II SA/Wa 1793/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. D. na czynności Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie kontroli przestrzegania procedur administracyjnych przez organy wojskowe postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia 30 czerwca 2007 r. J. D. wystąpił do Departamentu Kontroli Ministerstwa Obrony Narodowej z wnioskiem o przeprowadzenie kontroli przestrzegania procedur administracyjnych w Ministerstwie Obrony Narodowej. W odpowiedzi na powyższy wniosek, Dyrektor Departamentu Kontroli Ministerstwa Obrony Narodowej wskazał, że kontrola została już przeprowadzona w dniach 18 – 21 grudnia 2006 r. i należy ją uznać za przeprowadzoną zgodnie z prawem. J. D. podtrzymał swój wniosek i zażądał usunięcia skutków uchybień, a następnie – wobec braku satysfakcjonującej odpowiedzi ze strony organu – skierował skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa, podjęte przez Departament Kontroli Ministerstwa Obrony Narodowej w ramach kontroli przestrzegania procedur administracyjnych przez organy wojskowe. Skarżący wniósł o zobowiązanie Ministra Obrony Narodowej do przestrzegania procedur administracyjnych, usunięcia nieprawdziwych informacji z protokołu pokontrolnego oraz wydania żądanego przez niego zaświadczenia finansowego. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej odrzucenie. W uzasadnieniu wskazał, że skarga dotyczy ustaleń dokonanych w trakcie kontroli problemowej, przeprowadzonej w Centrum [...] w Z. Jednocześnie podniósł, że podjęte czynności kontrolne mają charakter wewnętrzny i nie dotyczą uprawnień czy obowiązków osób fizycznych, wynikających z przepisów prawa. Ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę, skarżący podtrzymał swoje zarzuty, podkreślając, że czynności kontrolne podjęte przez komórkę organizacyjną Ministerstwa Obrony Narodowej nie miały wyłącznie charakteru wewnętrznego, ponieważ naruszone zostały jego uprawnienia związane z pełnieniem zawodowej służby wojskowej. Ponadto to on wystąpił z wnioskiem o sprawdzenie przestrzegania procedur administracyjnych przez organy wojskowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 ww. ustawy). Czynności Ministra Obrony Narodowej, a podjęte – w jego imieniu – przez Departament Kontroli Ministerstwa Obrony Narodowej, które skarżący uczynił przedmiotem skargi, nie mieszczą się w przedstawionym katalogu rozstrzygnięć, podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Nie ulega wątpliwości, że J. D., uruchamiając czynności kontrolne w ramach struktury organizacyjnej organu, wszczął procedurę regulowaną przepisami Działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.). Skarżący bowiem składał wcześniej do Ministra skargi, których wynikiem były czynności kontrolne, przeprowadzone w dniach od 18 do 21 grudnia 2006 r. Wyrażając swoje niezadowolenie z wyników kontroli, skarżący we wniosku z dnia 30 czerwca 2007 r. domagał się de facto ponownego zweryfikowania prawidłowości przestrzegania procedur administracyjnych przez organy wojskowe, wskazując, że kontrola, która została przeprowadzona w tym zakresie w dniach od 18 do 21 grudnia 2006 r., winna się odbyć w styczniu 2007 r. Tryb skargowo – wnioskowy (art. 221 i następne kpa) jest jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, którego zakończenie, czyli zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi, nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, a więc nie tylko postępowania odwoławczego, ale także postępowania sądowoadministracyjnego. W tym trybie nie może być także realizowane żądanie wydania zaświadczenia. Postępowanie skargowo – wnioskowe kończy się czynnością materialno – techniczną, która jednak nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Nie przysługuje również w tym zakresie skarga na bezczynność. Innymi słowy, ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości wniesienia skargi na czynności organu, związane z postępowaniem skargowym. Brak jest także przepisów szczególnych, które przewidywałyby w tego rodzaju sprawach sądową kontrolę (art. 3 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Akt lub czynność z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, by mogły być skutecznie zaskarżone do sądu administracyjnego, nie mogą być decyzją lub postanowieniem w rozumieniu przepisów prawa materialnego i procesowego, muszą mieć indywidualny charakter, czyli dotyczyć uprawnień lub obowiązków konkretnego adresata, muszą być skierowane na zewnątrz (muszą mieć publicznoprawny charakter), muszą być podjęte na podstawie przepisów prawa, które nie wymagają jednak autorytatywnej konkretyzacji, a jedynie potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Przy autorytatywnej konkretyzacji przepisów prawa przejawia się wola organu wykonującego administrację publiczną, w zakresie zaś potwierdzenia – wiedza organu wykonującego administrację publiczną. Nie będą mieć charakteru takiego aktu lub czynności: protokoły kontroli, ustalenia pokontrolne, oceny dokonywane na podstawie tych ustaleń czy jakiekolwiek akty (czynności) wewnątrzzakładowe. Podjęte w ramach postępowania skargowego czynności kontrolne są w istocie czynnościami wewnętrznymi organu i nie wywołują skutków w sferze praw i obowiązków skarżącego. W takiej sytuacji skarga, jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji postanowienia.