II SA/Wa 1799/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. W. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] lipca 2025 r. nr [...] w przedmiocie uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą postanawia: odrzucić skargę. M. W., były funkcjonariusz Policji, został skierowany przez Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, pismem z dnia [...] sierpnia 2023 r., na badanie do [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...], w celu uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą. [...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] orzeczeniem z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] uznała, że badany jest trwale niezdolny do służby w Policji kategoria C, jest zdolny do pracy, nie wymaga opieki innej osoby, inwalidztwo istnieje od [...] grudnia 2021 r. II grupa, a od [...] listopada 2023 r. III grupa. Inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą, nie powstało wskutek wypadku w służbie ani wskutek choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Po rozpatrzeniu odwołania strony od powyższego orzeczenia, Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych orzeczeniem z dnia [...] lipca 2025 r. nr [...], w oparciu o art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 310), uchyliła w całości zaskarżone orzeczenie, w miejsce którego wydała orzeczenia własne, z uwagi na zmianę aktu prawnego. Centralna Komisja Lekarska, uwzględniając rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 maja 2025 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 693), którym nadano nowe brzmienie załącznikowi do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2392), stwierdziła, że nie ma podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ale z uwagi na zmianę aktu prawnego wydała własne orzeczenie. Ustaliła, że badany jest trwale niezdolny do służby w Policji – kategoria C. Na podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Granicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1046), Komisja ustaliła, że związek schorzenia albo ułomności (niezdolności do służby, inwalidztwa) ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby nie istnieje. M. W. pismem z dnia [...] sierpnia 2025 r. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej w zakresie grupy inwalidzkiej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny rozpoznając skargę w pierwszej kolejności bada, czy wniesiona skarga jest dopuszczalna. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.); dalej p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 310) wynika, że orzekają one o zdolności kandydatów i funkcjonariuszy do służby, a także m.in. o uznaniu funkcjonariuszy zwolnionych ze służby za inwalidów lub uznaniu ich za niezdolnych do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą, ustalenia zdolności do pracy funkcjonariuszy zwolnionych ze służby w celu określenia grupy inwalidzkiej. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej wydane w zakresie uznania byłego funkcjonariusza Policji za inwalidę lub uznanie go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że orzeczenia komisji lekarskich dzielą się na dwie zasadnicze grupy. Pierwsza z nich obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby. Zdolność fizyczną i psychiczną do służby ustalają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 636 z późn. zm.). Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby lub zwolnienia ze służby. Podlegają one zaskarżeniu do sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Druga grupa orzeczeń obejmuje orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa, m. in. dla celów emerytalno-rentowych. Orzeczenia takie wydawane są na podstawie odrębnych przepisów m.in.: - rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 maja 2025 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 693), - rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2392), - rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Granicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1046 z późn. zm.). Zaskarżone w niniejszej sprawie orzeczenie zapadło w wyniku skierowania skarżącego przez Dyrektora Biura Emerytalnego Służby Więziennej na badanie do Rejonowej Komisji Lekarskiej w celu uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą oraz ustalenia zdolności do pracy funkcjonariusza zwolnionego ze służby. Zakres tego skierowania wskazuje, że celem badania było ustalenie stopnia inwalidztwa i jego związku ze służbą w odniesieniu do skarżącego, jako byłego funkcjonariusza Policji, który zakończył służbę w tej formacji z dniem [...] października 2021 r. Wobec zwolnienia skarżącego ze służby, przedmiotem rozstrzygnięć orzekających w sprawie komisji lekarskich (wyznaczonym zakresem skierowania na badanie) było inwalidztwo. Tego rodzaju orzeczenia są poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji, wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Orzeczenia z tej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1998 r., sygn. akt OPS 8/97; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1116/17, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 108/17, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Biorąc zatem pod uwagę powyższe rozważania, należy stwierdzić, że rozpoznawana sprawa nie ma charakteru sprawy administracyjnej, gdyż zaskarżony akt nie mieści się w katalogu aktów prawnych lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. – i jako taki – nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Niezależnie od powyższego, trzeba zauważyć, że wniesiona skarga zawierała braki formalne, których skarżący nie uzupełnił pomimo doręczenia wezwania Sądu w tym zakresie. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.