II SA/Wa 1781/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Góraj Sędzia WSA Ewa Pisula - Dąbrowska Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.) Protokolant Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2010 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich oddala skargę. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] września 2009 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania A. S. od decyzji Komendanta [...] Policji z dnia [...] lipca 2009 r. cofającej pozwolenie na broń palną myśliwską do celów łowieckich, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż Komendant [...] Policji wydał powyższą decyzję w związku z prawomocnym skazaniem A. S. przez Sąd Rejonowy w M. wyrokiem z dnia [...] stycznia 2009 r., sygn. akt [...] za przestępstwo z art. 178a § 1 kk, tj. prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości oraz w związku z jego agresywnym zachowaniem – również w stanie nietrzeźwości – w dniu [...] lutego 2009 r. w stosunku do żony. Wskazując na te zachowania strony, charakteryzujące się brakiem samokontroli oraz wagę czynu z art. 178a § 1 kk z punktu widzenia interesu społecznego, ze względu na powodowane pośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia uczestników ruchu drogowego oraz otwarty charakter katalogu okoliczności uzasadniających zaliczenie posiadacza pozwolenia na broń do osób, w stosunku do których istnieje obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego (art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji), organ I instancji uznał, iż w związku z tym zasadnym jest cofnięcie stronie pozwolenia na broń na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Od decyzji cofającej pozwolenie na broń A. S. wniósł odwołanie, zarzucając jej naruszenie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, poprzez jego błędną i rozszerzającą interpretację oraz naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., wyrażające się nienależytym wyjaśnieniem i rozpatrzeniem sprawy, dowolną ocenę materiału dowodowego opartą w zasadzie wyłącznie na wskazanym wyżej wyroku oraz lakoniczne uzasadnienie rozstrzygnięcia. Tymczasem – zdaniem strony powołującej się na orzecznictwo sądów administracyjnych – w sytuacji, gdy nie popełniła ona przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, organ nie mógł – jako wystarczającej podstawy cofnięcia pozwolenia na broń – wskazać samego faktu skazania jej za czyn z art. 178a § 1 kk, godzący w bezpieczeństwo w komunikacji, lecz winien wykazać związek między tym czynem i jej dotychczasowym postępowaniem, a obawą użycia przez nią broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W związku z tym strona podkreśliła, iż w wyniku jej zachowania nikt nie doznał uszczerbku na zdrowiu, nie miała też przy sobie podczas popełnienia przestępstwa broni, którą zawsze przechowuje w sposób uniemożliwiający dostęp do niej osobom nieuprawnionym. Ponadto dotychczas nie była karana, nie uchybiła prawidłowemu posługiwaniu się bronią, którą dysponuje od wielu lat. Wobec powyższego, zaskarżona decyzja – oparta wyłącznie na fakcie skazania jej za czyn z art. 178a § 1 kk – jest dowolna i winna być uchylona, a postępowanie umorzone, ewentualnie sprawa winna być przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Komendant Główny Policji uznał zarzuty za niezasadne i wskazał, że podstawą materialnoprawną decyzji w niniejszej sprawie jest art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. W myśl tego przepisu, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń osobom, w stosunku do których zachodzi uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Z brzmienia przepisu wynika, że okolicznością decydującą o cofnięciu pozwolenia na broń jest wystąpienie obawy, o której w nim mowa, jednakże jego końcowa część stanowi jedynie wytyczną interpretacyjną wskazującą, w jakich w szczególności sytuacjach obawa ta zachodzi. Istotnym jest zatem, że katalog wskazanych w omawianym przepisie prawa materialnego okoliczności uzasadniających przedmiotową obawę jest z woli ustawodawcy otwarty, co oznacza, że organy Policji w sprawach o wydanie lub cofnięcie pozwolenia na broń mają prawo i obowiązek uwzględniać wszelkie okoliczności, które mogą mieć znaczcie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Dlatego też, kierując się powyższymi wskazaniami, organ przyjął, że do przesłanek, niepozwalających przyznać prawa do broni, a poprzez dyspozycję art. 18 ust. 1 pkt 2 – nakazujących je cofnąć, należy zaliczyć m.in. przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza te, których jednym ze znamion jest stan nietrzeźwości sprawcy (czyn z art. 178a kk), a to ze względu na wysoki stopień szkodliwości społecznej tego przestępstwa, związany z zagrożeniem także dla życia i zdrowia nie tylko sprawcy, ale także innych uczestników ruchu drogowego, umyślność czynu, a także ewentualne jego skutki (np. śmierć lub kalectwo ludzi, uszkodzenie mienia), możliwości wystąpienia których sprawca przez niedbalstwo lub lekkomyślność nie bierze pod uwagę. Organ I instancji w uzasadnieniu swej decyzji na tego rodzaju okoliczności zwrócił uwagę i podniósł, iż ocena zachowania A. S. dała podstawę do powzięcia obawy, że w stanie nietrzeźwości może on wykazać się podobnym brakiem samokontroli i – zachowując się równie nieodpowiedzialnie, jak w przypadku prowadzenia samochodu – sięgnąć po broń. Nie można zatem zgodzić się z zarzutem strony zawartym w jej odwołaniu, iż zaskarżona decyzja opiera się wyłącznie na fakcie jej skazania za przestępstwo niewymienione w przykładowym katalogu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Organ odwoławczy podkreślił, iż strona miała aż 1,42 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu. Znajdowała się zatem praktycznie w stanie upojenia alkoholowego (próg nietrzeźwości określony w art. 115 § 16 pkt 2 kk wynosi 0,25 mg/l), co jest równoznaczne z wyłączeniem możliwości szybkiej i skutecznej reakcji na zmieniające się warunki zewnętrzne. Do tego nie sposób nie zauważyć, iż kierowała ona samochodem na drodze posiadającej status drogi krajowej, co wiąże się ze zwiększoną częstotliwością ruchu. Daje to podstawę do stwierdzenia, że A. S. niewątpliwie stwarzał pośrednio zagrożenie, nie tyle dla ogólnie pojętego bezpieczeństwa w komunikacji, co raczej dla życia i zdrowia swojego oraz innych uczestników ruchu drogowego, a także ich mienia, bowiem – gdyby nie interwencja, najpierw osób trzecich, dla których jego stan był widoczny, a następnie Policji – z łatwością mógł spowodować kolizję bądź wypadek. Wpływ podobnej (nieco mniejszej – 1,32 mg/l, k. 67) ilości alkoholu na jego organizm dobrze obrazuje opis zawarty w notatce urzędowej z dnia [...] lutego 2009 r. (k. 68). Wymieniony został w niej określony jako znajdujący się w stanie upojenia alkoholowego, nie można było z nim nawiązać kontaktu, nie reagował na wydawane przez policjantów polecenia zachowania spokoju, uporczywie "trzymając się" myśli o "zrobieniu w domu porządku z żoną", co uznano za zachowanie stwarzające zagrożenie dla zdrowia D. S. informującej o agresywnym zachowaniu męża i co stanowiło przyczynę umieszczenia go w Izbie Wytrzeźwień. Powyższe okoliczności, w ocenie organu odwoławczego, stanowią wystarczającą podstawę do zaliczenia A. S. do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Fakt, iż w kolizję z prawem wszedł on po raz pierwszy, a w miejscu zamieszkania ma pozytywną opinię i prawidłowo przechowuje broń, nie zmienia dokonanych w toku postępowania ustaleń, iż dwukrotnie w krótkim okresie czasu (w grudniu 2008 r. i lutym 2009 r.) wprowadził się w stan upojenia alkoholem i w takim stanie – w pierwszym przypadku popełnił umyślne przestępstwo (art. 178a § 1 kk), stwarzając – jak już wskazano, pośrednio zagrożenie dla życia i zdrowia swojego oraz innych uczestników ruchu drogowego oraz mienia, a w drugim - będąc agresywnym, groził żonie pobiciem i nie uspokoił się nawet na widok policjantów, którzy uznali go za niebezpiecznego dla otoczenia i doprowadzili do wytrzeźwienia. Podkreślono, iż organy Policji są w myśl przepisów ustawy o broni i amunicji odpowiedzialne za zapewnienie prawidłowej reglamentacji dostępu do niebezpiecznego narzędzia, jakim jest broń palna. Oznacza to, iż pozwolenie na broń mogą przyznać oraz prawo takie zachować jedynie osobie, która daje całkowitą gwarancję dysponowania nią w sposób zgodny z prawem oraz bezpieczny dla otoczenia (interes społeczny – art. 7 k.p.a.). A. S. dwukrotnie w krótkim czasie, znajdując się praktycznie w stanie upojenia alkoholowego, swym zachowaniem stwarzał zagrożenie dla osób trzecich, a w przypadku kierowania samochodem także dla siebie, niezależnie od faktu, iż nie miał wtedy przy sobie broni. W tym stanie rzeczy zachowanie mu pozwolenia na broń byłoby rażąco sprzeczne z interesem społecznym. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi A. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Ponadto zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj.: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nienależyte wyjaśnienie sprawy, nieuwzględnienie wszystkich okoliczności istotnych w sprawie, przekroczenie zasady swobody uznania administracyjnego, jak również nienależyte uzasadnienie decyzji, co miało wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu skargi podał, iż organy, wydając decyzje, oparły się na treści wyroku Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] stycznia 2009 r., sygn. akt [...], uznającego go za winnego czynu z art. 178a § 1 kk, choć popełniony on został bez wykorzystania broni myśliwskiej w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Skarżący stwierdził, iż w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji ustawodawca, wymieniając przestępstwa, których popełnienie wskazuje, że sprawca zalicza się do kategorii osób w nim wskazanych, nie wymienia prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 kk), które ustawodawca zakwalifikował do przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji a nie przeciwko zdrowiu, życiu czy mieniu. Wskazując orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, stwierdził, iż przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można powoływać się jedynie na fakt skazania, ale niezbędne jest wykazanie bezpośredniego związku między popełnionym przez skarżącego czynem, za który został skazany i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które stwarzałoby obawy, że użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa Państwa lub porządku publicznego. Organ nie wykazał występowania tych innych przesłanek mogących wskazywać na uzasadnione obawy, że użyje on broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t. j.: Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Sformułowanie "cofa pozwolenie na broń" jest kategoryczne, oznacza więc obowiązek cofnięcia pozwolenia w wypadku zaistnienia którejkolwiek z przesłanek przewidzianych w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy. W rozpoznawanej sprawie organy Policji wskazały na pkt 6 ust. 1 wymienionego artykułu, odnoszący się do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Podstawową przesłanką zastosowania powyższego przepisu jest powstanie uzasadnionej obawy, że osoba, której wydano pozwolenie na broń, może jej użyć w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ustawodawca wskazał jedynie przykładowe sytuacje – przez użycie słowa "w szczególności" – których zaistnienie przesądza o powstaniu obawy takiego użycia broni niezgodnie z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 czerwca 2009 r. o sygn. II OSK 951/08 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, poprzez sam fakt tego skazania, powoduje, iż osobę taką zalicza się do kręgu osób, o jakich mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a więc do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą broni użyć w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r. o sygn. akt II OPS 4/09). Ustawodawca – w przypadku osób skazanych za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu – odszedł od związania obawy niezgodnego z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego użycia broni z cechami osobowościowymi sprawcy przestępstwa na rzecz przykładowego wskazania dóbr chronionych prawem, w które ono godzi. Zatem pozytywna opinia o stronie w miejscu zamieszkania i wśród myśliwych, jak również prawidłowe przechowywanie przez nią broni, nie mogą wpływać na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Skazanie za przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza te, których jednym ze znamion jest stan nietrzeźwości sprawcy, winny być traktowane jako przesłanki spełniające dyspozycję art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, których wystąpienie winno skutkować cofnięciem pozwolenia na broń (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 324/09). Tego rodzaju czyny pośrednio godzą bowiem w życie, zdrowie lub mienie nie tylko osoby, która się ich dopuszcza, ale także innych uczestników ruchu drogowego. Osoba taka świadomie bowiem decyduje się na możliwość wystąpienia tego rodzaju skutków, co w powiązaniu ze stopniem społecznej szkodliwości takiego przestępstwa oraz jego istotnym znaczeniem dla sfery stosunków społecznych, uzasadnia cofnięcie jej pozwolenia na broń. Osoba, która tak jak strona, świadomie wprowadza się w stan nietrzeźwości, a następnie decyduje się na kierowanie pojazdem, wykazuje nieodpowiedzialność, a więc cechę, która u posiadacza tak niebezpiecznego narzędzia, jakim jest broń palna, nie daje gwarancji jej bezpiecznego posiadania i używania – w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Istnieje zatem uzasadniona obawa, iż skarżący może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, ponieważ w określonych sytuacjach, w które sam może się wprowadzić, np. poprzez spożycie alkoholu w nadmiernej ilości, nie potrafi zapanować nad swoim zachowaniem. Jak wynika z akt postępowania, A. S. kierował samochodem osobowym, znajdując się w stanie nietrzeźwości 1,42 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, na drodze posidającej status drogi krajowej, o dużej częstotliwości ruchu pojazdów. Prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie upojenia alkoholowego stwarza realne zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym i naraża na niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia pozostałych uczestników ruchu drogowego, a także osoby trzecie. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego, iż organ obligatoryjnie zastosował art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji i nie uzasadnił obawy, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organ wyraźnie wskazał na powody, dla których powziął obawę, iż skarżący może użyć broni w takich właśnie celach i wystarczająco je uzasadnił. Spełnienie przesłanki zaliczenia skarżącego do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, musiało zatem skutkować, zgodnie z dyspozycją art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, cofnięciem pozwolenia na broń. W okolicznościach niniejszej sprawy podnoszony przez skarżącego fakt, iż w kolizję z prawem wszedł po raz pierwszy, że w miejscu zamieszkania ma pozytywną opinię i prawidłowo przechowuje broń, nie mogły mieć wpływu na decyzje organów Policji. Wyrok, jaki zapadł w stosunku do skarżącego, a zwłaszcza okoliczności popełnienia przestępstwa, tj. podjęcie świadomej decyzji o prowadzeniu pojazdu mechanicznego bezpośrednio po spożyciu znacznej ilości alkoholu oraz agresywne jego zachowanie się, także pod wpływem alkoholu w stosunku do żony, pozwoliły organowi prawidłowo uznać, że jest on osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zachowanie skarżącego z całą pewnością nie gwarantuje bowiem prawidłowego i bezpiecznego korzystania z broni. Wbrew zarzutom skarżącego, zaskarżona decyzja nie jest niezgodna ze stanem faktycznym i prawnym, nie nosi również cech dowolności. Organ oparł się na prawidłowo zgromadzonym materiale dowodowym i dokonał jego wszechstronnej oceny, zgodnie z zasadami określonymi w art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. oraz należycie uzasadnił treść rozstrzygnięcia. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, czy naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w sposób, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie okoliczności mogłyby spowodować uchylenie zaskarżonej decyzji. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.