II SA/Wa 1790/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Andrzej Góraj, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi P. N. na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, 2. zasądza od Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego na rzecz P. N. kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W niniejszej sprawie zaskarżona została decyzja Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] (dalej: "organ odwoławczy", "organ II instancji"), wydana na podstawie art. 127 § 1 i 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), którą po rozpatrzeniu odwołania, utrzymano w mocy decyzję Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] ("organ I instancji"), stwierdzającą nieważność decyzji Komendanta [...] w [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., przyznającej [...] P. N. w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej, tj. miesiącu styczniu 2017 r., dodatek specjalny za bezpośrednią obsługę statków powietrznych. Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Komendanta [...] w [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. w sprawie przyznania w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej, tj. miesiącu styczniu 2017 r., [...] P. N. dodatku specjalnego za bezpośrednią obsługę statków powietrznych. Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych, wydając decyzję z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] jako podstawę rozstrzygnięcia wskazał art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a., art. 9 ustawy z dnia 11 października 2013 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. poz. 1355), dalej: "ustawa zmieniająca", § 26 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 141 poz. 1497 z późn. zm.) oraz § 9, § 35 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 90 poz. 1005 z późn. zm.). Organ ustalił, że [...] P. N. w okresie od [...] lipca 1995 r. do [...] kwietnia 1998 r. otrzymywał dodatek za bezpośrednią obsługę statków powietrznych oraz w okresie od dnia [...] maja 1998 r. do [...] marca 2004 r. dodatek za pełnienie służby w warunkach szkodliwych. Wskazał, że obydwa wskazane dodatki były dodatkami o charakterze specjalnym. Uzasadniając stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta [...] w [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., organy obu instancji wskazały na treść art. 80 ust. 5f ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zgodnie z którym żołnierzowi zawodowemu, który otrzymywał dodatek specjalny z różnych tytułów, w ostatnim miesiącu pełnienia służby przyznaje się dodatek specjalny z jednego tytułu w najwyższej wysokości. Zaznaczono, że treść ww. art. 80 ust. 5f została ukształtowana przez ustawę zmieniającą, w której znajdowała się regulacja art. 9, który przewidywał, że żołnierz zawodowy, który do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy spełniał warunki uprawniające do przywrócenia dodatku uzasadnionego szczególnymi warunkami lub właściwościami pełnienia służby, otrzymuje ten dodatek w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej na zasadach obowiązujących do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Biorąc pod uwagę, że [...] P. N. otrzymywał dodatek za bezpośrednią obsługę statków powietrznych do dnia [...] kwietnia 1998 r., uprawnione organy wydając rozstrzygnięcie administracyjne, zobowiązane były do wzięcia pod uwagę regulacji art. 9 ustawy zmieniającej oraz zbadania, czy na mocy przepisów obowiązujących do dnia 5 grudnia 2013 r. przysługiwałoby zainteresowanemu prawo do przywrócenia dodatku specjalnego w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej. W konsekwencji powyższego, omawiana sprawa musiała być rozpatrywana na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych, obowiązującego do dnia 3 grudnia 2014 r. oraz poprzedzającego go rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych. Zdaniem organu, zestawienie przedmiotowych przepisów ze stanem faktycznym, dotyczącym [...] P. N. prowadzi do wniosku, że przywrócenie mu prawa do dodatku za bezpośrednią obsługę statków powietrznych w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej przysługiwałoby, jeżeli utraciłby prawo do rzeczonego dodatku po dniu 1 lipca 2000 r. na mocy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy albo gdyby pobierał ten dodatek jako dodatek wyrównawczy (§ 35 ust. 1 ww. rozporządzenia). Natomiast [...] P. N. utracił prawo do otrzymywanego dodatku specjalnego z dniem [...] kwietnia 1998 r. Biorąc zatem pod uwagę, że rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych nie przewidywało możliwości przywracania albo zachowania dodatków specjalnych, do których żołnierz zawodowy utracił prawo przed dniem 1 lipca 2000 r., niemożliwym było, w świetle obowiązujących ówcześnie przepisów, przyznanie [...] P. N. dodatku za bezpośrednią obsługę statków powietrznych w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej. W tej sytuacji przyjęto, że treść decyzji nr [...] Komendanta [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. w sposób oczywisty jest sprzeczna z przepisami prawa, które w dacie jej wydania obowiązywały, a zatem koniecznym było stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Podniesiono również kwestię rozważenia przyznania skarżącemu prawa do przywrócenia w ostatnim miesiącu pełnienia służby dodatku za pełnienie służby w warunkach szkodliwych. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. N. zakwestionował w całości decyzję Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia [...] marca 2021 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...]. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił obrazę: 1. przepisów prawa materialnego, tj. art. art. 80 ust. 5f ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz art. 9 ustawy zmieniającej, a także przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych; 2. obrazę przepisów postępowania, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, a następnie wydanie decyzji stwierdzającej nieważność decyzji Komendanta [...] w [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. ze względu na rażące naruszenie prawa, w sytuacji, w której głęboko wątpliwe jest, czy rzeczywiście doszło do naruszenia prawa, a nawet jeśli, z całą pewnością nie miało ono charakteru rażącego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zobowiązanie organu II instancji do wydania w terminie 14 dni, w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., decyzji uchylającej zaskarżoną decyzję organu I instancji i orzekającej o braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta [...] w [...]. Na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz art. 262 § 1 a contrario i art. 263 § 1 k.p.a., wniósł o zasądzenie kosztów postępowania poniesionych zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowoadministracyjnym, w tym kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 6.922 zł, zgodnie z załączonym spisem kosztów. Uzasadniając skargę, wskazał, że art. 9 ustawy zmieniającej, na który powołują się organy obu instancji, stanowił przepis intertemporalny. Rozszerzające stosowanie przepisów intertemporalnych i traktowanie ich jako derogujących regulacje właściwej ustawy jest rażąco niezgodne z regułami ustawodawstwa, zgodnie z którymi immanentną cechą przepisów intertemporalnych jest ich tymczasowość i możliwość stosowania jedynie w okresie przejściowym, na granicy stosowania dotychczasowych (sprzed nowelizacji) i nowych (wprowadzanych nowelizacją) reguł. Sytuacja, w której organy obu instancji próbują do sytuacji z 2016 r. stosować przepisy międzyczasowe ustawy uchwalonej 11 października 2013 r., która weszła w życie 5 grudnia 2013 r., jest nieprawidłowe. W związku z tym, że sytuacja przyznania skarżącemu dodatku specjalnego w ostatnim miesiącu pełnienia służby, na podstawie art. 80 ust. 5f ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, nie jest stosunkiem powstałym pod działaniem ustawy dotychczasowej, lecz nastąpiła już po wejściu w życie zmian wynikających z ustawy zmieniającej, działania organów obu instancji nie znajdują uzasadnienia prawnego. Zwrócił uwagę, że sprawa o podobnym stanie faktycznym była przedmiotem badania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1041/14, zakończonej wyrokiem z dnia 12 marca 2015 r. W odpowiedzi na skargę Szef Sztabu Generalnego WP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Organ dodatkowo wskazał, że art. 9 ustawy zmieniającej, pomimo iż został umieszczony w ustawie nowelizującej, to nie ma charakteru stricte intertemporalnego (wpadkowego), ale ze względu na przedmiot i zakres jego regulacji jest przepisem szczególnym względem art. 80 ust. 5f ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Przepis ten określa bowiem precyzyjnie sytuację prawną żołnierzy zawodowych, którzy spełniali warunki uprawniające do przywrócenia dodatku uzasadnionego szczególnymi warunkami lub właściwościami pełnienia służby do dnia 11 października 2013 r., a co za tym idzie w stosunku do wskazanego kręgu podmiotowego żołnierzy zawodowych ma pierwszeństwo stosowania przed generalną zasadą określoną w art. 80 ust. 5f ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Ze względu na regulacje art. 9 ustawy zmieniającej, Komendant [...] nie miał prawa do wydawania rozstrzygnięcia administracyjnego w oparciu wyłącznie o art. 80 ust. 5f ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 listopada 2014 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych. W szczególności przepisy wskazanego rozporządzenia w żadnym wypadku nie miały zastosowania do sytuacji prawnej [...] P. N.. W tej sytuacji rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej w oparciu o błędną podstawę prawną oraz całkowite pominięcie przepisów ustawy zmieniającej, stanowi przejaw rażącego naruszenia prawa. Treść decyzji Komendanta [...] jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa oraz zastosowano w niej normy prawne, które nie miały zastosowania do strony postępowania. Odnosząc się do wniosku pełnomocnika skarżącego o zwrot kosztów postępowania w wysokości 6.922,00 zł, na którą składa się wynagrodzenie pełnomocnika za "usługi prawne" udowodnione załączonymi do skargi paragonami fiskalnymi, wniósł o jego oddalenie. Podniósł, że zgodnie z art. 200 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Jednocześnie, zgodnie z art. 205 § 2 p.p.s.a., do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się jego wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach. Odrębnymi przepisami, o których mowa we wskazanym przepisie, jest § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800, z późn. zm.), w świetle którego stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w przedmiotowej sprawie - 480 zł. Zwrócił też uwagę, że przepisy art. 262 oraz 263 k.p.a. nie przewidują możliwości zwrotu stronie kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, czyli ustalenie czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do ustalonego stanu faktycznego. Kontrolując sprawę w ramach wskazanych wyżej kompetencji, Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem wydane w sprawie rozstrzygnięcia zostały wydane z naruszeniem prawa, mającym wpływ na wynik sprawy. Otóż skarżący w okresie od lipca 1995 r. do kwietnia 1998 r., przez 2 lata, 9 miesięcy i 29 dni otrzymywał dodatek specjalny za bezpośrednią obsługę statków powietrznych. Zaś w okresie od [...] maja 1998 r. do [...] marca 2004 r. otrzymywał dodatek z tytułu pełnienia służby w warunkach szkodliwych. Wbrew twierdzeniom organu, skarżący spełniał warunki uzasadniające przywrócenie mu dodatku specjalnego w ostatnim miesiącu zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 80 ust. 5f ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zgodnie z którym żołnierzowi zawodowemu, który otrzymywał dodatek specjalny z różnych tytułów, w ostatnim miesiącu pełnienia służby przyznaje się dodatek specjalny z jednego tytułu w najwyższej wysokości. Wysokość dodatku specjalnego z jednego tytułu uzależnia się od wysokości dodatku i okresu jego otrzymywania. Przepis stosuje się odpowiednio do dodatku służbowego. Jednocześnie należy stwierdzić, że do zaistniałego stanu faktycznego nie miał zastosowania art. 9 ustawy zmieniającej, ponieważ dodatek, który otrzymywał skarżący w okresie od lipca 1995 r. do kwietnia 1998 r. był dodatkiem specjalnym przyznanym w oparciu o obowiązujący w tym czasie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 1992 r., nr 5, poz. 18 z późn. zm.). Wyżej wskazany dodatek specjalny nie był jednak, jak twierdzi organ, dodatkiem uzasadnionym szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej albo miejscem pełnienia służby. Dodatek uzasadniony szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej, w czasie kiedy skarżący otrzymywał dodatek specjalny za bezpośrednią obsługę statków powietrznych, był bowiem odrębnym od dodatku specjalnego i dodatku kwalifikacyjnego dodatkiem do uposażenia żołnierza zawodowego, przewidzianym w powołanym wyżej art. 15 ust. 1 ww. ustawy. Wobec tego, Komendant [...] w [...], przyznając skarżącemu dodatek specjalny za bezpośrednią obsługę statków powietrznych w ostatnim miesiącu służby wojskowej, decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] prawidłowo zastosował art. 80 ust. 5f ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 1726) oraz § 6 ust. 1 pkt 2 w związku z § 7 ust 1, 2, 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 listopada 2014 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2014 r. poz.1618 z późn. zm.). Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. W ocenie Sądu, ani rodzaj oraz stopień zawiłości sprawy, ani niezbędny nakład pracy adwokata nie uzasadniał zasądzenia kosztów zastępstwa w wyższej wysokości niż stawka minimalna przewidziana w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800, z późn. zm.). Za niezbędne koszty postępowania Sąd uznał koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł.