II SA/Wa 1798/11
PostanowienieWSA w Warszawie2012-01-03
Skład orzekający: Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który otrzymuje emeryturę netto w wysokości 2.582,85 zł i ponosi miesięczne wydatki na poziomie 1000-1200 zł (w tym ok. 120 zł na lekarstwa dla żony), wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, uzasadniających zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Pomimo ponoszenia wydatków, w tym na leczenie żony, pozostaje mu do dyspozycji kwota pozwalająca na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej (100 zł). Jednakże, biorąc pod uwagę jego sytuację majątkową, zasadne jest przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, gdyż nie będzie on w stanie pokryć kosztów profesjonalnego pełnomocnika.Stan faktyczny
J. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na pismo Wójta Gminy G. dotyczące wyznaczenia miejsca wyborów sołtysa. Wnioskodawca wskazał na swoje dochody (emerytura) i wydatki (utrzymanie rodziny, leczenie żony, koszty utrzymania zwierząt). Sąd, analizując sytuację majątkową wnioskodawcy, odmówił zwolnienia od kosztów sądowych, ale przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Rozstrzygnięcie
1. odmówić J. R. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; 2. przyznać J. R. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. R. na pismo Wójta Gminy G. z dnia [...] stycznia 2011 r. w przedmiocie wyznaczenia miejsca wyborów sołtysa postanawia 1. odmówić J. R. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; 2. przyznać J. R. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata;
W dniu [...] września 2011 r. J. R. złożył wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na pismo Wójta Gminy G. z dnia [...] stycznia 2011 r. w przedmiocie wyznaczenia miejsca wyborów sołtysa.
W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż posiada działkę o powierzchni [...] arów zabudowaną domem mieszkalnym o pow. [...] m², prowadzi trzyosobowe gospodarstwo domowe wraz z żoną i pełnoletnią córką, na którego dochód składa się jego emerytura [...] w wysokości 3.140,49 zł brutto oraz wynagrodzenie za pracę córki w wysokości 1.470 zł. Podał jednocześnie, że jego córka swoje wynagrodzenie za pracę przeznacza na koszty dojazdu do miejsca zatrudnienia oraz na własne potrzeby, natomiast jego żona jest osobą schorowaną i nie osiąga żadnych dochodów. Wnioskodawca w odpowiedzi na wezwanie z dnia [...] października 2011 r. nadesłał kserokopie rachunków za energię elektryczną, wodę oraz lekarstwa oraz dowód spłaty kredytu w [...] w W.. W sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego z dnia [...] października 2011 r. ponownie wskazał na poważną chorobę żony, wymagającą kosztownych lekarstw, poinformował też, że ponosi wydatki na dokarmianie zwierząt.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do postanowień art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium majątkowe. Sąd nie kieruje się w tym zakresie zasadami słuszności, lecz bada stan majątkowy i rodzinny wnioskodawcy.
W ocenie Sądu, J. R. nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Bezsporne jest, że wnioskodawca otrzymuje miesięcznie emeryturę w wysokości 2.582,85 zł netto (córka wnioskodawcy nie partycypuje zarówno w rachunkach jak i wydatkach gospodarstwa domowego), a jego wydatki kształtują się na poziomie ok. 1000 - 1200 zł, co oznacza, iż wnioskodawcy i jego żonie pozostaje do dyspozycji kwota ok. 1300 zł. W ocenie Sądu, biorąc również pod uwagę ponoszone przez J. R. koszty związane z zakupem lekarstw dla jego żony (ok. 120 zł miesięcznie), nie wykazał on, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (wpis od skargi kasacyjnej wynosi w niniejszej sprawie 100 zł).
Z drugiej strony natomiast, analizując dochody J. R. oraz ponoszone przez niego miesięczne wydatki Sąd uznał, że chociaż sytuacja majątkowa skarżącego pozwala mu na uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, to jednak nie będzie on już w stanie pokryć kosztów ustanowienia w sprawie profesjonalnego pełnomocnika, a zatem zasadne jest ustanowienia dla wnioskodawcy adwokata z urzędu.
Ze względu na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 246 § 1 w zw. z 254 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło