II SA/Wa 1780/23
WyrokWSA w Warszawie2024-03-05
Skład orzekający: Joanna Kruszewska-Grońska, Piotr Borowiecki, Lucyna Staniszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozkaz personalny przedłużający zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych, wydany po wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, jest zgodny z prawem, jeśli policjant został następnie zwolniony ze służby?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwolnienie policjanta ze służby nie powoduje uchylenia decyzji o zawieszeniu w czynnościach służbowych, lecz jej wygaśnięcie z mocy prawa. Organ II instancji nie był zobowiązany do analizowania etapu postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby, ponieważ skutek wygaśnięcia decyzji o zawieszeniu następuje automatycznie. Ponadto, sąd stwierdził, że rozkaz personalny przedłużający zawieszenie był zgodny z prawem, ponieważ spełnione zostały przesłanki celowości zawieszenia ze względu na dobro postępowania lub służby, a charakter zarzucanego czynu dyscyplinarnego uzasadniał odsunięcie funkcjonariusza od obowiązków.Stan faktyczny
Skarżący, policjant M. B., został zawieszony w czynnościach służbowych w związku z postępowaniem dyscyplinarnym dotyczącym naruszenia przepisów o ochronie informacji niejawnych i utraty dokumentów. Następnie okres zawieszenia został przedłużony. W międzyczasie Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji zwolnił skarżącego ze służby. Skarżący zaskarżył rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji utrzymujący w mocy decyzję o przedłużeniu zawieszenia, podnosząc m.in. zarzut wygaśnięcia decyzji o zawieszeniu w związku ze zwolnieniem ze służby. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Asesor WSA Lucyna Staniszewska (spr.), , Protokolant ref. Beata Kowalska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2024 r. sprawy ze skargi M. B. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia zawieszenia w czynnościach służbowych oddala skargę
I. Przedmiotem zaskarżenia jest rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji (dalej: ,,KGP’’, ,,Organ II instancji’’) nr [...] z dnia [...] czerwca 2023 r. wydany na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, z późn. zm.) utrzymujący w mocy rozkaz personalny nr [...] Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji (dalej: ,,Komendant CBŚP’’, ,,Organ I instancji’’) z dnia [...] kwietnia 2023 r. w sprawie przedłużenia zawieszenia w czynnościach służbowych na okres dalszych 3 miesięcy, na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2023 r. poz. 171, z późn. zm.) M. B. (dalej: ,,Skarżący’’).
II. Zaskarżony rozkaz personalny został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
1. Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2023 r. wszczął przeciwko Skarżącemu postępowanie dyscyplinarne i przedstawił mu zarzut o to, że w okresie od dnia [...] lutego 2022 r. do dnia [...] sierpnia 2022 r. jako policjant naruszył dyscyplinę służbową poprzez niedopełnienie obowiązków przestrzegania przepisów o ochronie informacji niejawnych w ten sposób, że nie chronił ich odpowiednio do nadanej klauzuli tajności z zastosowaniem środków bezpieczeństwa.
W związku z powyższym, rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lutego 2023 r., Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji, działając na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy o Policji, zawiesił M. B. w czynnościach służbowych od dnia [...] lutego 2023 r. do dnia [...] maja 2023 r. Powyższe rozstrzygnięcie doręczono stronie w dniu 9 lutego 2023 r.
2. Następnie, Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji, rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] kwietnia 2023 r., działając na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy o Policji przedłużył M. B. okres zawieszenia w czynnościach służbowych do dnia [...] sierpnia 2023 r. Wskazany rozkaz personalny został stronie doręczony w dniu 9 maja 2023 r.
3. W ustawowym terminie, pełnomocnik M. B. wniósł odwołanie od rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z dnia [...] kwietnia 2023 r. zarzucając tej decyzji naruszenie art. 7, 76 § 1, 77 § 1 i 80 k.p.a. w związku z art. 107 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i dowolnym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz niedostatecznym wyjaśnieniu stanu faktycznego i załatwieniu sprawy. Pełnomocnik strony zarzucił organowi nienależyte ustalenie stanu faktycznego oraz niewłaściwe zastosowanie norm prawa materialnego zawartych w art. 39 ust. 2 ustawy o Policji. W odwołaniu podkreślono, że Skarżący jest funkcjonariuszem z dużym stażem, który dla dobra służby niejednokrotnie poświęcił relacje rodzinne i towarzyskie. Ponadto, przedłużenie zawieszenia w czynnościach służbowych uniemożliwiło stronie prowadzenie/kontynuowanie kilku poważnych postępowań przygotowawczych, co nie przemawia za interesem społecznym oraz dobrem służby. Skarżący podkreślił, że na tym etapie postępowanie dyscyplinarne pozostaje nadal w toku, dlatego nieuprawnionym jest stosowanie wobec policjanta tez dotyczących sprawstwa, które godzą w zasadę domniemania niewinności. Uznał również, że postępowanie dyscyplinarne potwierdziło już na obecnym etapie wiarygodność relacji jaką obwiniony przedstawił przed rzecznikiem dyscyplinarnym.
Skarżący na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego w całości.
3. Rozkazem personalnym Komendant Główny Policji utrzymał w mocy rozkaz personalny nr [...] Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z dnia [...] kwietnia 2023 r. w sprawie przedłużenia zawieszenia w czynnościach służbowych na okres dalszych 3 miesięcy Skarżącego. W uzasadnieniu orzeczenia Organ II instancji wskazał, że kierował się treścią art. 39 ust. 2 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zawiesić w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, nieumyślne, ścigane z oskarżenia publicznego lub postępowania dyscyplinarnego, jeżeli jest to celowe z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby na czas nie dłuższy niż 12 miesięcy. Organ wskazał, że instytucja ta została pozostawiona uznaniu organu administracji publicznej. W ocenie Organ II instancji zawieszenie w czynnościach służbowych możliwe jest w przypadku spełnienia wyłącznie dwóch przesłanek: wobec policjanta musi zostać wszczęte jedno z postępowań wymienionych w art. 39 ust. 2 ustawy o Policji, a za celowością takiego zawieszenia musi przemawiać dobro postępowania lub dobro służby. Tylko te okoliczności decydują zarówno o fakcie zawieszenia w czynnościach służbowych, jak i o jego okresie.
KGP podkreślił, że ratio legis instytucji zawieszenia w czynnościach służbowych polega na tym, aby pełniącego służbę niezwłocznie odsunąć od wykonywania swoich obowiązków z uwagi na to, że dalsze wykonywanie tych czynności byłoby nie do pogodzenia z charakterem postawionych mu zarzutów lub dobrem postępowania. KGP wskazał, że policjant, wobec którego toczy się postępowanie dyscyplinarne, traci nieposzlakowaną opinię i w ten sposób podważa zaufanie do organów Policji a bezspornym jest fakt, iż Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2023 r. wszczął przeciwko M. B. postępowanie dyscyplinarne i przedstawił mu zarzut o to, że w okresie od dnia [...] lutego 2022 r. do dnia [...] sierpnia 2022 r. jako policjant naruszył dyscyplinę służbową poprzez niedopełnienie obowiązków przestrzegania przepisów o ochronie informacji niejawnych, w ten sposób że nie chronił ich odpowiednio do nadanej klauzuli tajności z zastosowaniem środków bezpieczeństwa określonych w przepisach, doprowadzając do utraty w nieustalonych okolicznościach określonych dokumentów.
Ponadto, w toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego ustalono, że w okresie od dnia [...] marca 2022 r. do dnia [...] czerwca 2022 r. Skarżący nie posiadał poświadczenia bezpieczeństwa uprawniającego do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą "ściśle tajne". Jednocześnie ustalono, że jeden z dokumentów niejawnych pokwitowanych w dzienniku ewidencji dokumentów niejawnych przez wymienionego, które na dzień [...] lutego 2023 r. uznano za utracone, posiadał klauzulę "ściśle tajne".
KGP zwrócił uwagę, że nadto wobec Skarżącego, na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie informacji niejawnych, w Wydziale [...] Centralnego Biura Śledczego Policji wszczęto kontrolne postępowanie sprawdzające. Organ II instancji zaznaczył, że Skarżący jest policjantem legitymującym się ponad 19-letnim stażem służby. Aktualnie zajmuje stanowisko detektywa Wydziału w [...] Zarządu w W. Centralnego Biura Śledczego Policji. Zgodnie zaś z art. 5a ustawy o Policji Centralne Biuro Śledcze Policji jest jednostką organizacyjną Policji służby śledczej realizującą na obszarze całego kraju zadania w zakresie rozpoznawania, zapobiegania i zwalczania przestępczości zorganizowanej. Specyfika tej wyspecjalizowanej jednostki organizacyjnej powoduje, że znaczna część dokumentacji wytwarzanej i przetwarzanej przez jej policjantów posiada odpowiednią klauzulę tajności. Nie ulega wątpliwości, że wymieniony winien mieć świadomość, jakie obowiązki na nim, jako na funkcjonariuszu publicznym spoczywają oraz jakie są konsekwencje ich naruszenia.
KGP nadmienił, że w związku z wykonywaniem ustawowych zadań, w tym wykrywaniem przestępstw oraz ściganiem ich sprawców, a także przetwarzaniem informacji kryminalnych, w tym danych osobowych, Policja zobowiązana jest do ochrony tych danych, a także ochrony form i metod realizacji zadań, informacji oraz własnych obiektów i danych identyfikujących policjantów. Powyższe uregulowania wynikają m.in. z art. 20a ustawy o Policji oraz zapisów ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości (Dz. U. z 2019 r. poz. 125, z późn. zm.). Organ II instancji zaznaczył, że utrata dokumentów zawierających zarówno materiały z czynności operacyjno-rozpoznawczych, jak również materiały dotyczące współpracy z osobowym źródłem informacji, w tym dane osobowe pozwalające na identyfikację osobowego źródła informacji, a przede wszystkim identyfikację osoby jako udzielającej pomocy Policji, stanowi wykroczenie nie tylko przeciwko przepisom zobowiązującym do ochrony tych danych, ale też utratę kontroli nad tymi danymi. Stwarza tym samym ryzyko dostępu do tych danych osobom nieuprawnionym, dekonspiracji metod, form i środków stosowanych przez Policję w ramach prowadzonych czynności oraz może stanowić zagrożenie dla osób, które te dane identyfikują. Zatem, w ocenie KGP, przewinienie dyscyplinarne Skarżącego pozostaje w oczywistej sprzeczności z realizowanymi obowiązkami, a w takich okolicznościach nie ulega wątpliwości, że koniecznym było przedłużenie okresu zawieszenia. Nie do pogodzenia z dobrem służby rozumianym jako dobro jednostki organizacyjnej, w której M. B. ją pełni, byłoby bowiem realizowanie czynności służbowych przez policjanta, któremu w prowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym przedstawiono zarzut utraty dokumentów, którym nadano klauzulę tajności, zawierających informacje niejawne, w tym dane osobowego źródła informacji, związanych z pełnieniem przez niego służby w komórce organizacyjnej specjalizującej się w zwalczaniu zorganizowanej przestępczości kryminalnej, narkotykowej i ekonomicznej (zob. rozdział III akt osobowych, karta nr 159). Na koniec Organ II instancji przytoczył wyrok NSA z dnia 29 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 7222/21, w którym Sąd ten podkreślił, że zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych będzie uzasadnione zawsze, gdy po wszczęciu wobec niego postępowania dyscyplinarnego, jego aktywności służbowej nie będzie można pogodzić z wartościami, celami i zadaniami, jakie w założeniu ustrojowym ma realizować Policja.
Za bezzasadny KGP uznał zarzut pełnomocnika strony dotyczący naruszenia art. 39 ust. 2 ustawy o Policji, poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, co doprowadziło do wydania decyzji o przedłużeniu okresu zawieszenia w czynnościach służbowych. KGP przywołał wykładnię wskazującą, że dopuszczalnym jest kilkukrotne zawieszanie funkcjonariusza Policji na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy o Policji, pod warunkiem jednak, że łączny czas zawieszenia nie przekroczy dwunastu miesięcy. W przedmiotowej sprawie łączny okres zawieszenia to 6 miesięcy. Oznacza to, że Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji wydając zaskarżony rozkaz personalny, nie przekroczył ustalonego dwunastomiesięcznego okresu zawieszenia w czynnościach służbowych skarżącego i tym samym nie naruszył art. 39 ust. 2 ustawy o Policji. Według KGP nie doszło także do naruszenia art. 7, 77 i 80 Kpa nie budzi bowiem wątpliwości, że w zaistniałej sytuacji interes społeczny zdecydowanie przeważa nad interesem strony, a organ I instancji dokonał wnikliwej analizy materiału dowodowego istotnego z punktu widzenia przepisu art. 39 ust. 2 ustawy o Policji, a na podstawie zebranej dokumentacji bezsprzecznie można ustalić stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy.
Jako nieuzasadniony KGP ocenił zarzut naruszenia art. 107 § 3 Kpa, Organ II instancji podkreślił, że w uzasadnieniu Organ I instancji wskazał fakty, które uznał za udowodnione i dowody, na których się oparł, a to z kolei stanowi podstawę faktyczną rozstrzygnięcia. Odnosząc się do kwestii domniemania niewinności podnoszonej przez pełnomocnika strony KGP uznał, że dokonywanie w toku postępowania administracyjnego oceny zasadności przedstawionego [...] M. B. zarzutu, czy też rozstrzyganie o jego winie lub niewinności, nie jest i nie byłoby uprawnione.
III. 1. Na ww. rozkaz personalny skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Skarżący zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika zaskarżając rozkaz KGP w całości. Pod jego adresem zarzucił: naruszenie art. 7, 76 § 1 kpa, 77 § 1 kpa i art. 80 w zw. z art. 107 kpa, polegające na niewyczerpującym zebraniu i dowolnym rozpatrzeniu materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w szczególności bezkrytycznym przyjęciu, że w sprawie celowym było przedłużenie zawieszenia funkcjonariusza M. B. w czynnościach służbowych zaś całkowicie uchylono się od obowiązku uwzględnienia jego słusznego interesu; tym samym w ocenie Skarżącego zaniechano uzasadnienia sprawy dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, uznano, iż sam fakt wszczęcia przeciwko M. B. postępowania dyscyplinarnego stanowi o uznaniu go za winnego deliktu dyscyplinarnego, a co za tym idzie uniemożliwiono wykonywania mu obowiązków służbowych dla dobra służby, podczas gdy wielowątkowość i czasochłonność toczącego się postępowania dyscyplinarnego (warunkująca jego zakończenie) połączona z wiarygodną i sprawdzalną postawą obwinionego M. B. w tymże postępowaniu - nie przesądzają o finalnej decyzji jaka może zostać w jego sprawie wydana. Skarżący zaznaczył, że Organy pominęły, iż rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] czerwca 2023 r. Komendant CBŚP zwolnił go ze służby w Policji z dniem [....] czerwca 2023 r. - co w świetlne art. 39d pkt 3 ustawy o Policji powoduje wygaśniecie z mocy prawa decyzji o zawieszeniu. Skarżący podkreślił brak wskazania w uzasadnieniu - faktów, które uznano za udowodnione, dowodów, na których się oparto oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Skarżący nadto podniósł, że błędne było uznanie, że przedłużenie zawieszenia funkcjonariusza CBŚP M. B. w czynnościach służbowych jest celowe z uwagi na dobro postępowania i dobro służby; zaś celowość taka nie występuje, ani nawet nie została przez organ uprawdopodobniona. Z uwagi na powyższe Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego rozkazu, poprzez jego uchylenie w całości, obciążenie organu administracji publicznej kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa adwokackiego w sprawie.
W uzasadnieniu skargi, podniesiono, że zupełnym nieporozumieniem jest twierdzenie organu II instancji jakoby obwiniony dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego. W ocenie Skarżącego skoro postępowanie dyscyplinarne jest w toku, to przyjęte sformułowania godzą w zasadę domniemania niewinności. Ponadto, Skarżący zauważył, że rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] czerwca 2023 r. Komendant CBŚP na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 oraz art. 45 ust. 1 w zw. z art. 43 ust. 4 i 6 ustawy o Policji zwolnił [...] M. B. ze służby w Policji z dniem [...] czerwca 2023 r. Przedmiotowa decyzja uzyskała rygor natychmiastowej wykonalności. Zgodnie zaś z art. 39d ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, wygaśniecie decyzji o zawieszeniu w czynnościach służbowych następuje z chwilą zwolnienia policjanta ze służby. Biorąc pod uwagę powyższe, organ administracyjny II stopnia na dzień [...] czerwca 2023 r. winien uwzględnić odwołanie. Skarżący podniósł, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Policji nie sformułował powodów dla których okres zawieszenia w czynnościach służbowych został wyznaczony na tak długi okres. Skarżący wskazał, że postępowanie dyscyplinarne [....] pozostaje dalej w toku, zwrócił uwagę także, na wiarygodność relacji jaką przedstawił przed rzecznikiem dyscyplinarnym a nadto, jego niewinność potwierdzają ustalenia z kontroli prowadzonej w Wydziale w [...] Zarządu w W. CBŚP przez Wydział [...] CBŚP oraz ustaleniami z kontroli prowadzonej przez Wydział [...] CBŚP.
2. W odpowiedzi na skargę KGP wniósł o jej oddalenie oraz o rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ppsa.
IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga zatem merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
2. Skarga podlegała oddaleniu.
3. Podstawę prawną zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych stanowił przepis art. 39 ust. 2 ustawy o Policji (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 145) zwana dalej: ,,u.p.’’, który stanowi, że w razie wszczęcia przeciwko policjantowi postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, nieumyślne, ścigane z oskarżenia publicznego lub postępowania dyscyplinarnego, można policjanta zawiesić w czynnościach służbowych, jeżeli jest to celowe ze względu na dobro postępowania lub dobro służby – na czas nie dłuższy niż 12 miesiące.
Bezspornym jest, że z zawieszeniem policjanta w czynnościach służbowych wiąże się szereg konsekwencji określonych zarówno w ustawie o Policji, jak i w przepisach wykonawczych do tej ustawy. Zasadniczy finansowy skutek ustawowy zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych wymienia art. 124 ustawy o Policji. Na mocy art. 124 w związku z art. 110 ustawy o Policji funkcjonariuszowi zawieszonemu w czynnościach służbowych, zawiesza się od najbliższego terminu płatności 50% ostatnio należnego uposażenia, przy czym po zakończeniu postępowania karnego lub dyscyplinarnego policjant otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki wprowadzone w okresie zawieszenia, jeżeli nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby.
4. Analiza przytoczonych wyżej przepisów wskazuje na charakterystyczne cechy fakultatywnego zawieszenia w czynnościach służbowych. Użycie sformułowania "może" oznacza, że zawieszenie w czynnościach służbowych policjanta związane z faktem wszczęcia przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego ma charakter uznaniowy. Zakres uznania jest wyznaczony przepisem prawa materialnego i celem, dla jakiego dana regulacja została stworzona. Uznaniowa decyzja o zawieszeniu policjanta w czynnościach służbowych jest decyzją konstytutywną, zmieniającą sytuację prawną funkcjonariusza od chwili wydania rozkazu. Z konstytutywnym z kolei walorem decyzji wiąże się bezwzględna konieczność rozstrzygania sprawy z uwzględnieniem sytuacji faktycznej i prawnej funkcjonariusza w dacie podejmowania decyzji. Skoro skutki prawne decyzji o zawieszeniu w czynnościach służbowych powstają w dacie wydania decyzji ostatecznej lub w dacie wydania decyzji nieostatecznej, gdy jest opatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności. W literaturze przedmiotu i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalone jest stanowisko co do celu zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych w oparciu o art. 39 ust. 2 ustawy o Policji. Jak stwierdził NSA w uzasadnieniu wyroku z 14 lipca 2005 r. sygn. OSK 1958/04, publ. CBOSA: ,,ratio legis instytucji zawieszenia w czynnościach służbowych polega na tym, aby policjanta pełniącego służbę niezwłocznie odsunąć od wykonywania swoich obowiązków". Celem zawieszenia w czynnościach służbowych jest zatem konieczność natychmiastowego odsunięcia funkcjonariusza od codziennych zajęć służbowych z uwagi na dobro postępowania prowadzonego przeciwko niemu (karnego lub dyscyplinarnego) lub dobro służby. Chodzi o zawieszenie w czynnościach służbowych ,,natychmiastowe’’, tj. niecierpiące zwłoki odsunięcie policjanta od czynności służbowych z uwagi na to, że dalsze wykonywanie czynności służbowych przez policjanta byłoby nie do pogodzenia z charakterem postawionych mu zarzutów lub dobrem postępowania.
Zawieszenie w czynnościach służbowych na okres do trzech miesięcy, może nastąpić w każdym momencie trwającego postępowania karnego lub dyscyplinarnego aż do jego zakończenia o ile dobro postępowania lub dobro służby wymagać będzie natychmiastowego odsunięcia funkcjonariusza od czynności służbowych.
Zgodnie z art. 39b ustawy o Policji przedłużenie okresu zawieszenia w czynnościach służbowych następują w drodze decyzji.
Natomiast w art. 39d ust. 1 ustawy o Policji wskazano, że wygaśnięcie decyzji o zawieszeniu w czynnościach służbowych następuje w przypadku:
1) upływu terminu określonego w decyzji o zawieszeniu w czynnościach służbowych, jeżeli zawieszenia nie przedłużono do czasu ukończenia postępowania karnego;
2) prawomocnego zakończenia postępowania karnego lub dyscyplinarnego;
3) zwolnienia policjanta ze służby;
4) śmierci lub zaginięcia policjanta.
Decyzję o zawieszeniu w czynnościach służbowych uchyla się natomiast zgodnie z art. 39d ust. 2 ustawy o Policji w przypadku ustania przesłanek:
1) wskazujących na celowość zawieszenia, o których mowa w art. 39 ust. 2;
2) które były podstawą przedłużenia okresu zawieszenia.
W stosunku do Skarżącego wydany został rozkaz personalny nr [...] Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji, mocą którego Organ przedłużył okres zawieszenia detektywa Wydziału w [...] M. B. na dalszy czas oznaczony, tj. do dnia [....] sierpnia 2023 r. ze względu na zarzut w postępowaniu dyscyplinarnym o czyn z art. 132 ust 3 pkt 4 ustawy o Policji. Komendant Główny Policji jako organ II instancji – utrzymał zaskarżany rozkaz personalny w mocy decyzją z dnia [...] czerwca 2023 r. Niezależnie od zawieszenia Skarżącego w pełnieniu służby rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] czerwca 2023r. Komendant CBŚP na podstawie art 41 ust 2 pkt 5 oraz art. 45 ust. 1 w zw. z art. 43 ust. 4 i 6 ustawy o Policji zwolnił Skarżącego ze służby w Policji z dniem [....] czerwca 2023r. Przedmiotowa decyzja uzyskała rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art 39c ust 3 ustawy o Policji.
5. W pierwszej kolejności odnosząc się do pominięcia przez Organ II instancji, iż rozkazem personalnym nr [....] z dnia [...] czerwca 2023r. Komendant CBŚP zwolnił ze służby w Policji Skarżącego z dniem [...] czerwca 2023r. - co w świetlne art. 39 d pkt 3 ustawy o Policji co doprowadziło do błędnego utrzymania w mocy decyzji Organu I instancji, podczas gdy Organ powinien uwzględnić odwołanie, należy wskazać, że zarzut ten nie jest zasadny. Rozkaz personalny Organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2023 r. wydany wobec Skarżącego został opatrzony rygorem natychmiastowej wykonalności co spowodowało natychmiastowe odsunięcie Skarżącego od wykonywania służby jak i wpłynęło na jego uposażenie. Brzmienie art. 39d ustawy o Policji wskazuje jasno, że zwolnienie ze służby nie jest podstawą do uchylenia decyzji o zawieszeniu czy przedłużeniu zawieszenia w czynnościach służbowych lecz jej wygaśnięcia. Wygaśnięcie decyzji z mocy prawa oznacza, że decyzja zostaje, wskutek samego ziszczenia się określonego stanu, o którym mowa w art. 39d ust. 1 ustawy o Policji wyeliminowana z obrotu prawnego bez jakiegokolwiek aktu administracyjnego. A zatem regulacja przyjęta w przypadku zastosowania wobec funkcjonariusza dalej idącego rozstrzygnięcia o zwolnieniu ze służby powoduje, że decyzja o zawieszeniu bądź przedłużeniu zawieszenia w czynnościach służbowych z mocy prawa jest eliminowana z obrotu prawnego. Organ II instancji nie był zobowiązany do analizowania zarówno etapu postępowania w prowadzonego w przedmiocie zwolnienia Skarżącego ze służby, jak i przeprowadzania dowodu z takiego orzeczenia, bowiem skutek związany z wydaniem decyzji o zwolnieniu ze służby wobec zawieszenia czynności służbowych występuje z mocy prawa.
Nadto, słusznie wywiódł organ, iż w przedmiotowej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie zarzut, że Komendant Główny Policji nie uwzględnił w materiale dowodowym rozkazu personalnego Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji nr [....] z dnia [...] czerwca 2023 r. zwalniającego skarżącego ze służby z dniem [...] czerwca 2023 r. W dniu [...] czerwca 2023 r. skarżący był jeszcze policjantem w czynnej służbie, co uprawniało Komendanta Głównego Policji do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie przedłużenia zawieszenia czynnościach służbowych.
6. Sąd nie podzielił zarzutów skargi odnoszących się do naruszenia art. 7, 76 § 1 kpa, 77 § 1 kpa i art. 80 w zw. z art. 107 kpa, polegające na niewyczerpującym zebraniu i dowolnym rozpatrzeniu materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w szczególności: bezkrytycznym przyjęciu, że w sprawie celowym było przedłużenie zawieszenia funkcjonariusza M. B. w czynnościach służbowych zaś całkowicie uchylono się od obowiązku uwzględnienia jego słusznego interesu, błędnym uznaniu, że przedłużenie zawieszenia funkcjonariusza CBŚP M. B. w czynnościach służbowych jest celowe z uwagi na dobro postępowania i dobro służby.
6. Odnosząc się do tak postawionych zarzutów należy wskazać, że rozkaz personalny dotyczący zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych ma charakter uznaniowy. Jednakże zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych będzie celowe ze względu na dobro służby. Organ podejmując decyzję powinien wziąć pod uwagę potrzebę realizowania zadań Policji przez osoby dające rękojmię przestrzegania obowiązującego porządku prawnego oraz konieczność zapewnienia właściwego społecznego wizerunku służby (v. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjneg z dnia 15 grudnia 2022 r.,sygn. III OSK 1359/21, pub. CBOSA). Zakres sprawowanej przez sąd administracyjny kontroli jest ograniczony. Sąd administracyjny władny jest bowiem badać jedynie zgodność tej decyzji z prawem, a nie celowość jej podjęcia. Kontrola tego rodzaju decyzji polega na ustaleniu, czy jej wydanie na podstawie obowiązujących przepisów prawa było dopuszczalne, czy nie przekroczono granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadniono rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można było organowi zarzucić dowolności. Działanie organu korzystającego z możliwości podjęcia decyzji w ramach uznania administracyjnego musi mieścić się w granicach zakreślonych wynikającym z art. 7 k.p.a., dążeniem do wyjaśnienia prawdy obiektywnej i obowiązkiem załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela. Sam wybór rozstrzygnięcia przez organy Policji, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje poza granicami kontroli sądowej (v. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 maja 2018 r., sygn. III SA/Łd 288/18, publ. CBOSA).
Oceniając zaskarżony rozkaz personalny jak i utrzymany nim w mocy rozkaz Komendanta CBŚP z tego punktu widzenia, należy uznać za prawidłowe i zgodne z przepisami.
Rozstrzygnięcie organu wydawane na powołanej podstawie prawnej ma charakter uznaniowy i jest uzależnione od kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek tj.:
1) zaistnienia faktu wszczęcia przeciwko policjantowi postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, nieumyślne, ścigane z oskarżenia publicznego lub postępowania dyscyplinarnego,
2) ustalenia istnienia dobra służby, uzasadniającego zawieszenie.
W sprawie niniejszej bezsporne było, że przeciwko Skarżącemu wszczęto postępowanie dyscyplinarne. Bezspornym jest fakt, iż Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2023 r. wszczął przeciwko Skarżącemu postępowanie dyscyplinarne i przedstawił mu zarzut o to, że w okresie od dnia [...] lutego 2022 r. do dnia [...] sierpnia 2022 r. jako policjant naruszył dyscyplinę służbową poprzez niedopełnienie obowiązków przestrzegania przepisów o ochronie informacji niejawnych, w ten sposób że nie chronił ich odpowiednio do nadanej klauzuli tajności z zastosowaniem środków bezpieczeństwa określonych w przepisach, doprowadzając do utraty w nieustalonych okolicznościach określonych dokumentów. Ponadto, w toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego ustalono, że w okresie od dnia [...] marca 2022 r. do dnia [...] czerwca 2022 r. Skarżący nie posiadał poświadczenia bezpieczeństwa uprawniającego do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą "ściśle tajne". Jednocześnie ustalono, że jeden z dokumentów niejawnych pokwitowanych w dzienniku ewidencji dokumentów niejawnych przez wymienionego, które na dzień [...] lutego 2023 r. uznano za utracone, posiadał klauzulę "ściśle tajne".
W zaskarżonym rozkazie personalnym Organ w sposób zindywidualizowany odniósł się do okoliczności leżących u podstaw wszczęcia w fazie in personam sprawy dyscyplinarnej przeciwko Skarżącemu do rodzaju służby, którą pełni i zajmowanego stanowiska. Organ II instancji zwrócił uwagę, że Skarżący jest policjantem legitymującym się ponad 19-letnim stażem służby jednak zajmuje stanowisko detektywa Centralnego Biura Śledczego Policji. Zgodnie zaś z art. 5a ustawy o Policji Centralne Biuro Śledcze Policji jest jednostką organizacyjną Policji służby śledczej realizującą na obszarze całego kraju zadania w zakresie rozpoznawania, zapobiegania i zwalczania przestępczości zorganizowanej. Specyfika tej wyspecjalizowanej jednostki organizacyjnej powoduje, że znaczna część dokumentacji wytwarzanej i przetwarzanej przez jej policjantów posiada odpowiednią klauzulę tajności.
Oceniając zaistnienie przesłanki zawieszenia w postaci "dobra służby", należy je interpretować łącznie z treścią art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym służbę w policji powinny pełnić tylko osoby o nieposzlakowanej opinii. Wprowadzenie takiego wymogu jest uzasadnione specyfiką pracy w organach ścigania, a także celami jakie formacja ta ma realizować. Policja ma bowiem gwarantować obywatelom ochronę przed wszelkimi działaniami sprzecznymi z prawem, dlatego osoby egzekwujące przestrzeganie prawa, same muszą przede wszystkim przestrzegać prawa. Winny więc to być osoby cieszące się autorytetem w społeczeństwie, respektujące normy zasad współżycia społecznego, dotrzymujące roty ślubowania.
Policjant, któremu postawiono zarzut w postępowaniu dyscyplinarnym, traci przymiot "nieskazitelności charakteru". Stąd też pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się powyższym przymiotem, narusza ważny interes służby i jej dobro. Powyższa sytuacja wpływa bowiem demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa.
Powyższe negatywne konsekwencje pozostawania w służbie policjanta, który utracił przymiot nieskazitelności charakteru, należy oceniać, jako przewyższające swoją wagą gatunkową uprawnienia policjanta, któremu postawiono zarzut w postępowaniu dyscyplinarnym, określane mianem "słusznego interesu strony".
Na dzień wydawania skarżonego rozkazu personalnego Skarżący miał postawiony zarzut w postępowaniu dyscyplinarnym, a charakter i rodzaj zarzucanego skarżącemu czynu miał istotne znaczenie dla konieczności odsunięcia go od służby.
Zarzuty skargi nie mogły doprowadzić do wyeliminowania zaskarżonego rozkazu z porządku prawnego, gdyż w większości dotyczą one postępowania dyscyplinarnego i postawionych w jego toku zarzutów. Sąd wskazuje, że w postępowaniu tym nie kontroluje legalności postawionych Skarżącemu zarzutów, do czego kompetencji nie posiadały także organy administracji w toku tego postępowania.
W uzasadnieniu rozkazu personalnego Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji wskazano, dlaczego przedłużenie zawieszenia w czynnościach służbowych Skarżącego jest zasadne w odniesieniu do zarzutów w postępowaniu dyscyplinarnym oraz wpływu tego zachowania na ważny interes służby. Zauważyć należy, że skarżącemu zarzucono naruszenie zasad postępowania z dokumentami objętymi klauzulą tajności. Powyższe, co zostało również wyartykułowane w rozstrzygnięciu Komendanta Głównego Policji spowodowało, że skarżący w czasie kiedy trwa postępowanie dyscyplinarne powinien być odsunięty od obowiązków służbowych. Na dzień orzekania przez KGP postępowanie dyscyplinarne było w toku.
7. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 k.p.a., organ ma obowiązek dokładnie zbadać sprawę, tak aby w sposób prawidłowy ustalić jej stan faktyczny. Wzmocnieniem tej reguły jest nałożony na organ obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Określenia faktów mających znaczenie dla sprawy dokonuje organ w oparciu o przepisy prawa materialnego, będące podstawą prawną rozstrzygnięcia sprawy. Celem każdego postępowania wyjaśniającego nie jest bowiem ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych łączących się z daną sprawą, lecz okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy z punktu widzenia norm prawa materialnego mających (znajdujących) zastosowanie w sprawie. Tylko pominięcie ustalenia faktu mającego znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy można kwalifikować do naruszenia reguł procedowania, które mogły mieć wpływ na treść ustaleń faktycznych, a w konsekwencji na treść orzeczenia kończącego postępowanie w danej sprawie. Taka sytuacja nie zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Okoliczności przytoczone przez organy obu instancji związane z koniecznością ochrony informacji niejawnych, zadań realizowanych przez Skarżącego jak i postawionych jemu zarzutów dyscyplinarnych a także narażenia Policji jako instytucji na utratę zaufania społecznego i jej pozytywnego wizerunku, nie pozwalają na sformułowanie zarzutu o przekroczeniu granic uznania administracyjnego, czy też oparcia rozstrzygnięcia o niekompletny, w zakresie istotnych elementów, stan faktyczny sprawy. Organ, realizując wymogi art. 107 § 3 k.p.a., szczegółowo omówił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczności uzasadniające potrzebę przedłużenia zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych.
8. Z powyższych względów, uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione i nie stwierdzając naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło