II SA/Wa 180/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA - Ewa Marcinkowska po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej postanawia -zasądzić od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz R. U. kwotę 216, 40 zł (dwieście szesnaście złotych czterdzieści groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania- R. U. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej, w której zawarł wniosek o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania według przedstawionego spisu kosztów: 200 zł - wpis sądowy; 1 - zł oplata bankowa za przelew pobrany przy uiszczeniu wpisu; 240 zł - sporządzenie i edycja projektu skargi w formie pliku komputerowego; 12 zł – wydruk skargi i kserokopie załączników oraz odpisy (kserokopie) kompletu dokumentów; 4,20 zł znaczki opłaty pocztowej za nadanie skargi; 0,20 zł koperta. Wyrokiem z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 180/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. Ponadto wyrokiem tym Sąd zasądził od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego kwotę 216, 40 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż o kosztach orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.". Sąd wyjaśnił, że nie uwzględnił w całości spisu kosztów przedstawionego w skardze, gdyż nie uznał za koszt niezbędny do celowego dochodzenia praw w niniejszej sprawie kosztu sporządzenia i edycji projektu skargi w formie pliku komputerowego (240 zł) oraz opłaty bankowej za przelew (1 zł). Sąd wskazał, że zasądzona kwota obejmuje wpis sądowy (200 zł), wydruk skargi, załączników i odpisów (12 zł) oraz koszt opłaty pocztowej i koperty (4,40 zł). Sąd pokreślił, że skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego nie wymaga opracowania jej przez profesjonalnego pełnomocnika, a tym samym może być sporządzona osobiście przez skarżącego. Strona działając przed wojewódzkim sądem administracyjnym osobiście ma prawo skorzystania z porady prawnej i zlecenia sporządzenia pism procesowych, jednakże powyższe działanie obiektywnie nie stanowi kosztu niezbędnego do dochodzenia praw strony. Gdyby strona skorzystała z usług profesjonalnego pełnomocnika i ten reprezentowałby ją w postępowaniu, to wówczas fakt ten zostałby uwzględniony w orzeczeniu o kosztach. Za niezbędny koszt nie mógł zostać uznany także koszt prowizji pobranej przez bank od uiszczenia wpisu sądowego przelewem. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w przedmiocie kosztów sądowych, zawarte w powyższym wyroku. Skarżący wniósł o zmianę postanowienia poprzez nakazanie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] zwrotu na jego rzecz kosztów postępowania w wysokości 457,40 zł zgodnie z wnioskiem zawartym w skardze, ewentualnie nakazanie Prezydentowi [...] zwrotu na rzecz skarżącego dodatkowo kwoty 240 zł, tj. kosztów w zakresie nieobjętych zaskarżonym postanowieniem Sądu. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 30 września 2015 r., sygn. akt I OZ 1135/15, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu NSA wskazał, że Sąd I instancji słusznie uznał za wydatki niezbędne do celowego dochodzenia praw koszty wpisu sądowego oraz wydatki związane z wniesieniem skargi do sądu, tj. z jej wydrukowaniem oraz przesłaniem pocztą polską. NSA podniósł, że dochodzenie swoich praw przed wojewódzkim sądem administracyjnym nie jest związane z obowiązkiem reprezentowania strony przez profesjonalnego pełnomocnika. Skarga wnoszona do sądu może być sporządzona przez stronę samodzielnie. Skorzystanie więc przez skarżącego przy sporządzaniu projektu skargi z pomocy osoby trzeciej niebędącej adwokatem lub radcą prawnym nie może zostać uznane za wydatek niezbędny do celowego dochodzenia jego praw. Stanowisko takie wynika z językowej wykładni przepisu art. 205 § 1 P.p.s.a., który stanowi, że do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Zdaniem NSA w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest racjonalnych podstaw do odstąpienia od takiej wykładni. NSA wskazał, że w skardze widnieje podpis skarżącego, który nie wykazał, że projekt skargi został sporządzony przez osobę trzecią i że rzeczywiście poniósł wskazany wydatek na sporządzenie tego projektu. NSA stwierdził również, że za wydatek niezbędny do celowego dochodzenia praw nie może również zostać uznana prowizja bankowa. NSA podniósł jednak, iż w myśl art. 200 P.p.s.a. zwrot kosztów postępowania, w przypadku uwzględnienia skargi, przysługuje od organu, który wydał zaskarżony akt. W niniejszej sprawie zaskarżona została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. Zatem zwrot kosztów powinien zostać stosownie do art. 200 P.p.s.a. zasądzony od tego właśnie organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 200 P.p.s.a, w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydal zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnego do celowego dochodzenia praw. Zgodnie natomiast z art. 205 § 1 P.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Stosownie natomiast do treści art. 190 P.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Niewątpliwie wyrok z dnia 19 maja 2014 r., sygn. akt II SAB/Wa 181/14 jest rozstrzygnięciem, z którym wiąże się zasądzenie koszów postępowania od organu na rzecz skarżących. Wyrokiem tym Sąd uchylił bowiem zaskarżaną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. Skarżącemu przysługuje zatem zwrot kosztów postępowania. Podnieść jednak należy, że zasądzona na rzecz skarżącego może być wyłącznie kwota 216, 40 zł, stanowiąca zwrot kosztów wpisu sądowego oraz kosztów wniesienia skargi do sądu, tj. jej wydrukowania oraz przesłania pocztą. Tylko te koszty spośród kosztów wskazywanych przez skarżącego można uznać za niezbędne do celowego dochodzenia praw. Skarga wnoszona do sądu może być sporządzona przez stronę samodzielnie. Skorzystanie więc przez skarżącego przy sporządzaniu projektu skargi z pomocy osoby trzeciej niebędącej adwokatem lub radcą prawnym nie może zostać uznane za wydatek niezbędny do celowego dochodzenia jego praw. Stanowisko takie wynika z językowej wykładni przepisu art. 205 § 1 P.p.s.a., który stanowi, że do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Za wydatek niezbędny do celowego dochodzenia praw nie może również zostać uznana prowizja bankowa. Dodatkowo wskazać należy, że obowiązkiem zwrotu wskazanych wyżej kosztów postępowania należy obciążyć, stosownie do treści art. 200 P.p.s.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], które wydało zaskarżoną w sprawie decyzję. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 1 P.p.s.a. postanowił, jak w sentencji postanowienia.