II SA/Wa 1781/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-11-05
Skład orzekający: Wojciech Wiktorowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która posiada znaczące oszczędności na rachunku bankowym oraz udział w nieruchomości, można odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych) w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, uznając, że skarżąca posiada wystarczające środki finansowe na pokrycie kosztów postępowania. Pomimo posiadania dochodu, skarżąca dysponowała znacznymi oszczędnościami na rachunku bankowym, które pozwalały na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania jej i matki.Stan faktyczny
Skarżąca B.G. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Skarżąca wraz z matką osiąga miesięczny dochód w wysokości 1630,52 zł brutto. Posiada udział w domu mieszkalnym i nieruchomości rolnej. Na rachunku bankowym skarżącej znajdowały się środki w kwocie 12.830,12 zł, z czego dokonała wypłaty 12.000 zł. Sąd rozpatrzył wniosek, analizując dochody, majątek oraz wydatki skarżącej i jej matki.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.G. z dnia 14 sierpnia 2013 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B.G. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy
W myśl art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy w pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Toteż każda osoba wszczynająca postępowanie powinna liczyć się z koniecznością poniesienia na ten cel wydatków. Wyjątek zaś od tej zasady ustawodawca przewidział w rozdziale 3 działu V powołanej ustawy – "Zwolnienie od kosztów sądowych"- a zwłaszcza w przepisach regulujących instytucję prawa pomocy (art. 243 – 263).
Jak wynika zaś z treści powołanego art. 246 § 1 ustawy, dopiero gdy środki, którymi dysponuje skarżący okażą się niewystarczające można wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub posiadających bardzo skromny dochód lub oszczędności, a więc wobec tych osób, które znajdują się w bardzo ciężkiej sytuacji materialnej, pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych.
Z treści wniosku B.G. oraz złożonych dokumentów źródłowych wynika, że średni miesięczny dochód w jej gospodarstwie domowym, które prowadzi wspólnie z matką, wynosi łącznie 1630,52 zł brutto (1.531, 90 netto). Na kwotę tę składa się renta rodzinna matki oraz przyznany skarżącej zasiłek dla bezrobotnych.
W rubryce 7. formularza wniosku skarżąca jako składniki majątku wymieniła udział wynoszący 1/3 części w prawie własności domu mieszkalnego o pow. ok. 100 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 0,93 ha.
Nadto skarżąca wyjaśniła, że od 1 wrzesnia 2012 r. nie pracuje, jest osobą bezrobotną i posiada prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Podała, że w marcu br. otrzymała ok. 8.000 zł z tytułu odszkodowania za wywłaszczony grunt, a pieniądze te przeznacza na bieżące utrzymanie.
Z kolei z treści dokumentów źródłowych, złożonych przez skarżącą w wykonaniu wezwania z dnia 30 września 2013 r., wynika, że średnie miesięczne wydatki w gospodarstwie domowym kształtują się na poziomie ok. 560 zł (gaz, energia elektryczna, telefon komórkowy i stacjonarny, woda, opał i podatek od nieruchomości). Natomiast z przedstawionego przez skarżącą wyciągu z rachunku bankowego za okres od 11 lipca 2013 r. do 15 października 2013 r. wynika, że na dzień wniesienia skargi na rachunku tym skarżąca posiadała zgromadzone środki w kwocie 12.830,12 zł, a w dniu 6 września 2013 r. skarżąca dokonała wypłaty gotówkowej z rachunku w wysokości 12.000 zł.
Oczywistym jest, że ponoszenie kosztów postępowania zawsze powoduje określony uszczerbek utrzymania skarżącego i jego rodziny, ale nie uzasadnia to jeszcze przyznania prawa pomocy chyba, że strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania albo poniesienie pełnych kosztów postępowania spowoduje uszczerbek utrzymania koniecznego strony i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym.
Jednakże ustalona w niniejszej sprawie sytuacja majątkowa skarżącej oraz jej matki prowadzi do wniosku, że skarżąca ma wystarczające środki, aby ponieść pełne koszty postępowania.
Należy bowiem zauważyć, że koszt postępowania na obecnym jego etapie ogranicza się do obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł (§ 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 221, poz. 2193), a tym samym koszt ten w zestawieniu z osiąganymi w gospodarstwie domowym i ich wysokością nie daje podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z uwagi na aktualne możliwości płatnicze skarżącej w postaci wyżej wymienionych, wolnych do jej dyspozycji oszczędności oraz ze względu na wysokość wydatków zestawionych z wysokością miesięcznych dochodów skarżącej i jej matki także i dalsze, potencjalne koszty postępowania w niniejszej sprawie nie spowodują uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącej i jej matki, a osiągany w gospodarstwie domowym dochód i posiadane oszczędności będą w dalszym ciągu stanowić ich wielokrotność.
Z tych względów na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło