II SA/Wa 179/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty odprawy z tytułu zwolnienia z zasadniczej służby wojskowej postanawia: 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić w niniejszej sprawie dla M. S. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. M. S. wnioskiem z dnia 23 czerwca 2008 r. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Z treści wniosku wynika, że w chwili obecnej skarżący przebywa w Zakładzie Karnym w R. i nie otrzymuje od nikogo żadnej pomocy materialnej. Ponadto nie ma żadnych oszczędności, ani rzeczy wartościowych. Skarżący nie posiada też żadnych nieruchomości, z których mógłby ewentualnie uzyskiwać dochody. W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "f" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu powszechnego obowiązku obrony. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi M. S., ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja o odmowie wypłaty odprawy z tytułu zwolnienia z zasadniczej służby wojskowej, a więc akt administracyjny ściśle dotyczący praw i obowiązków z zakresu powszechnego obowiązku obrony. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia Sąd nie wydaje w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt 1 sentencji. Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. W myśl art. 246 § 1 ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tej zaś części ustalona przez Sąd sytuacja materialna skarżącego i jego możliwości płatnicze, czyli fakt, iż nie osiąga żadnych dochodów i nie posiada żadnego majątku ani środków pieniężnych dowodzi, iż nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w tym kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. W związku z tym należy uznać, że zostały spełnione przesłanki obligujące Sąd do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono, jak w pkt 2 sentencji.