II SA/Wa 1792/10
WyrokWSA w Warszawie2011-02-03
Skład orzekający: Adam Lipiński, Andrzej Kołodziej, Ewa Grochowska-Jung
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia na podstawie art. 219 Kpa może być wzruszone w trybie stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 Kpa?Ratio decidendi
Postanowienia wydane w trybie art. 219 Kpa o odmowie wydania zaświadczenia nie podlegają wzruszeniu w trybach nadzwyczajnych, w tym w trybie stwierdzenia nieważności, gdyż tryb wydawania zaświadczeń jest odrębny i dychotomiczny. Wniosek o stwierdzenie nieważności takiego postanowienia jest niedopuszczalny, zwłaszcza gdy nie zawiera konkretnych zarzutów nieważnościowych zgodnych z art. 156 Kpa.Stan faktyczny
Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej odmówił J. R. wydania zaświadczenia na podstawie art. 219 Kpa. J. R. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności tego postanowienia. Organ II instancji umorzył postępowanie w sprawie nieważności, a Komendant Główny PSP uchylił to umorzenie i umorzył postępowanie pierwszej instancji, wskazując, że J. R. otrzymał zaświadczenie w maju 2010 r. J. R. zaskarżył postanowienie Komendanta Głównego PSP do WSA, twierdząc, że zawiera nieprawdę.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Komendanta Głównego PSP oraz postanowienie Komendanta Wojewódzkiego PSP i orzekł, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.) Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej Ewa Grochowska-Jung Protokolant specjalista Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2011 r. sprawy ze skargi J. R. na postanowienie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia Komendanta Miejskiego PSP w G. z dnia [...] listopada 2009 r.: 1) uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] sierpnia 2010 r. 2) zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości.
Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. na podstawie art. 219 Kpa odmówił J. R. wydania zaświadczenia żądanej treści.
J. R. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższego postanowienia.
[...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 i art. 144 Kpa umorzył postępowanie w sprawie nieważności postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia żądanej treści.
Na skutek zażalenia J. R. sprawę rozpatrzył Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej i postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2010 r., działając na zasadzie art. 138 § 1 pkt 3 i art. 144 Kpa uchylił w całości zaskarżone postanowienie z dnia [...] sierpnia 2010 r. i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż przyczyną takiego rozstrzygnięcia było wydanie w dniu [...] maja 2010 r. J. R. zaświadczenia.
J. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2010 r., twierdząc, iż zawierają one nieprawdę.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej wniósł o jej oddalenie, argumentując, iż wydanie zaświadczenia w dniu [...] maja 2010 r. stanowiło akt kończący postępowanie o wydanie zaświadczenia, co uzasadniało podjęte przez organ rozstrzygnięcie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznania niniejszej sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Natomiast, zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Badana pod tym kątem skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych, niż w niej podniesionych, przyczyn.
Tryb postępowania uregulowany w Kodeksie postępowania administracyjnego w dziale VII –"Wydawanie zaświadczeń" jest trybem odrębnym. W wyniku tego postępowania organ albo wydaje zainteresowanemu zaświadczenie albo stosownie do treści art. 219 Kpa wydaje postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia, bądź postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia żądanej treści. Od tych postanowień przysługuje zażalenie do organu wyższej instancji i w dalszej kolejności skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Ze specyfiki trybu odrębnego wynika brak możliwości wzruszenia postanowień wydanych w trybie art. 219 Kpa w drodze postępowań nadzwyczajnych. Podkreślić tu należy, iż tak daleko sięgająca weryfikacja jest tu zbędna, skoro załatwienie sprawy w trybie działu VII jest w zasadzie dychotomiczne. Kończy się ono albo wydaniem zaświadczenia, stanowiącym akt kończący to postępowanie, albo wydaniem wskazanych wyżej postanowień, w zależności czy organ dysponuje materiałem umożliwiającym wydanie zaświadczenia. Zatem w danym okresie czasu organ rozstrzyga konkretny wniosek zainteresowanego o wydanie zaświadczenia, co wcale nie znaczy, iż organ rozpatrując ten wniosek w innym okresie może załatwić sprawę w inny sposób, chociażby z tej przyczyny, iż zmianie ulegnie materiał umożliwiający wydanie zaświadczenia. Dlatego wcześniejsze wydanie postanowienia w trybie art. 219 Kpa nie stanowi przeszkody do wydania zainteresowanemu danego zaświadczenia na skutek później złożonego wniosku, gdy materiał dowodowy to umożliwia. Zasada ta wynika z istoty zaświadczenia. Nie ma zatem racjonalnej przesłanki we wzruszaniu uprzednio wydanych postanowień o odmowie wydania zaświadczenia, czy odmowie wydania zaświadczenia żądanej treści, skoro można wystąpić o nowe zaświadczenie, zaś organ będzie zmuszony rozpatrzyć sprawę zgodnie z aktualnie posiadanym materiałem źródłowym. Dlatego też, stosowanie w takich sprawach trybów nadzwyczajnych do wzruszenia postanowień wydanych na podstawie art. 219 Kpa jest zbędne, gdy zważy się, iż organ może wydać zaświadczenie (albo stosowne postanowienie) jedynie o aktualnie posiadany stan faktów, nawet gdy zaświadczenie ma dotyczyć przeszłości, zawsze będzie wydawane na podstawie obecnej wiedzy organu w danym przedmiocie, a nie wiedzy jaką dysponował kiedyś.
Z tych powodów, wniosek J. R. o stwierdzenie nieważności wydanego przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej, na podstawie art. 219 Kpa, postanowienia nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. należało załatwić odmową wszczęcia żądanego postępowania, zgodnie z treścią art. 157 § 3 Kpa, albowiem wniosek jest niedopuszczalny.
Z wyżej wskazanego powodu nie jest zasadne umorzenie takiego postępowania z uwagi na wydanie stronie zaświadczenia. Aktualne wydanie zaświadczenia nie czyni bezprzedmiotowymi wcześniejszych postanowień odmawiających wydania zaświadczenia.
Istnieją w piśmiennictwie i orzecznictwie poglądy wskazujące na możliwość, w bardzo wyjątkowych wypadkach, wzruszenia w trybach wyjątkowych postanowień wydanych na podstawie art. 219 Kpa. (W. Chrościelewski: Nowelizacja artykułu 126 k.p.a. nadzwyczajne tryby postępowania administracyjnego; [w:] Państwo i Prawo 1996 r. z. 2 s. 20 i nast. oraz K. Chorąży, Z. R. Kmiecik: Wydawanie zaświadczeń – kwestie nierozstrzygnięte w literaturze; [w:] Samorząd Terytorialny 2000/6/70). Poglądy te opierając się na uznaniu, iż treść art. 126 Kpa dotyczy bez wyjątku wszystkich postanowień przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego i abstrahują od specyfiki postępowania działu VII Kpa. Jednakże poglądy te, gdy chodzi o tryb stwierdzenia nieważności, podkreślają wymóg dokładnego sprecyzowania i wykazania przez zainteresowanego konkretnych zarzutów nieważnościowych, zgodnie z treścią art. 156 Kpa.
Z treści wniosku J. R. o stwierdzenie nieważności postanowienia nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. wydanego przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej, na podstawie art. 219 Kpa, nie wynika na jakich konkretnie zarzutach wskazanych w art. 156 Kpa wniosek ten się zasadza – wniosek ten zawiera jedynie gołosłowne i subiektywne stwierdzenia zainteresowanego.
Dlatego, gdyby przyjąć argumentację o dopuszczalności postępowania o stwierdzenie nieważności postanowienia wydanego w trybie art. 219 Kpa, to wniosek J. R. należałoby również załatwić w sposób przewidziany w art. 157 § 3 Kpa.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt c i art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło