II SA/Wa 180/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Protokolant Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2009 r. sprawy ze skargi M. A. na orzeczenie [...] Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie, 2. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu w całości. [...] Wojewódzka Komisja Lekarska w W. orzeczeniem z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – zwanej dalej kpa, art. 26 ust. 1 i art. 28 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 ze zm.), utrzymała w mocy orzeczenie Powiatowej Komisji Lekarskiej w O. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie uznania M. A. za zdolnego do czynnej służby wojskowej z kategorią A. Orzeczenia zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Orzeczeniem z dnia [...] marca 2008 r. Powiatowa Komisja Lekarska w O. uznała M. A. za zdolnego do służby wojskowej i zaliczyła do kategorii A. Orzeczenie zostało wydane w oparciu o badanie lekarskie fizycznej i psychicznej zdolności do czynnej służby wojskowej z uwzględnieniem wywiadu chorobowego. Skarżący wniósł odwołanie od wskazanego wyżej orzeczenia i podniósł, że faktycznie nie odbył żadnych badań przed Komisją, natomiast potrzebuje czasu na odebranie wyników badań, które zostały przeprowadzone przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską w 2007 r., albo na wykonane niezbędnych badań we własnym zakresie. M. A. stwierdził ponadto, że choroby, na które cierpi, mają charakter długoletni lub nawet dożywotni, stąd uznanie go, bez przeprowadzenia badań, za zdolnego do służby wojskowej jest przedwczesne. Z kolei organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia wyjaśnił, że niestawiennictwo skarżącego przed [...] Wojewódzką Komisją Lekarską w W., pomimo dwukrotnego wezwania, zobligowało Komisję do rozstrzygnięcia sprawy na podstawie zgromadzonej dokumentacji . W skardze M. A. podniósł, że obydwa wezwania do stawiennictwa przed [...] Wojewódzką Komisją Lekarską w W. zostały mu doręczone po terminie posiedzenia, stąd nie miał możliwości przedstawienia dokumentacji lekarskiej. Skarżący wskazał również, że pomimo zbadania przez lekarza z Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w 2007 r. oraz ówczesnego stanu zdrowia, uzyskał odroczenie od służby tylko na rok. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzka Komisja Lekarska w W. wniosła o oddalenie skargi i podtrzymała argumenty i wyjaśnienia zawarte w zaskarżonym oraz poprzedzającym je orzeczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią § 22 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595 ze zm.) od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej wydanego w pierwszej instancji służy stronie odwołanie na zasadach określonych w kpa. [...] Wojewódzka Komisja Lekarska w W. podejmując decyzję administracyjną w tego rodzaju sprawach jest zatem związana rygorami procedury administracyjnej, określającej jej obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania administracyjnego i orzekania. W ocenie Sądu organ odwoławczy, wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, nie umożliwił skarżącemu pełnego i czynnego udziału w postępowaniu, czym uchybił dyspozycji art. 10 § 1 kpa. Zgodnie z treścią tego przepisu organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Tymczasem obydwa wezwania do stawienia się przed [...] Wojewódzką Komisją Lekarską w W. doręczone zostały M. A. już po wyznaczonym terminie posiedzenia: wezwanie na dzień 11 lipca 2008 r. zostało odebrane przez dorosłego domownika dopiero w dniu 28 lipca 2008 r., natomiast wezwanie na dzień 21 października 2008 r. zostało doręczone również dorosłemu domownikowi w dniu 28 października 2008 r. Wobec powyższego nie można uznać, by skarżący miał zapewnioną możliwość aktywnego udziału w postępowaniu. Brak zawiadomienia o terminie posiedzenia z odpowiednim wyprzedzeniem, czy też, jak w rozpatrywanej sprawie, doręczenie wezwania już po terminie posiedzenia, pozbawia stronę możliwości dokonania wyboru co do sposobu i zakresu działania w sprawie. Z uwagi zaś na doręczenie wezwań po terminie posiedzenia niezrozumiały jest zarzut organu odwoławczego o braku usprawiedliwienia przez skarżącego swego niestawiennictwa na rozprawie, tym bardziej, że takiej informacji nie zawarto w samym wezwaniu. Nie poinformowano skarżącego również o możliwości wystąpienia z prośbą o wyznaczenie innego terminu Komisji, o czym skarżący powinien być poinformowany zgodnie z treścią art. 9 kpa. Organy administracji publicznej obowiązane są bowiem do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają również nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Powyższe działania organu administracji publicznej naruszają również jedną z podstawowych zasad postępowania przed organem administracji publicznej jaką jest zasada dochodzenia do prawdy obiektywnej (art. 7 kpa), której realizacja wymaga, aby dopuścić jako dowód w sprawie wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 kpa). Pozbawiając M. A. możliwości aktywnego udziału w postępowaniu [...] Wojewódzka Komisja Lekarska w W. dopuściła się także naruszenia obowiązku zebrania w sposób wyczerpujący, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa) oraz uzasadnienia rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 kpa. W ocenie Sądu wskazane wyżej naruszenia przepisów mogą mieć wpływ na wynik sprawy, ponieważ oznaczają pozbawienie M. A. prawa wyboru w zakresie uczestnictwa w posiedzeniu, a w konsekwencji braki w materiale dowodowym. Orzeczenie zostało wydane na podstawie zgromadzonej dokumentacji, co do aktualizacji której, wobec twierdzeń skarżącego o braku wykonania badań przez organ I instancji, należy podchodzić ze szczególną ostrożnością. Ostrożność ta jest tym bardziej uzasadniona, że organ odwoławczy w zaskarżonym orzeczeniu wyjaśnił, iż w chwili orzekania brakowało dokumentacji medycznej, a orzeczenie wydano na podstawie badań własnych, co biorąc pod uwagę nieobecność skarżącego na posiedzeniach Komisji, budzi poważne wątpliwości co do rzetelności w ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Ponownie rozpatrując sprawę [...] Wojewódzka Komisja Lekarska w W. powinna podjąć czynności zmierzające do uzupełnienia materiału dowodowego (np. poprzez zgromadzenie aktualnej dokumentacji medycznej) oraz umożliwić skarżącemu stawiennictwo przed Komisją. Wobec powyższego, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku. Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonego orzeczenia w całości w oparciu o artykuł 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.