczeniu materiałów wybuchowych lub neutralizacji urządzeń wybuchowych, w tym samodziałowych, lub ich atrap - a nie do udziału o charakterze czysto teoretycznym. Gdyby intencja prawodawcy była inna, to z pewnością dałby temu wyraz w treści odkodowywanej normy prawnej choćby przez wtręt stylistyczny o "potencjalnych urządzeniach wybuchowych czy ich atrapach". Skoro jednak takiego sformułowania nie użyto przy tworzeniu omawianej regulacji zasadnym jest stwierdzenie, że opisane w nim ryzyko jakie ponosił funkcjonariusz, musiało faktycznie występować. Organ zasadnie więc przyjął, że skoro przez cały okres służby objętej niniejszym wnioskiem strony, funkcjonariusz nie ujawnił żadnego materiału wybuchowego, urządzenia wybuchowego ani jego atrapy, to nie ziściła się przesłanka o jakiej mowa w w/w regulacji.
Za poprawnością powyższej wykładni przemawia także to, że prawodawca połączył możliwość uzyskania omawianych uprawnień z okolicznością wykonywania owych ryzykownych działań przez ściśle określony okres w roku. Oczywistym więc jest, że prawodawca nie połączył powyższych uprawnień z samym faktem pełnienia służby na danym stanowisku i związanego z tym potencjalnego ryzyka. Gdyby bowiem taka była intencja twórców powyższej regulacji, to zbędnym byłoby wskazywanie okresu czasu w jakim funkcjonariusz narażony był na ponadprzeciętne ryzyko. Każdy dzień określonego rodzaju służby, kwalifikowałby bowiem funkcjonariusza do podwyższenia wymiaru jego emerytury. Wobec powyższych konkluzji funkcjonariusz domagając się podwyższenia wymiary swojej emerytury winien wskazać konkretne daty, w jakich miały miejsce wydarzenia opisane w normie § 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1611). Skoro jednakże wnioskodawca tego nie uczynił to również przemawia to za tym, że jego wniosek nie mógł zostać pozytywnie rozpatrzony przez organ. Cały okres służby, jak zostało to już wcześniej wyjaśnione, nie mógł zostać uznany za uzasadniający podwyższenie wymiaru emerytury. Potencjalne ryzyko wynikające ze służby pełnionej w charakterze pirotechnika nie zostało bowiem zakwalifikowane przez prawodawcę do przesłanek od których uzależniono przyznanie omawianego przywileju.
W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze, oraz uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, oraz iż przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło