II SA/Wa 178/25
WyrokWSA w Warszawie2025-11-05
Skład orzekający: Andrzej Kołodziej, Joanna Kube, Arkadiusz Koziarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wszczęcie postępowania karnego przeciwko policjantowi, rozumiane jako sporządzenie postanowienia o przedstawieniu zarzutów, nawet bez jego niezwłocznego ogłoszenia i przesłuchania podejrzanego, stanowi podstawę do obligatoryjnego zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy o Policji?Ratio decidendi
Wszczęcie postępowania karnego przeciwko policjantowi, rozumiane jako moment sporządzenia postanowienia o przedstawieniu zarzutów, nawet jeśli nie zostało ono niezwłocznie ogłoszone i połączone z przesłuchaniem podejrzanego, stanowi podstawę do obligatoryjnego zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy o Policji. Przepis ten ma na celu natychmiastowe odsunięcie od czynności osób podejrzanych o popełnienie określonych przestępstw, a organ administracji nie jest uprawniony do badania prawidłowości czynności procesowych organu ścigania.Stan faktyczny
Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu odwołania, uchylił w części rozkaz personalny o zawieszeniu M.K. w czynnościach służbowych i zawiesił go na okres 3 miesięcy, uznając, że wszczęcie postępowania karnego przeciwko niemu (w związku z przedstawieniem zarzutów o przestępstwa umyślne) stanowi podstawę do takiego zawieszenia. Policjant M.K. zaskarżył tę decyzję, argumentując, że nie doszło do wszczęcia postępowania karnego, gdyż nie ogłoszono mu zarzutów. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając stanowisko organu za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Arkadiusz Koziarski, Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2025 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych oddala skargę
Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z [...] grudnia 2024 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1964 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), po rozpatrzeniu odwołania od rozkazu personalnego Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z [...] października 2024 r. nr [...] o zawieszeniu M.K. w czynnościach służbowych, uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej okresu zawieszenia w czynnościach służbowych, zawiesił funkcjonariusza w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy począwszy od [...] października 2024 r., a w pozostałej części zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że [...] października 2024 r. prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] poinformował, że w toku prowadzonego postępowania przygotowawczego o sygn. akt [...], wydał postanowienie o przedstawieniu M.K. – specjaliście Wydziału [...] Centralnego Biura Śledczego Policji zarzutów o dwa czyny z art. 190a § 1 K.k., czyn z art. 207 § 1 K.k. w zb. z art. 190a § 2 K.k. w zb. z art. 217 § 1 K.k. w zw. z art. 11 § 2 K.k., czyn z art. 231 § 2 K.k. w zw. z art. 12 § 1 K.k., czyn z art. 18 § 2 K.k. w zw. z art. 233 § 1 K.k. Prokurator wyjaśnił, że obecnie wskazane postępowanie karne prowadzone jest w fazie in personam.
W związku z powyższym, Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji rozkazem personalnym z [...] października 2024 r. nr [...], na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2024 r. poz. 145, z późn. zm.), zawiesił funkcjonariusza w czynnościach służbowych na okres trzech miesięcy tj. od [...] października 2024 r. do [...] stycznia 2025 r. Przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało doręczone policjantowi 29 października 2024 r. i na podstawie art. 39c ustawy o Policji podlegało natychmiastowemu wykonaniu.
Od powyższego rozkazu personalnego M.K. złożył odwołanie wnosząc o jego uchylenie z uwagi na brak podstawy prawnej i faktycznej do jego wydania. W jego ocenie nie zaistniała podstawa do zawieszenia go w czynnościach służbowych, bowiem do "dnia dzisiejszego" nie zostało mu ogłoszone postanowienie o przedstawieniu zarzutów, ani też nie został przesłuchany w charakterze podejrzanego.
Po rozpatrzeniu odwołania Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z [...] grudnia 2024 r. uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej okresu zawieszenia M.K. w czynnościach służbowych, zawiesił w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy począwszy od [...] października 2024 r., a w pozostałej części zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy wskazując, że zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy o Policji właściwy przełożony ma obowiązek zawiesić policjanta w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Zaistnienie takiej przesłanki bezwzględnie zobowiązuje organ do wydania decyzji określonej w powołanym przepisie.
Organ zaznaczył, że bezspornym jest, iż prokurator Prokuratury Rejonowej w [...], w toku prowadzonego postępowania przygotowawczego o sygn. akt [...], wydał postanowienie o przedstawieniu M.K. zarzutów o: dwa czyny z art. 190a 1 K.k., czyn z art. 207 § 1 K.k. w zb. z art. 190a § 2 K.k. w zb. z art. 217 § 1 K.k. w zw. z art. 11 § 2 K.k., czyn z art. 231 § 2 K.k. w zw. z art. 12 § 1 K.k., czyn z art. 18 § 2 K.k. w zw. z art. 233 § 1 K.k. Postanowieniem tym przedstawiono funkcjonariuszowi zarzuty popełnienia przestępstw umyślnych, ściganych z oskarżenia publicznego.
W ocenie organu odwoławczego błędne jest stanowisko policjanta, że Komendant Centralny Biura Śledczego Policji decyzję o zawieszeniu w czynnościach służbowych powinien podjąć dopiero po ogłoszeniu mu zarzutu jako podejrzanemu o popełnienie przestępstwa. Przepis art. 39 ust. 1 ustawy o Policji posługuje się sformułowaniem "wszczęcie przeciwko niemu (policjantowi) postępowania karnego". Nie ma podstaw, by określoną w tym przepisie przesłankę utożsamiać ściśle z czynnościami określonymi w art. 71 § 1 w zw. z art. 313 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 37, z późn. zm.). Uregulowania procesu karnego same przewidują sytuacje, gdy mimo sporządzenia postanowienia o przedstawieniu zarzutów nie dojdzie do jego ogłoszenia, a jednak osoba podejrzanego będzie już zidentyfikowana (przypadki ukrywania się podejrzanego czy jego nieobecności w kraju z art. 313 § 1 K.p.k.). Zarówno przepisy procedury karnej, jak i judykatura oraz piśmiennictwo, dopuszczają przejście postępowania karnego z fazy in rem w fazę in personam w sytuacji, w której zapadło postanowienie o przedstawieniu zarzutów konkretnej osobie, nawet wówczas, gdy nie ogłoszono go i nie przesłuchano podejrzanego niezwłocznie po jego sporządzeniu. Pozwala to na uznanie, że wszczęcie postępowania karnego przeciwko osobie może mieć miejsce już wówczas, gdy sporządzono takie postanowienie, ale jeszcze go nie wydano w rozumieniu art. 71 § 1 K.p.k.
Komendant Główny Policji podkreślił, że organ administracji nie jest uprawniony do monitorowania oraz badania prawidłowości i skuteczności czynności procesowych realizowanych przez organ ścigania w toku śledztwa. Jeżeli zatem organ administracji powziął pochodzącą od prokuratora wiadomość o wszczęciu śledztwa przeciwko skarżącemu (prokurator wskazał wprost, iż śledztwo to znajduje się w fazie in personam), to brak było powodu do kwestionowania spełnienia przesłanek z art. 39 ust. 1 ustawy o Policji. Organy administracji w prowadzonym postępowaniu administracyjnym w sprawie zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych nie są zatem uprawnione do odnoszenia się w jakikolwiek sposób do prowadzonych przez prokuratora w postępowaniu karnym czynności procesowych, ani też do analizowania zgromadzonego w tym postępowaniu materiału dowodowego. Uwzględniają jedynie fakt wszczęcia postępowania karnego przeciwko policjantowi, a także zawartą w decyzji procesowej kwalifikację prawną czynu lub czynów, o który (które) podejrzany jest policjant, wskazującą, iż jest lub są one przestępstwem lub przestępstwem skarbowym, umyślnym, ściganym z oskarżenia publicznego.
Jednocześnie mając na uwadze ciężar gatunkowy czynów, o które podejrzany jest M.K., Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji słusznie uznał, iż odsunięcie wymienionego policjanta na okres trzech miesięcy od wykonywania zadań i czynności służbowych jest działaniem celowym ze względu na dobro służby, rozumiane jako dobro instytucji, w której skarżący pełni służbę, potrzebę dbania o zaufanie społeczeństwa do Policji oraz konieczność zagwarantowania prawidłowego jej funkcjonowania poprzez zapewnienie dostępu do służby wyłącznie funkcjonariuszom spełniającym określone przepisami ustawy o Policji wymogi.
Zgodził się z organem pierwszej instancji, że wskazany okres zawieszenia jest adekwatny do rodzaju zarzucanych policjantowi przestępstw. Nie można bowiem dopuścić do sytuacji, w której osoba pozostająca pod zarzutem popełnienia wskazanych wyżej przestępstw, będzie miała w tym samym czasie możliwość wykonywania czynności służbowych jako funkcjonariusz publiczny.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że istotna z punktu widzenia przedmiotu tego postępowania była wyłącznie zmiana stadium postępowania karnego (w którym policjant podejrzany jest o popełnienie szeregu przestępstw umyślnych, ściganych z oskarżenia publicznego) z in rem w ad personam. Okoliczność ta determinowała do zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych. Decyzja w tym zakresie ma charakter związany, co wynika wprost z brzmienia art. 39 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta "zawiesza" się bowiem w czynnościach służbowych w przypadku zmaterializowania się przesłanki objętej tym przepisem.
Wskazał, że w przypadku zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych przepis art. 124 ust. 1 ustawy o Policji nakłada na przełożonego obowiązek zawieszenia 50% ostatnio należnego uposażenia. Po zakończeniu postępowania karnego lub dyscyplinarnego, będącego przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych, policjant otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki wprowadzone w okresie zawieszenia, jeżeli nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby (art. 124 ust. 2 ustawy o Policji).
Z kolei decyzja o zawieszeniu w czynnościach służbowych lub decyzja o jego przedłużeniu podlega natychmiastowemu wykonaniu (39c ust. 3 ustawy o Policji). Tym samym kwestia natychmiastowej wykonalności tej decyzji ma charakter obligatoryjny (nie została pozostawiona uznaniu organu wydającemu decyzję o zwieszeniu policjanta w czynnościach służbowych).
Jednocześnie organ podał, że zgodnie z art. 110 K.p.a., organ który wydał decyzję jest nią związany od dnia jej doręczenia. Co do zasady, zgodnie z art. 130 § 1 K.p.a. przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu. Wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji (art. 130 § 2 K.p.a.). Przepisów § 1 i 2 nie stosuje się jednak w przypadkach, gdy decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności (art. 108 K.p.a.) lub decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy (art. 130 § 3 K.p.a.). W tym przypadku decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu ze względu na powołany art. 39c ust. 3 ustawy o Policji. Z uwagi więc na fakt, iż rozkaz personalny Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z [...] października 2024 r. nr [...] został doręczony stronie 29 października 2024 r., należało uchylić zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej okresu zawieszenia w czynnościach służbowych, a następnie okres ten ustalić na 3 miesiące, począwszy od [...] października 2024 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M.K. wniósł o uchylenie rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji z [...] grudnia 2024 r. nr [...] oraz utrzymanego nim w mocy rozkazu personalnego Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z [...] października 2024 r. nr [...].
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:
1. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy oraz błędne ustalenie stanu faktycznego co skutkowało wydaniem go na niepełnym materiale dowodowym i sprzecznej z zasadą prawdy obiektywnej,
2. art. 107 § 3 K.p.a. poprzez lakoniczne i niewłaściwe uzasadnienie, które uniemożliwia weryfikację prawidłowości przyjętej wykładni oraz sposobu zastosowania przepisów prawa,
3. art. 39 ust. 1 ustawy o Policji poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wydanie przez prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] postanowienia o przedstawieniu zarzutów jest tożsame z wszczęciem postępowania karnego przeciwko funkcjonariuszowi.
Skarżący wskazał, że art. 39 ust 1 ustawy o Policji stanowi, iż do zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych wymagane jest wszczęcie przeciwko niemu postępowania o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego.
Zwrócił uwagę na wyrok Sądu Najwyższego z 24 czerwca 2004 r. (sygn. akt WK 22/24), w którym stwierdzono, że "Dla przyjęcia, iż nastąpiło przekształcenie postępowania z fazy in rem w fazę in personam konieczne jest łączne spełnienie trzech warunków: sporządzenie postanowienia o przedstawieniu zarzutów, jego niezwłoczne ogłoszenie oraz przesłuchanie podejrzanego, chyba że podejrzany skorzysta z prawa do odmowy składania wyjaśnień lub wystąpią przesłanki określone w art. 313 § 1 in fine k.p.k." Z kolei w postanowieniu z 24 kwietnia 2007 r. sygn. akt IV KK 31/07 Sąd Najwyższy podał, że "Wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów nie można utożsamiać z jego sporządzeniem, gdyż wydanie postanowienia oznacza zarazem jego uzewnętrznienie. Aby postanowienie to zostało uznane za wydane, czyli prawnie skuteczne, niezbędne jest kumulatywne spełnienie trzech warunków: sporządzenie postanowienia, jego niezwłoczne ogłoszenie i przesłuchanie podejrzanego. "
Skarżący oświadczył, że do dnia sporządzenia skargi nie ogłoszono mu żadnego zarzutu w postępowaniu karnym. Otrzymał on jedynie wezwanie do stawienia się w Prokuraturze Rejonowej w [...] datowane na [...] listopada 2024 r., ale z uwagi na doręczenie wezwania po upływie wyznaczonego terminu przesłuchania, nie miał możliwości stawienia się we wskazanej dacie. W związku z tym zwrócił się pisemnie do Prokuratury Rejonowej w [...] z prośbą o wyznaczenie nowego terminu przesłuchania, co jednak nie nastąpiło. Zaznaczył, że gdy tylko dowiedział się o wszczęciu postępowania przygotowawczego, niezwłocznie przesłał pisemną informację o swoim adresie korespondencyjnym oraz wyraził chęć pełnej współpracy z prokuraturą i wyjaśnienia wszelkich wątpliwości związanych z jego udziałem. Zatem Prokuratura Rejonowa w [...] od początku postępowania, które wszczęto w styczniu 2024 r., dysponowała adresem, pod którym mogła skutecznie zawiadomić go o terminie przesłuchania.
W jego ocenie w niniejszej sprawie kluczowe jest ustalenie, w jakim momencie następuje wszczęcie postępowania karnego przeciwko osobie. Przepisu art. 39 ust. 1 ustawy o Policji nie można wykładać ani stosować w oderwaniu od sposobu, w jaki ta kwestia jest definiowana w procedurze karnej. Wyjaśnił, że zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych, na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy o Policji jest możliwe wyłącznie w przypadku wszczęcia przeciwko policjantowi postępowania karnego, czyli w fazie postępowania, która toczy się "przeciwko osobie". Ta faza rozpoczyna się w momencie wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów, przy czym pojęcie "wydanie" oznacza nie tylko sporządzenie postanowienia, lecz także jego ogłoszenie oraz przesłuchanie podejrzanego.
Organ odwoławczy nieprawidłowo zatem uznał, że postępowanie karne weszło w fazę "in personam", mimo że nie ogłoszono mu zarzutów. Wadliwie utożsamił sporządzenie postanowienia o przedstawieniu zarzutów z jego wydaniem, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, iż doszło do wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego. Organ odwoławczy miał wiedzę - wynikającą z treści odwołania - iż na moment jego sporządzenia nie ogłoszono mu jeszcze zarzutów. W tej sytuacji organ powinien ustalić aktualny stan faktyczny, tj. czy po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji doszło do spełnienia wszystkich przesłanek pozwalających na przyjęcie, że wobec niego "wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację wyrażoną w zaskarżonym rozkazie personalnym.
Pismem z 23 czerwca 2025 r. skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z kopii pism z: 21 lutego 2025 r. i 28 lutego 2025 r. sporządzonych przez Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] K.K. oraz z [...] kwietnia 2025 r. o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego wydanego przez funkcjonariusza Policji L.F., a także przesłuchania go w charakterze świadka na okoliczność tego pisma.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267, z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z [...] grudnia 2024 r. nr [...], utrzymujący w mocy rozkaz personalny Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z [...] października 2024 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia M.K. w czynnościach służbowych na okres trzech miesięcy, nie narusza przepisów obowiązującego prawa.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 39 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta zawiesza się w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Kategoryczne użycie przez ustawodawcę zwrotu "policjanta zawiesza się", oznacza obowiązek organu zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu czynności służbowych w razie wszczęcia przeciwko policjantowi postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Oznacza to, że dopuszczalność zawieszenia policjanta w wykonywaniu przez niego czynności służbowych uzależniona została przez ustawodawcę od samego faktu postawienia zarzutów w postępowaniu karnym, nie zaś od stwierdzenia winy, co do popełnionych czynów. Tym samym zaistnienie przesłanki w postaci wszczęcia przeciwko policjantowi postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, bezwzględnie zobowiązuje organ do wydania decyzji określonej w powołanym przepisie. Każdy policjant, aby mógł skutecznie wykonywać obowiązki służbowe musi pozostawać poza wszelkimi podejrzeniami o jakiekolwiek zachowania sprzeczne z prawem. Już bowiem samo wszczęcie przeciwko policjantowi postępowania karnego w sprawie o przestępstwo umyślne może nasuwać uzasadnione wątpliwości co do zachowania przymiotu osoby o nieposzlakowanej opinii, a zatem co do spełnienia jednego z obligatoryjnych warunków, jakimi musi wykazać się każdy policjant zainteresowany dalszym pozostaniem w służbie.
W myśl art. 124 ust. 1 powołanej ustawy policjantowi zawieszonemu w czynnościach służbowych zawiesza się od najbliższego terminu płatności 50 % ostatnio należnego uposażenia. Stosownie natomiast do treści art. 124 ust. 2 ustawy, po zakończeniu postępowania karnego lub dyscyplinarnego, będącego przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych, policjant otrzymuje zawieszoną część uposażenia, jeżeli nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą wydalenia ze służby.
W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że prokurator Prokuratury Rejonowej w [...], w toku prowadzonego postępowania przygotowawczego o sygn. [...], sporządził postanowienie z [...] października 2024 r. o przedstawieniu M.K. – specjaliście Wydziału [...] Centralnego Biura Śledczego Policji zarzutów o popełnienie czynów objętych dyspozycją: art. 190a § 1 K.k. (przestępstwo uporczywego nękania); art. 207 § 1 K.k. (przestępstwo znęcania się) w zb. z art. 190a § 2 K.k. .(przestępstwo uporczywego nękania) w zb. z art. 217 § 1 K.k. (przestępstwo naruszenia nietykalności cielesnej) w zw. z art. 11 § 2 K.k.; art. 231 § 2 K.k. (typ kwalifikowany przestępstwa nadużycia funkcji) w zw. z art. 12 § 1 K.k.; art. 18 § 2 K.k. (podżeganie) w zw. z art. 233 § 1 K.k. (fałszywe zeznania), które mają charakter umyślny i są ścigane z oskarżenia publicznego.
Sporne natomiast jest spełnienie jednej z przesłanek z art. 39 ust. 1 ustawy o Policji, czyli wszczęcia przeciwko skarżącemu postępowania karnego. Według skarżącego, w dacie wydania rozkazu personalnego w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych, nie doszło przeciwko niemu do wszczęcia postępowania karnego, ponieważ nie zostało mu ogłoszone postanowienie z [...] października 2024 r. sygn. [...] o przedstawieniu zarzutów i nie przesłuchano go w charakterze podejrzanego.
Należy zauważyć, że w art. 39 ust. 1 ustawy o Policji nie zdefiniowano pojęcia "wszczęcie postępowania karnego". Dlatego w tym zakresie należy odwołać się do uregulowań ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 46). Zgodnie z art. 71 § 1 K.p.k. za podejrzanego uważa się osobę, co do której wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów, albo której bez wydania takiego postanowienia postawiono zarzut w związku z przystąpieniem do przesłuchania w charakterze podejrzanego. Natomiast stosownie do art. 313 § 1 K.p.k., jeżeli dane istniejące w chwili wszczęcia śledztwa lub zebrane w jego toku uzasadniają dostatecznie podejrzenie, że czyn popełniła określona osoba, sporządza się postanowienie o przedstawieniu zarzutów, ogłasza je niezwłocznie podejrzanemu i przesłuchuje się go, chyba że ogłoszenie postanowienia lub przesłuchanie podejrzanego nie jest możliwe z powodu jego ukrywania się lub nieobecności w kraju. Postanowienie o przedstawieniu zarzutów zawiera wskazanie podejrzanego, dokładne określenie zarzucanego mu czynu i jego kwalifikacji prawnej (§ 2).
Z przepisów procedury karnej wynika, że promulgacja postanowienia o przedstawieniu zarzutów jest obowiązkowa i winna nastąpić niezwłocznie, jeżeli w danej sytuacji jest to możliwe. Ogłoszenie zarzutów i przesłuchanie podejrzanego może jednak nastąpić później, na dalszym etapie postępowania prowadzonego przeciwko osobie. Przepisy procedury karnej dopuszczają możliwość przejścia postępowania karnego z fazy in rem w fazę in personam w sytuacji, w której zapadło postanowienie o przedstawieniu zarzutów konkretnej osobie, nawet wówczas gdy nie ogłoszono go i nie przesłuchano podejrzanego niezwłocznie po jego sporządzeniu. Pozwala to na uznanie, że wszczęcie postępowania karnego przeciwko osobie może mieć miejsce już wówczas, gdy sporządzono takie postanowienie, ale jeszcze go nie wydano w rozumieniu art. 71 § 1 K.p.k.
Ponadto, należy zaznaczyć, że skoro wobec skarżącego wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów, to przeciwko skarżącemu było prowadzone postępowanie przygotowawcze. Postanowienie to podlegało doręczeniu skarżącemu jako podejrzanemu o popełnienie czynu wskazanego w postanowieniu.
Niezależnie od powyższego należy wskazać, że art. 39 ust. 1 ustawy o Policji nie jest przepisem procedury karnej, ale przepisem prawa administracyjnego. W związku z tym inny jest też cel tego przepisu w odróżnieniu od jego funkcji regulowanej przepisami procedury karnej. Służy on do natychmiastowego odsunięcia od czynności służbowych osób podejrzanych o popełnienie określonych w tym przepisie przestępstw. Wszak tylko osoba o nieposzlakowanej opinii może być policjantem (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji). Natomiast regulacje prawa karnego procesowego pełnią funkcje m.in. gwarancyjne, zapewniając podejrzanemu określone uprawnienia w postępowaniu. Przenoszenie ich in extenso na inny grunt, zwłaszcza obecnie rozpoznawanej sprawy, nie jest poprawne. Zwłaszcza nie może znaleźć aprobaty z uwagi na inny charakter obu reżimów prawnych. Zatem transponowanie w procesie interpretacji przepisów ustawy o Policji uregulowań należących do postępowania karnego musi odbywać się z uwzględnieniem specyfiki służby, a także celu zawieszenia (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 70/16).
W przepisach prawa karnego procesowego zostało przyjęte, że podejrzanym jest osoba, wobec której sporządzono postanowienie o przedstawieniu zarzutu, ogłoszono je niezwłocznie i przesłuchano w charakterze podejrzanego. W pewnych przypadkach jednak wykonanie tych czynności tego samego dnia, z różnych przyczyn nie jest możliwe. W przedmiotowym zakresie wypowiedział się Sąd Najwyższy - Izba Karna w wyroku z 24 czerwca 2013 r., sygn. akt V KK 453/12, który stwierdził: "Dla przyjęcia, że nastąpiło przekształcenie postępowania z fazy in rem w fazę in personam, niezbędne jest łączne spełnienie trzech warunków: sporządzenie postanowienia o przedstawieniu zarzutów, jego niezwłoczne ogłoszenie i przesłuchanie podejrzanego, oczywiście, o ile nie skorzysta on z prawa do odmowy składania wyjaśnień oraz gdy nie wystąpią sytuacje wskazane w art. 313 § 1 in fine K.p.k. Natomiast element niezwłoczności dokonania czynności promulgacyjnych jest spełniony, gdy od momentu sporządzenia postanowienia i przedstawienia zarzutów następują one w możliwie krótkich odstępach czasu bez nieuzasadnionej zwłoki.".
W związku z powyższym należy przyjąć, że najbardziej miarodajnym momentem wyznaczającym wszczęcie postępowania przeciwko osobie jest moment sporządzenia postanowienia o przedstawieniu zarzutów, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 70/16, który uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 października 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 385/15 i oddalił skargę, stwierdzając, że: "(...) zarówno przepisy procedury karnej, jak i judykatura oraz piśmiennictwo, dopuszczają przejście postępowania karnego z fazy in rem w fazę in personam w sytuacji, w której zapadło postanowienie o przedstawieniu zarzutów konkretnej osobie, nawet wówczas gdy nie ogłoszono go i nie przesłuchano podejrzanego niezwłocznie po jego sporządzeniu. Pozwala to na uznanie, że wszczęcie postępowania karnego przeciwko osobie może mieć miejsce już wówczas, gdy sporządzono takie postanowienie, ale jeszcze go nie wydano w rozumieniu art. 71 § 1 K.p.k. Jak trafnie akcentuje się w skardze kasacyjnej chodzi przede wszystkim o uzewnętrznienie tej czynności procesowej, co pozwala na taką konkluzję. Zwłaszcza ma to znaczenie na gruncie art. 39 ust. 1 ustawy o Policji. Trzeba bowiem mieć przede wszystkim na uwadze cel tej regulacji, którym jest natychmiastowe odsunięcie od czynności służbowych osób podejrzanych o popełnienie określonych w tym przepisie przestępstw. Wszak tylko osoba o nieposzlakowanej opinii może być policjantem (art. 25 ust. 1 ustawy). Nie wdając się w tym miejscu w dyskurs na temat rozumienia "podejrzanego" na gruncie procedury karnej, zwłaszcza na tle art. 71 § 1 K.p.k., trzeba stwierdzić, że w pewnych okolicznościach zawarte w nim określenie "wydanie" może być utożsamione z pojęciem "sporządzenia" z art. 313 § 1 K.p.k. (...) Godzi się też przyznać rację skarżącemu kasacyjnie, iż nie jest jego rolą badanie prawidłowości i skuteczności procesowej podejmowanych czynności przez inny podmiot powołany do ich realizacji. Jeżeli zatem organ powziął pochodzącą od prokuratora wiadomość o wszczęciu śledztwa przeciwko skarżącemu, nadto do jego pisma dołączono odpis o przedstawieniu zarzutów, to brak było powodu do kwestionowania spełnienia przesłanek z art. 39 ust. 1 ustawy."
Należy jeszcze raz podkreślić, na co zwraca się uwagę w piśmiennictwie, że zawieszenie w czynnościach służbowych jest instytucją służącą szybkiemu odsunięciu policjanta od bieżącego wypełniania zadań w organach Policji, na wypadek gdyby okazało się, że przestał on spełniać wymogi stawiane policjantowi i przyjął naganną postawę względem obowiązującego prawa, uzasadniającą wykluczenie go z ram organizacyjnych służby publicznej. Na pojęcie "dobro służby" składają się: dobre imię Policji, zaufanie obywateli do organów Policji, gwarancje praworządnego działania aparatu administracji. Popełnienie przez policjanta przestępstwa naraża na szwank wymienione dobra przedstawiające wartość społeczną. Osoba, która jest podejrzana o popełnienie czynu karalnego, nie tylko pogarsza obraz służby publicznej, ale też naraża tę służbę na kolejne szkody, jakie wynikają z faktu rażącego naruszenia wysokich wymogów stawianych funkcjonariuszom publicznym. Takim następstwom powinien przeciwdziałać przełożony służbowy właściwy w sprawie zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych (Wojciech Kotowski, Ustawa o Policji. Komentarz, wydanie III).
Ponadto, jak już znaczono wcześniej, organ administracji nie jest uprawniony do monitorowania oraz badania prawidłowości i skuteczności czynności procesowych realizowanych przez organ ścigania w toku śledztwa. Jeżeli zatem organ administracji powziął pochodzącą od prokuratora wiadomość o wszczęciu śledztwa przeciwko skarżącemu, nadto do jego pisma dołączono odpis o przedstawieniu zarzutów, to brak było powodu do kwestionowania spełnienia przesłanek z art. 39 ust. 1 ustawy (powołany wyżej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 70/16). Nieuzasadniony jest więc zarzut skarżącego odnośnie naruszenia art. 39 ust. 1 ustawy o Policji.
W ocenie Sądu organy Policji słusznie uznały, że w przedmiotowej sprawie charakter i okoliczności zarzucanego policjantowi przestępstwa w pełni uzasadniają podjęcie przez przełożonego decyzji o wyznaczeniu maksymalnego, dozwolonego na mocy przepisu art. 39 ust. 1 ustawy o Policji, trzymiesięcznego okresu zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych. Wśród okoliczności sprawy, które przemawiają za wyznaczeniem takiego okresu zawieszenia w czynnościach służbowych, wymienić należy społeczny wydźwięk zarzucanych policjantowi czynów, potrzeba ochrony interesu służby, utrudnienie właściwego pełnienia przez policjanta służby poprzez negatywną ocenę jego zachowania, podważenie zaufania przełożonych i współpracowników, konieczność wyznaczenia na tyle długiego okresu zawieszenia w czynnościach, który pozwoli na zakończenie postępowania przygotowawczego i ewentualne oczyszczenie policjanta z zarzutów.
Za nieuzasadniony Sąd uznał zarzut skarżącego dotyczący naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., ponieważ zgromadzony materiał dowodowy został prawidłowo oceniony i był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia o zawieszeniu w kontekście przesłanek materialnoprawnych. W ocenie Sądu, nie mógł odnieść skutku również zarzut naruszenia art. 107 § 3 K.p.a., bowiem wskazano w nich prawidłowe podstawy prawne, które uprawniały organ do wydania rozkazu personalnego w rozpatrywanym zakresie i wystarczająco go uzasadniono.
Reasumując, Sąd stwierdza, że organy Policji dokonały prawidłowej subsumcji powołanych przepisów do poczynionych ustaleń stanu faktycznego sprawy, co uprawniało je do wydania rozkazu personalnego o zawieszeniu skarżącego w czynnościach służbowych. Sąd nie dopatrzył się również z urzędu wad postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia.
Z tych względów, wobec niezasadności zarzutów skargi oraz braku stwierdzenia naruszeń norm prawa procesowego lub materialnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.).
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło