II SA/Wa 1792/08

WyrokWSA w Warszawie2009-03-26

Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Stanisław Marek Pietras, Joanna Kube

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby w Policji, wydany na podstawie orzeczenia dyscyplinarnego, które następnie zostało uchylone przez sąd administracyjny, może zostać uznany za nieważny na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 7 KPA?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby w Policji, wydany na podstawie orzeczenia dyscyplinarnego, które w momencie wydania rozkazu było ostateczne, nie jest obciążony wadami uzasadniającymi stwierdzenie jego nieważności na podstawie art. 156 § 1 KPA, nawet jeśli orzeczenie dyscyplinarne zostało później uchylone przez sąd administracyjny ze skutkiem ex nunc. Organ prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności, gdyż rozkaz był wydany przez właściwy organ, skierowany do strony postępowania, opierał się na istniejącej podstawie prawnej i nie zawierał wad powodujących jego nieważność z mocy prawa.
Stan faktyczny
Skarżący M.K. został zwolniony ze służby w Policji na podstawie rozkazu personalnego, który był konsekwencją orzeczenia dyscyplinarnego o wydaleniu ze służby. Po uchyleniu przez WSA w Łodzi orzeczeń dyscyplinarnych, M.K. zwrócił się o przywrócenie do służby. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego o zwolnieniu, uznając, że nie zawiera on wad uzasadniających taki tryb. Skarżący kwestionował tę decyzję, argumentując, że rozkaz był wydany w oparciu o wadliwe orzeczenia dyscyplinarne, a jego pismo miało na celu jedynie zgłoszenie gotowości do podjęcia służby, a nie wszczęcie nowego postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA: Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA: Joanna Kube (spr.), , Protokolant Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2009 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] - oddala skargę - Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.); zwanej dalej kpa, po rozpatrzeniu odwołania M.K., utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] o zwolnieniu ze służby w Policji. W przedmiotowej sprawie organ ustalił, że Komendant Powiatowy Policji w P. orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2007 r. wymierzył M.K. karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. Po rozpoznaniu odwołania, Komendant Wojewódzki Policji w [...] orzeczeniem z dnia [...] sierpnia 2007 r. utrzymał w mocy wydane orzeczenie dyscyplinarne. Następnie Komendant Powiatowy Policji w P. rozkazem personalnym z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] zwolnił M.K. ze służby w Policji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu skargi M.K. na orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., wyrokiem z dnia 12 grudnia 2007 r. sygn. akt III SA/Łd 680/07 uchylił zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie organu I instancji. M.K. raportem z dnia 29 maja 2008 r. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o wyznaczenie miejsca i terminu stawienia się do służby w związku z uchyleniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzeczeń dyscyplinarnych. Pismem z dnia 19 czerwca 2008 r., podpisanym przez Zastępcę Naczelnika Wydziału Kadr i Szkolenia KWP w [...], zwrócono się do wnoszącego wniosek z dnia 29 maja 2008 r. o jego sprecyzowanie. W szczególności zapytano, czy chodzi mu o wzruszenie rozkazu personalnego z dnia [...] sierpnia 2007 r. o zwolnieniu ze służby, a jeśli tak, to czy ma to nastąpić w trybie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją o zwolnieniu ze służby, czy też stwierdzenia nieważności tego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi, pismem z dnia 1 lipca 2008 r., uzupełnionym następnie 22 lipca 2008 r., M.K. wniósł o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] sierpnia 2007 r. o zwolnieniu ze służby. Skarżący uzasadniając wniosek podnosił, że rozkaz o zwolnieniu zawiera wady dające podstawę do stwierdzenia jego nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 7 kpa. Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. odmówił stwierdzenia nieważności przedmiotowego rozkazu na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 kpa. W ocenie organu, rozkaz o zwolnieniu ze służby funkcjonariusza, wydany na mocy art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), nie jest obciążony żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Pogląd ten podzielił Komendant Główny Policji. W skardze (nazwanej zażaleniem) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz uzupełniającym ją piśmie procesowym, M.K. zakwestionował decyzję Komendanta Głównego Policji oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]. W jej uzasadnieniu podał, że pomimo prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi nie został przywrócony do służby, choć, zgodnie z art. 42 pkt 1 ustawy o Policji, uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne. Zwolnienie ze służby następuje między innymi w sytuacji ukarania karą dyscyplinarną wydalenia ze służby i jest tego konsekwencją. Wobec tego trwanie skutków prawnych nieistniejących orzeczeń uważa za rażące naruszenie prawa, zwłaszcza w świetle zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej. W skardze zwrócono uwagę, że następczy, wobec orzeczonej kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, rozkaz o zwolnieniu ze służby był wydany w warunkach nieprawomocności obu orzeczeń dyscyplinarnych i zaskarżenia ich do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wnoszący skargę podniósł, że jego pismo z dnia 29 maja 2008 r. było zgłoszeniem gotowości niezwłocznego podjęcia służby, a nie wnioskiem o wznowienie postępowania czy też stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego. Wnioskodawca nie chciał wszczynać nowego postępowania w sprawie. To zostało mu zasugerowane w piśmie wystosowanym do niego w dniu 19 czerwca 2008 r. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne oraz prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ Komendant Główny Policji, rozstrzygając w przedmiotowej sprawie, nie naruszył przepisów prawa materialnego, ewentualnie przepisów procesowych, w stopniu w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie organ prawidłowo przyjął za przedmiot sprawy stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] sierpnia 2007 r. o zwolnieniu ze służby. Skarżący bowiem taki przedmiot sprawy wyraźnie wskazał w swoim piśmie z dnia 1 lipca 2008 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] miał podstawy do wezwania skarżącego do sprecyzowania wniosku z dnia 29 maja 2008 r. w sprawie wyznaczenia miejsca i terminu stawienia się do służby, a także do poinformowania strony o nadzwyczajnych trybach wzruszenia decyzji ostatecznych, w związku z tym, że w obiegu prawnym pozostawał ostateczny rozkaz o zwolnieniu skarżącego ze służby. Wyrażona w przepisie art. 16 § 1 kpa zasada trwałości decyzji administracyjnej, będąca jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, oznacza, że wzruszenie decyzji ostatecznej, tj. uchylenie lub jej zmiana, stwierdzenie nieważności decyzji oraz wznowienie postępowania, może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie i to przy założeniu, iż usunięcie określonego rodzaju wady może nastąpić wyłącznie we właściwym trybie. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco określone w art. 156 § 1 kpa. Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Zestawienie to stanowi katalog zamknięty przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji. Taka redakcja przepisu, zważywszy również na nadzwyczajny charakter tej instytucji, nie pozwala na stosowanie wykładni rozszerzającej względem tego przepisu. Pozytywna decyzja organu pierwszej instancji w rozpatrywanej sprawie mogłaby zapaść tylko w sytuacji, gdyby organ stwierdził, iż rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] sierpnia 2007 r. o zwolnieniu ze służby został podjęty w okolicznościach określonych przepisami art. 156 § 1 kpa. Zgodzić się należy z organami orzekającymi w sprawie, że żadna z tych przesłanek nie wystąpiła. W szczególności, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie można przyjąć, że rozkaz o zwolnieniu zawiera wady dające podstawę do stwierdzenia jego nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 7 kpa. Niewątpliwie w stanie prawnym, obowiązującym w dniu jego wydania, obowiązywały przepisy prawne dające podstawę do zwolnienia skarżącego ze służby na podstawie przepisu art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji. Zgodnie z brzmieniem wyżej powołanego przepisu, policjanta zwalnia się ze służby w Policji w przypadku orzeczenia wobec niego kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. W dacie wydania przez Komendanta Powiatowego Policji w P. rozkazu o zwolnieniu ze służby istniało, podlegające wykonaniu, orzeczenie dyscyplinarne wymierzające funkcjonariuszowi karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. Orzeczenie dyscyplinarne, będące przesłanką wydania rozkazu personalnego o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji, a także orzeczenie utrzymane nim w mocy, zostało wyeliminowane z obrotu wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 grudnia 2007 r. sygn. akt III SA/Łd 680/07 ze skutkiem ex nunc. Tak więc, w dacie wydawania powołanego rozkazu, tj. [...] sierpnia 2007 r. orzeczenie dyscyplinarne w obrocie prawnym funkcjonowało i na mocy art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji obligowało organ do wydania przedmiotowego rozkazu. Powyższe stwierdzenie nie oznacza jednak, aby w związku z podnoszonymi przez skarżącego okolicznościami, dotyczącymi uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzeczeń dyscyplinarnych, na podstawie których zwolniono skarżącego ze służby, w tej samej pod względem materialnym sprawie nie mogło być prowadzone inne postępowanie nadzwyczajne (przykładowo postępowanie wznowieniowe). Jednakże postępowanie to warunkowane jest inną podstawą prawną i przesłankami, a skarżący nie podjął próby wzruszenia rozkazu o zwolnieniu ze służby w tym trybie. Wobec przedmiotowego rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby nie zachodzi także przesłanka nieważności, o której mowa w pkt 7 art. 156 § 1 kpa. Nie ma bowiem w obowiązującym prawie przepisu, który by wskazywał, że akty administracyjne wydane na zastosowanej w tym rozstrzygnięciu podstawie prawnej są nieważne. Reasumując, organy orzekające w obecnie rozpoznawanej sprawie dokonały właściwej analizy całości sprawy i prawidłowo odmówiły zastosowania art. 156 § 1 kpa przez stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] sierpnia 2007 r. o zwolnieniu ze służby, ponieważ został on wydany przez właściwy organ, skierowany do osoby będącej stroną postępowania, opiera się na istniejącej podstawie prawnej, nadaje się do wykonania, a jej wykonalność nie powoduje czynu zagrożonego karą, nie zawiera także wad powodujących jej nieważność z mocy przepisów prawa. W takim stanie sprawy wszelkie zarzuty podniesione w skardze należało uznać za bezpodstawne, przyjmując w tym względzie za trafną argumentację organu ujętą zarówno w zaskarżonej decyzji jak i w odpowiedzi na skargę. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło