II SA/Wa 1783/07
PostanowienieWSA w Warszawie2008-01-24
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku ze spraw ubezpieczeń społecznych, strona skarżąca jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy prawa, a jeśli tak, to czy może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Strona skarżąca w sprawie dotyczącej odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku ze spraw ubezpieczeń społecznych jest z mocy prawa zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e PPSA. Pomimo tego zwolnienia, może ona ubiegać się o prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że jej sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 PPSA.Stan faktyczny
Skarżąca M. C. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata) w związku ze skargą na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku jej małoletniemu synowi. Skarżąca wskazała na bardzo trudną sytuację materialną po śmierci męża, utrzymując się z renty w wysokości 300 zł netto, która nie wystarcza na utrzymanie i edukację dziecka. Oprócz mieszkania nie posiadała innych wartościowych aktywów.Rozstrzygnięcie
Przyznano M. C. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2008 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. C., działającej w imieniu małoletniego syna M. C. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: przyznać M. C. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata.
Wyrokiem z dnia 18 grudnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. C., działającej w imieniu małoletniego syna M. C., na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku.
Skarżąca we wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. orzeczenia wystąpiła również o ustanowienie adwokata z urzędu, z uwagi na ciężką sytuację materialną. Na wezwanie Sądu, wnioskiem z dnia 11 stycznia 2008 r. – złożonym na urzędowym formularzu, skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie.
We wniosku skarżąca wskazała, że po śmierci męża pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem M. C., urodzonym [...] czerwca 1993 r., a jedynym ich źródłem utrzymania jest jej renta z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w wysokości netto 300 zł, która nie wystarcza na utrzymanie oraz wykształcenie dziecka.
Skarżąca oświadczyła też, że oprócz mieszkania o wielkości 56 m2 nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności oraz przedmiotów wartościowych.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Na wstępie należy stwierdzić, że - w niniejszym postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie - na M. C. nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych.
Stosownie do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Przedmiotem skargi M.C. jest odmowa przyznania przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jej małoletniemu synowi świadczenia w drodze wyjątku. Oznacza to, że w niniejszej sprawie skarżąca z mocy prawa zwolniona jest całkowicie z obowiązku wnoszenia opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków.
Z uwagi na powyższe, rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jest zbędne.
Natomiast należało zbadać, czy jest zasadny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego.
Zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających
z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Dlatego - stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że w chwili obecnej sytuacja materialna skarżącej jest bardzo trudna i nie pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru.
Miesięczny dochód rodziny stanowi jedynie renta otrzymywana przez skarżącą w kwocie 300 zł netto.
Z otrzymywanych pieniędzy skarżąca nie jest w stanie opłacić nawet stałych kosztów związanych z mieszkaniem – jak wynika z akt sprawy skarżąca jest zagrożona eksmisją.
Jednocześnie ze złożonego wniosku wynika, że oprócz mieszkania rodzina nie posiada innych nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów wartościowych.
W związku z powyższym należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżąca wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania profesjonalnego pełnomocnika z urzędu.
Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 254 § 1, 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz w związku z art. 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło