II SA/Wa 1787/07

PostanowienieWSA w Warszawie2007-11-14

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku, skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa i czy przysługuje mu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e PPSA, ponieważ przedmiotem skargi jest decyzja organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata jest zasadny, gdyż skarżący wykazał, że jego trudna sytuacja materialna i zdrowotna nie pozwala mu na poniesienie kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżący P. N. złożył skargę na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata). Skarżący wskazał na niskie dochody (1040 zł miesięcznie), posiadanie domu i mieszkania, trudną sytuację zdrowotną oraz wysokie koszty utrzymania. Sąd zbadał wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Przyznano P. N. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2007r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku P. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi P.N. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2007r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: przyznać P. N. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. Skarżący P. N. wraz ze skargą na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2007r., znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku, złożył wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. Pismem Sądu z dnia 24 października 2007 r., skarżący został wezwany do przesłania wypełnionego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie to zostało doręczone w dniu 30 października 2007 r. Skarżący w dniu 03 listopada 2007 r. (data stempla pocztowego) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Skarżący wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną. Miesięczny dochód małżonków wynosi 1.040, 00 zł i składa się z zasiłku, który otrzymuje żona - w wysokości 890 zł oraz zasiłku skarżącego, w kwocie 150 zł. P. N. oświadczył ponadto, że posiada dom o wielkości 102 m2 oraz mieszkanie o powierzchni 50 m2. Jednocześnie stwierdził, że wraz z żoną nie posiada innych nieruchomości, oszczędności ani żadnych przedmiotów wartościowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że nie otrzymuje renty, chociaż jest inwalidą I grupy i potrzebuje pomocy drugiej osoby, natomiast żona wymaga rehabilitacji. Podniósł również, że uzyskiwane dochody nie wystarczają na codzienne utrzymanie, gdyż opłaty za mieszkanie wynoszą 150 zł, za energię elektryczną - 70 zł, za gaz - 400 zł, za wodę - 30 zł, a zakup leków to wydatek rzędu 400 zł. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że - w niniejszym postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie - na skarżącym nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych. Stosownie do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Przedmiotem skargi P. N. jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, utrzymująca w mocy decyzję o odmowie przyznania mu świadczenia w drodze wyjątku. Oznacza to, że w niniejszej sprawie skarżący z mocy prawa zwolniony jest całkowicie z obowiązku wnoszenia opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Z uwagi na powyższe, rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jest zbędne. Natomiast należało zbadać, czy jest zasadny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego. Zgodnie z art. 262 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Dlatego należy uznać, że stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek na urzędowym formularzu w terminie wyznaczonym przez Sąd. Ze złożonego formularza wynika, że w chwili obecnej sytuacja materialna oraz zdrowotna skarżącego jest niezwykle trudna i nie pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i żony. Skarżący wraz z żoną posiada stały dochód w wysokości 1.040 zł, co - po opłaceniu koniecznych wydatków związanych z kupnem leków oraz utrzymaniem mieszkania (czynsz, woda, energia elektryczna, gaz, woda) - nie wystarcza na podstawowe bieżące potrzeby. Jednocześnie skarżący podał, że nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych, a w rubryce nieruchomości wykazał dom o powierzchni 102 m2 oraz mieszkanie o powierzchni 50 m2. Z formularza wniosku nie wynika również, aby osiągał z tych nieruchomości jakiekolwiek dochody. W związku z powyższym należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżący wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania profesjonalnego pełnomocnika, a wniosek w części dotyczącej ustanowienia adwokata jest zasadny. Dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 254 § 1, 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz w związku z art. 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło