II SA/Wa 1798/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras Sędziowie WSA Adam Lipiński (spr.) Eugeniusz Wasilewski Protokolant Izabela Wereśniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2005 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. W. M. urodził się w 1957 r. W dniu [...] września 2002 r. organ odmówił przyznania mu renty z tytułu niezdolności do pracy w trybie zwykłym, z uwagi na powstanie tej niezdolności po upływie dłuższego okresu niż 18 miesięcy od ustania ubezpieczenia. Jednakże powołując się na stwierdzoną przez lekarza orzecznika czasową, całkowitą niezdolność do pracy, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przyznał mu do marca 2004 r. rentę z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. Po upływie okresu do pobierania tego świadczenia W. M. ponowił starania o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku na dalszy czas. W. M. legitymował się udowodnionym okresem ubezpieczenia społecznego w rozmiarze łącznym 23 lata, 7 miesięcy i 17 dni. Jak wynika z orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] czerwca 2002 r. W. M. był częściowo niezdolny do pracy, okresowo do maja 2005 r. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że stan po [...] nie spełniał kryteriów całkowitej niezdolności do pracy. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. odmówił przyznania świadczenia. Swoją decyzję argumentował brakiem przesłanek zawartych w treści art. 83 par. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.), albowiem W. M., zgodnie z orzeczeniem lekarza orzecznika, jest jedynie częściowo niezdolny do pracy. W. M. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazał, że wkrótce po konsultacji u lekarza orzecznika znalazł się w szpitalu na oddziale [...], w którym przebywał od dnia [...] do dnia [...] czerwca 2004 roku. Przedstawił kartę leczenia szpitalnego oraz skierowanie na rehabilitację wystawione przez szpital. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, podtrzymując w uzasadnieniu argumenty decyzji pierwszoinstancyjnej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W. M. zakwestionował zasadność powyższej decyzji. Wskazał, że organ ponownie rozpatrując sprawę nie ustosunkował się do kwestii [...], opierając się jedynie na orzeczeniu lekarza orzecznika z początku czerwca 2004 roku, który badał jego stan zdrowia jedynie pod kątem [...] i który nie mógł ustosunkować się do jego schorzeń [...], albowiem dokumentacją lekarską w tej materii dysponował dopiero po wypisaniu ze szpitala to jest po dniu [...] czerwca 2004 r. Do przedstawianych uprzednio dokumentów dołączył najnowsze zaświadczenie ze szpitala - z dnia [...] sierpnia 2004 r. o pogorszeniu się jego stanu zdrowia w związku z [...]. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w odpowiedzi na skargę, wnosił o jej oddalenie, wskazując, że jest związany orzeczeniem lekarza orzecznika stwierdzającym częściową niezdolność do pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 13 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona, czyli w tej sprawie - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. W ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.) ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą - ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenia w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie, przy czym do przyznania tego świadczenia niezbędne jest łączne spełnienie wszystkich wyżej wymienionych warunków. Dochodzone świadczenie nie jest bowiem świadczeniem przyznawanym z uwagi na potrzeby, nawet najbardziej uzasadnione, ale świadczeniem pochodnym od okresów opłacania składek na ubezpieczenie społeczne. Skarżący, co wynika ze stanu faktycznego sprawy, nie spełniał przesłanek do uzyskania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w trybie zwykłym. Natomiast jedyną przyczyną uniemożliwiająca przyznanie mu świadczenia z ubezpieczenia społecznego w drodze wyjątku, jak wynika z treści uzasadnień obu decyzji, była stwierdzona przez lekarza orzecznika częściowa niezdolność do pracy. Orzeczenie lekarza orzecznika z dnia [...] czerwca 2004 r. uzasadnia trafność decyzji z dnia [...] lipca 2004 r., jednakże wobec przedstawionych przez skarżącego, we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nowych, istotnych okoliczności dotyczących stanu zdrowia, organ ponownie rozpoznając sprawę był zobowiązany ustosunkować się do tych nowych okoliczności i, w zależności dokonanych ustaleń, dokonać ewentualnej weryfikacji zasadności decyzji pierwszoinstancyjnej. Orzeczenie lekarza orzecznika z dnia [...] czerwca 2004 r. dotyczyło stanu zdrowia W. M. związanego z przebytą [...]. Choroba ta była już poprzednio przesłanką stwierdzenia przez lekarza orzecznika czasowej, całkowitej niezdolności do pracy, a obecnie stanowiła już jedynie przesłankę do orzeczenia o czasowej, częściowej niezdolności do pracy. Tymczasem dokumenty z leczenia szpitalnego, które przedstawił wraz z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy skarżący, dotyczą całkowicie innego schorzenia, które nie było i nie mogło być przedmiotem orzeczenia lekarza orzecznika z dnia [...] czerwca 2004 r., albowiem dokumenty te dotyczyły stanu późniejszego. Taka okoliczność nakładała na organ obowiązek ustosunkowania się do przedstawionych dokumentów lekarskich i ustalenia, czy ujawnione schorzenia [...] mają wpływ na zdolność do wykonywania pracy przez W. M. Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się tu naruszenia prawa przy podejmowaniu decyzji drugoinstancyjnej, polegający na braku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy przez organ. Zabrakło tu zarówno wnikliwości, jak i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, czym naruszono art. 7, art. 12 par. 1 i art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego. Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu z dnia [...] lipca 2004 r., utrzymującą w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Ponownie rozpatrując niniejszą sprawę, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych powinien dokładnie wyjaśnić, czy ujawnione schorzenia [...] W. M. mają wpływ na jego zdolność do wykonywania pracy, zasięgając w tej mierze opinii lekarza orzecznika i przeanalizować całokształt zebranego w sprawie materiału pod kątem ewentualnego zastosowania art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Rozpatrując ponownie niniejszą sprawę, organ powinien mieć na uwadze okoliczności, które spowodowały, w jego ocenie, przyznanie skarżącemu świadczenia w okresach wcześniejszych. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 132 i art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.