II SA/Wa 180/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Adam Lipiński, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 maja 2018 r. sprawy ze skargi A.J. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...], na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257); zwanej dalej K.p.a. oraz art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2017 r. poz. 1065, z późn. zm.), stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania A. J. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] września 2017 r. nr [...]. W uzasadnieniu organ podał, że wskazaną wyżej decyzją Prezydent W. orzekł o utracie przez stronę statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku z dniem [...] września 2017 r. z powodu niestawiennictwa w Urzędzie Pracy W. w wyznaczonym terminie. Powyższa decyzja z dnia [...] września 2017 r. została wysłana za pośrednictwem operatora pocztowego za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, którą doręczono stronie [...] września 2017 r., a odwołanie od wymienionego rozstrzygnięcia A. J. złożył osobiście w kancelarii Urzędu Pracy W. [...] października 2017 r. W związku z powyższym organ stwierdził, że skoro termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] października 2017 r., to odwołanie wniesiono z uchybieniem czternastodniowego terminu. A. J. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe postanowienie uznając je za krzywdzące i wniósł o jego uchylenie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie: a) art. 58 i art. 59 K.p.a. w związku z art. 222 K.p.a. w związku z art. 64 § 2 K.p.a., poprzez zaniechanie wezwania do uzupełnienia braków formalnych pisma z dnia [...] listopada 2017 r. (błędnie określonego przez skarżącego jako 7 listopada 2017 r.) nazwanego "wyjaśnieniami", a będącego wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, b) art. 7, art. 77 oraz art. 80 K.p.a., poprzez pominięcie okoliczności stanowiącej przyczynę wznowienia postępowania, jaką stanowią nowe fakty i dowody, o których organ pierwszej instancji nie wiedział rozpoznając sprawę, a które wyszły na jaw w toku postępowania przed organem drugiej instancji, tj. oświadczenia z dnia [...] września 2017 r. usprawiedliwiającego niestawiennictwo w urzędzie pracy w dniu [...] września 2017 r., które nie były mu znane w dniu wydania decyzji z dnia [...] września 2017 r. c) art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. a i pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, poprzez orzeczenie o utracie statusu osoby bezrobotnej, podczas gdy nie istniały ku temu podstawy, bowiem usprawiedliwił swoją nieobecność w terminie wymaganym przepisami. Skarżący wskazał, że usprawiedliwił w dniu [...] września 2017 r. swoją nieobecność w Urzędzie Pracy W., a zatem nie było podstaw do pozbawienia go statusu osoby bezrobotnej. Podkreślił, że organ drugiej instancji nie rozpoznał pisma z dnia [...] listopada 2017 r., które stanowiło wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Ponadto zwrócił uwagę na swoją bardzo trudną sytuację rodzinną oraz zły stan zdrowia, który wciąż ulega pogorszeniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wyjaśnił, że pismo z dnia [...] listopada 2017 r. było uzupełnieniem odwołania i nie zawierało cech wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Stwierdził, że A. J. wnosił jedynie o przyznanie statusu osoby bezrobotnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka, co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.); zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem (art. 145 § 1 P.p.s.a.). W myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych powyżej kryteriów należy stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...]stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] września 2017 r. nr [...] o utracie przez A. J. statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku z dniem [...] września 2017 r. było orzeczeniem wydanym przedwcześnie, nieuwzględniającym istotnych okoliczności podnoszonych przez skarżącego z naruszeniem art. 7 i 9 K.p.a. Ustalenia organu, co do daty doręczenia decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] września 2017 r. oraz daty złożenia odwołania przez skarżącego wskazywały bezspornie na uchybienie czternastodniowego terminu do dokonania tej czynności. Jak wynika z akt sprawy decyzja organu pierwszej instancji została doręczona skutecznie skarżącemu w dniu 20 września 2017 r. wraz z prawidłowym pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia odwołania i od tej daty należy liczyć termin do wniesienia odwołania. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania na powyższą decyzję, upływał z dniem 4 października 2017 r. Natomiast odwołanie zostało złożone przez skarżącego osobiście w kancelarii Urzędu [...] w dniu 26 października 2017 r., a zatem niewątpliwie z uchybieniem terminu do jego wniesienia. A. J. nie kwestionuje tych ustaleń, ale zarówno w odwołaniu, jak i w piśmie z dnia [...] listopada 2017 r. będącym uzupełnieniem odwołania wskazał na przyczyny uchybienia terminu – problemy rodzinne i zdrowotne związane z chorobą nowotworową. Te okoliczności zostały zignorowane przez organ odwoławczy, który kontrolowane postępowanie przeprowadził w sposób formalny, w oderwaniu od indywidualnych okoliczności, jakie zaistniały w niniejszej sprawie, z naruszeniem słusznego interesu strony (art. 7 K.p.a.) oraz zasady informowania stron postępowania będącej jedną z podstawowych zasad Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 9 K.p.a.). Wskazany ostatnio przepis stanowi, że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Z treści przytoczonego przepisu nie wynika dla organu obowiązek udzielania stronie postępowania administracyjnego porad, co do zasadności, czy celowości wniesienia konkretnego środka prawnego, jednak obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie odwoławcze w niniejszej sprawie było pouczenie skarżącego o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 stycznia 2018 r., sygn. akt I 1734/17 ( LEX nr 2442791) stwierdził, że wyrażona w art. 9 K.p.a. zasada obowiązku organów udzielania informacji faktycznej i prawnej nie uzależnia obowiązywania lub możliwości stosowania przepisów prawa od znajomości tych przepisów przez obywateli, a w szczególności od znajomości prawa przez strony postępowania administracyjnego. Organy muszą zatem czuwać nad tym, aby strony postępowania nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, powinny udzielać im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Zarówno z odwołania, jak i złożonego przez skarżącego pisma z dnia [...] listopada 2017 r. będącego uzupełnieniem odwołania wynikało, że jest osobą nieporadną. Niemniej jednak, zdaniem Sądu, okoliczności w nich podniesione (problemy rodzinne i zdrowotne) wprost wskazywały na istnienie przesłanek uzasadniających złożenie i rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Skarżącego należało zatem pouczyć, że w związku ze złożeniem odwołania po upływie terminu, mając na uwadze wskazane w odwołaniu, jak i piśmie z dnia [...] listopada 2017 r. okoliczności, przysługuje skarżącemu prawo do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, co stanowi warunek konieczny do rozpatrzenia odwołania od decyzji pozbawiającej go statusu osoby bezrobotnej. Obowiązek organu w tym zakresie wynikał z użytych przez ustawodawcę w art. 9 K.p.a. sformułowań o należytym i wyczerpującym informowaniu stron o okolicznościach faktycznych i prawnych. W ustalonych i bezspornych okolicznościach faktycznych i prawnych rozpatrywanej sprawy wskazujących na istnienie obiektywnych przeszkód w dotrzymaniu terminu do złożenia odwołania, organ skupił się wyłącznie na zestawieniu dwóch dat, tj. daty doręczenia skarżącemu decyzji Prezydenta W. z dnia [...] września 2017 r. oraz daty wniesienia odwołania. Zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę okoliczności przedmiotowej sprawy organ odwoławczy powinien pouczyć skarżącego o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Brak pouczenia w tym zakresie pozbawił go możliwości skorzystania z kontroli decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej. Zwłaszcza, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się notatka służbowa M. G. - specjalisty ds. ewidencji i świadczeń z dnia [...]października 2017 r., z której wynika, iż w dniu [...] września 2017 r., a zatem w terminie 7 dni od dnia wyznaczonej obowiązkowej wizyty w Urzędzie Pracy [...], A. J. złożył usprawiedliwienie swojej nieobecności w dniu [...] września 2017 r. Z uwagi jednak na błąd pracownika zostało ono podpięte do innej karty. Podkreślić należy, że w przypadku jakichkolwiek wątpliwości organu, co do możliwości zachowania uchybionego terminu w związku z przedstawionymi przez skarżącego okolicznościami, organ powinien te wątpliwości wyjaśnić. Z akt sprawy wynika, że organ nie podjął żadnych czynności w tym zakresie, a wręcz błędnie uznał, że pismo z dnia 8 listopada 2017 r. nie stanowi wniosku o przywrócenie terminu. W ocenie Sądu skarżący składając odwołanie, a zwłaszcza wyjaśnienia z dnia 8 listopada 2017 r., miał prawo oczekiwać, że zostaną one uwzględnione przez organ w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Organ nie uwzględnił, zatem słusznego interesu skarżącego przy rozpatrywaniu jego sprawy, czym naruszył również art. 7 K.p.a. W związku z powyższym, organ odwoławczy wydając zaskarżone postanowienie, uczynił to przedwcześnie i z naruszeniem wskazanych powyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpatrzeniu odwołania skarżącego organ zobowiązany jest do uwzględnienia oceny prawnej i wskazań wyrażonych w niniejszym orzeczeniu. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. ----------------------- 2