II SA/Wa 1791/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak, Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska, Maria Werpachowska (spr.), , Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2017 r. sprawy ze skargi K.S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną sportową oddala skargę Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] września 2016 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016, poz. 23 ze zm.), dalej: "k.p.a." oraz art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 5 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2012 r. poz. 576 ze zm.), dalej "ustawa o broni i amunicji", po rozpatrzeniu odwołania K. S., utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] cofającą pozwolenie na broń palną sportową. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Komendant Wojewódzki Policji w [...] w dniu [...] listopada 2015 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia K. S., dalej również jako "skarżący" pozwolenia na broń palną sportową. Organ na mocy art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji zobowiązał skarżącego do przedstawienia aktualnych orzeczeń - lekarskiego i psychologicznego potwierdzających, że może dysponować bronią. K. S. przedstawił wymagane orzeczenia jednakże Komendant Wojewódzki Policji w [...] - powołując się na informacje wskazujące w jego ocenie na nieodpowiedzialność skarżącego oraz brak zdolności przewidywania przez niego następstw działania w warunkach ograniczonej lub zniesionej alkoholem samokontroli - złożył od nich odwołania. W piśmie z dnia [...] maja 2016 r. skarżący oświadczył, iż nie podda się badaniom w trybie odwoławczym i zażądał anulowania odwołań organu Policji. Z uwagi na fakt, że K. S. nie zgłosił się na badania psychologiczne i lekarskie w trybie odwoławczym, organ I instancji decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. cofnął mu pozwolenie na broń palną sportową, wskazując jako podstawę prawną decyzji przepis art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji, zgodnie z którym właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił organowi I instancji pomówienie go w odwołaniach wniesionych od przedłożonych przez niego orzeczeń, a także naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu i nieuprawnione wydanie rozstrzygnięcia administracyjnego przed prawomocnym zakończeniem jej postępowania karnego o czyn z art. 178a § 1 kk. Ponadto stwierdził, że jest zdrowy i nie zamierza poddać się badaniom lekarskim i psychologicznym (ani przed zakończeniem postępowania karnego, ani po jego zakończeniu). Podniósł przy tym, że orzeczenia lekarskie i psychologiczne dotyczące jego zdolności do dysponowania bronią zostały przez niego złożone do organu I instancji w wyniku pomyłki, a nie na jego wezwanie. Stwierdził, że "cofa" te orzeczenia i żąda przedłużenia postępowania do czasu prawomocnego zakończenia jego sprawy karnej. Po rozpoznaniu odwołania organ wydał powołaną na wstępie decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że przepis art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji uprawnia właściwy organ Policji do zobowiązania posiadacza pozwolenia na broń do poddania się przez niego badaniom lekarskim i psychologicznym w każdym czasie w przypadku istnienia uzasadnionego podejrzenia co do zdrowotnych i psychicznych możliwości dysponowania przez niego bronią. Organ zwrócił uwagę, że przepis ten ma zastosowanie także w stosunku do pracowników ochrony, o których jest mowa w art. 15 ust. 4a, bowiem przepis ten wyłącza stosowanie wobec nich tylko przepisów art. 15 ust. 3 i 4, ale nie ust. 5. Natomiast w myśl art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń, jeżeli osoba posiadająca pozwolenie obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego nie wykona. Organ wskazał, że kwestie badań psychologicznych i lekarskich osób posiadających pozwolenia na broń regulują przepisy ustawy o broni i amunicji oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób występujących o wydanie pozwolenia na broń lub zgłaszających do rejestru broń pneumatyczną oraz posiadających pozwolenie na broń lub zarejestrowaną broń pneumatyczną (Dz. U. z 2015 r., poz. 2210). Obowiązek potwierdzenia zdolności do dysponowania bronią obejmuje przedstawienie dwóch odrębnych orzeczeń, które rozstrzygają o niej w dwóch różnych zakresach i są wydawane przez różne podmioty, tj. lekarza i psychologa. Z tego względu nieprzedstawienie przez stronę ostatecznych orzeczeń psychologicznego i lekarskiego skutkuje stwierdzeniem, że skarżący nie wykonał powinności określonej w art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji. Organ zwrócił uwagę, że skarżący wręcz stwierdził, iż orzeczenia lekarskie i psychologiczne z dnia [...] marca 2016 r. dotyczące jego zdolności do dysponowania bronią przedłożył nie na wezwanie organu I instancji z dnia [...] marca 2016 r. lecz w wyniku pomyłki i je "wycofuje". Tym samym, w ocenie organu, skarżący nie potwierdził w prawem określony sposób, iż nie należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 4, tj. z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz.U. z 2011 r. Nr 231, poz. 1375), lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej, wykazujących istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego, uzależnionych od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych. Biorąc powyższe pod uwagę, jak również mając na względzie okoliczności stanowiące podstawę zobowiązania K. S. do poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym oraz przedstawienia wydanych na ich podstawie orzeczeń, Komendant Główny Policji stwierdził, że w sprawie słusznie zastosowano dyspozycję przepisu art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, co miało na celu ochronę interesu bezpieczeństwa i porządku publicznego, który należy uwzględniać z urzędu (art. 7 kpa). K. S. uniemożliwił dokonanie w formie przewidzianej przepisami prawa ustalenia czy ze względów zdrowotnych posiada zdolność do dysponowania bronią, a więc szczególnie niebezpiecznym narzędziem (bez względu na cel jej przeznaczenia). Zdaniem organu sytuacja ta jest nie do pogodzenia z przepisami prawa materialnego, w myśl których bronią dysponować można wyłącznie w przypadkach w tych przepisach przewidzianych i mogą to robić jedynie osoby dające gwarancję (ze względu na brak karalności za określone przestępstwa, posiadaną zdolność psychofizyczną oraz ogólną postawę nie tworzącą zagrożenia dla otoczenia), że będą to czynić w sposób bezpieczny i zapewniający samokontrolę. Strona takiej gwarancji nie daje. Ponadto organ wyjaśnił, że w sytuacji, gdy skarżący nie stawił się na badania w II instancji, zakwestionowane przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] pozytywne dla niego orzeczenia wydane w I instancji nie mają mocy dowodowej i nie mogą przesądzić o jego zdolności do dysponowania bronią. Zdaniem organu słusznym i celowym jest cofnięcie stronie pozwolenia na podstawie art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, bowiem broń ze względu na właściwości techniczne nie jest zwykłą rzeczą i nie może być żadnych wątpliwości, choćby natury medycznej, co do zdolności posiadacza pozwolenia do bezpiecznego dysponowania nią, co podkreślił już organ I instancji. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego bezpodstawnego żądania od skarżącego orzeczeń potwierdzających jego zdolność do dysponowania bronią, Komendant Główny Policji zauważył, że organy Policji właściwe w sprawach pozwoleń na broń kierując się interesem społecznym nie mogą marginalizować informacji dot. postępowania osób posiadających pozwolenia na niebezpieczne narzędzie, jakim jest każdy rodzaj broni (bez względu na cel, do którego służy). Oznacza to, że Komendant Wojewódzki Policji w [...] miał prawo podjąć czynności w celu sprawdzenia czy skarżący posiada zdolność do dysponowania bronią, skoro uzyskał wiedzę o oskarżeniu K. S. o popełnienie przez niego przestępstwa pod wpływem alkoholu. Zachowanie takie może wskazywać na dyskwalifikujące cechy osoby w kontekście dysponowania bronią. Komendant Wojewódzki Policji w [...] miał zatem prawo (niezależnie od toczącego się przeciwko skarżącemu postępowania karnego) zobowiązać go do poddania się stosownym badaniom i przedłożenia orzeczeń w celu zweryfikowania - w sposób przewidziany prawem - czy może on nadal dysponować bronią. Uzyskując informację, o toczącym się przeciwko skarżącemu postępowaniu karnym nie mógł bowiem we własnym zakresie dokonać oceny czy jego stan psychofizyczny pozwala na posługiwanie się bronią, stąd też wezwał go do poddania się stosownym badaniom. Komendant Główny Policji, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazał, że (...) skoro pozwolenie na broń nie jest prawem powszechnym, organy Policji są obowiązane do badania wszelkich okoliczności mogących mieć wpływ na dysponowanie tym wyjątkowym uprawnieniem. Natomiast w odniesieniu do zarzutu dotyczącego obrazy art. 10 § 1 k.p.a. Komendant Główny Policji stwierdził, iż jest on niezasadny, bowiem Komendant Wojewódzki Policji w [...] pismami z dnia [...] listopada 2015 r.,[...] marca 2016 r. i [...] czerwca 2016 r. informował skarżącego o jego prawach procesowych oraz o możliwości cofnięcia mu pozwolenia na broń. Ponadto wskazał, iż zarzut naruszenia wskazanego przepisu przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Natomiast skarżący w żaden sposób nie wykazał, iż zarzucane przez niego uchybienie uniemożliwiło mu dokonanie konkretnych czynności procesowych i mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. S. zaskarżył w całości decyzję Komendanta Głównego Policji cofającą pozwolenie na broń palną sportową i zarzucił naruszenie art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji poprzez jego bezzasadne zastosowanie. Skarżący stwierdził, że żaden z przepisów powołanej ustawy o broni i amunicji nie może być podstawą do zobowiązania go do zrobienia badań lekarskich i psychologicznych w związku z prowadzonym postępowaniem sądowym. Jednocześnie skarżący stwierdził, że badania lekarskie i psychologiczne zostały zrobione niepotrzebnie, niezgodnie z ustawą o broni i amunicji i że przedłożył je w wyniku błędu. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał w całości stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd administracyjny nie ocenia decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Stosownie do treści art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6. Z kolei według brzmienia art. 15 ust. 1 pkt 2 i 3, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom z zaburzeniami psychicznymi, o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej oraz wykazującym istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego. Natomiast w myśl art. 15 ust. 5 ustawy, w przypadku ujawnienia okoliczności dostatecznie uzasadniających podejrzenie, iż osoba posiadająca pozwolenie na broń lub zarejestrowaną broń pneumatyczną należy do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2 – 4, właściwy organ Policji może zobowiązać tę osobę do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia wydanych orzeczeń. W przypadku wydania negatywnego orzeczenia lekarz lub psycholog zobowiązany jest zawiadomić o tym właściwy organ Policji. W rozpoznawanej sprawie nie budzi, zdaniem Sądu, wątpliwości, że okoliczności sprawy, tj. uzyskana przez organ Policji informacja, że przeciwko skarżącemu toczy się postępowanie karne o popełnienie czynu określonego w art. 178a § 1 kk zasadnie wzbudziły podejrzenie, iż może on należeć do kręgu osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 4 ustawy i w takiej sytuacji organ mógł go zobowiązać do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym oraz do przedstawienia wydanych orzeczeń. Kwestie badań psychologicznych i lekarskich osób posiadających pozwolenia na broń regulują przepisy ustawy o broni i amunicji oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób występujących o wydanie pozwolenia na broń lub zgłaszających do rejestru broń pneumatyczną oraz posiadających pozwolenie na broń lub zarejestrowaną broń pneumatyczną. Obowiązek potwierdzenia zdolności do dysponowania bronią obejmuje przedstawienie dwóch odrębnych orzeczeń, które rozstrzygają o niej w dwóch różnych zakresach i są wydawane przez różne podmioty, tj. lekarza i psychologa. Zgodnie bowiem z art. 15a ust. 1 ustawy o broni i amunicji osoby, o których mowa w art. 15 ust. 3, 4 i 5 ustawy, są obowiązane do poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym. Na mocy zaś art. 15f ust. 1 i 15 g ust. 1 ustawy o broni i amunicji lekarz upoważniony wydaje orzeczenie lekarskie i odpowiednio psycholog upoważniony wydaje orzeczenie psychologiczne. Od wskazanych orzeczeń przysługuje odwołanie wnoszone na piśmie, które może złożyć osoba zobowiązana oraz komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby w terminie 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia, za pośrednictwem lekarza lub psychologa, który wydał orzeczenie (art. 15h ust. 1,2 i 3 ustawy o broni i amunicji). W niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżący przedstawił orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. oraz orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] marca 2016 r., z których wynikało, że może dysponować bronią. Jednakże od orzeczeń tych Komendant Wojewódzki Policji złożył odwołania, powołując się na brak zdolności przewidywania przez skarżącego następstw działania w warunkach ograniczonej lub zniesionej alkoholem samokontroli. W piśmie z [...] maja 2016 r. skarżący oświadczył, iż nie podda się badaniom w trybie odwoławczym i zażądał anulowania odwołań przez organ. Z uwagi na fakt, że K. S. nie zgłosił się na badania psychologiczne i lekarskie w trybie odwoławczym organ I instancji cofnął mu pozwolenie na broń palną sportową, wskazując jako podstawę prawną decyzji przepis art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji. Tym samym skoro skarżący nie przedstawił orzeczenia psychologicznego i lekarskiego wydanych w trybie odwoławczym to organ prawidłowo uznał, że strona nie wykonała powinności określonej w art. 15 ust 5 ustawy o broni i amunicji. Organ wskazał, iż broń nie jest zwykłą rzeczą i nie może być żadnych wątpliwości, choćby natury medycznej, co do zdolności posiadacza pozwolenia na broń do bezpiecznego jej posiadania i używania. Nadto nie jest zasadne zachowanie przez skarżącego pozwolenia na broń z punktu widzenia interesu publicznego, zgodnie bowiem z art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o broni i amunicji organ Policji może cofnąć pozwolenie, jeżeli osoba je posiadająca nie zastosuje się do obowiązku, o którym mowa w art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji. Zachowanie więc pozwolenia na broń uzależnione jest od spełnienia przez jego posiadacza rygorystycznych wymogów ustawy, a jednym z nich jest przedstawienie - na żądanie organu Policji - orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, także - jeśli zajdzie taka potrzeba – w instancji odwoławczej, potwierdzających możliwość dysponowania bronią. W niniejszej sprawie, mając na uwadze przepis art. 7 k.p.a., należało przyznać bezwzględny prymat interesowi społecznemu przed słusznym interesem strony w posiadaniu pozwolenia, skoro skarżący uchyla się od tak istotnego z punktu widzenia ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego obowiązku, jakim jest potwierdzenie w prawem określony sposób zdolności do posiadania i używania broni. W tej sytuacji należy podzielić stanowisko Komendanta Głównego Policji, iż w przypadku, kiedy strona nie przedłoży stosownego orzeczenia lekarskiego, a w tym przypadku orzeczenia ostatecznego, wydanego w wyniku rozpatrzenia odwołania, nie udokumentowała tym samym, że nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 4 ustawy o broni i amunicji. W rozpatrywanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie stwierdził zatem naruszenia przepisów prawa przez organy obu instancji w takim stopniu, aby uzasadniało to uchylenie zaskarżonych decyzji. W ocenie Sądu, organy Policji prawidłowo oceniły całokształt zebranego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego i uzasadniły, dlaczego skarżący znajduje się w sytuacji dającej podstawę do cofnięcia pozwolenia na posiadanie przedmiotowej broni. Odnosząc się do zarzutów skarżącego zawartych w skardze stwierdzić należy, iż są one niezasadne. Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie organ mógł skierować na badania lekarskie osobę posiadającą pozwolenie na broń, która prowadziła samochód będąc pod wpływem alkoholu niezależnie od toczącego się postępowania karnego o czy z art. 178 § 1 kk. Już sam fakt prowadzenia samochodu pod wpływem alkoholu świadczy o braku odpowiedzialności i samokontroli, a cechy te niewątpliwie musi posiadać osoba dysponująca bronią palną. Reasumując, zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a zawarte w skardze zarzuty naruszenia przepisów ustawy o broni i amunicji są niezasadne. Sąd nie dostrzegł także naruszeń prawa procesowego, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.