II SA/Wa 1801/09
PostanowienieWSA w Warszawie2010-03-08
Skład orzekający: Wojciech Wiktorowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej utraty statusu osoby bezrobotnej podlega oddaleniu, mimo że strona nie jest w stanie ponieść kosztów, jeżeli przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują ustawowe zwolnienie od tych kosztów?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej utraty statusu osoby bezrobotnej podlega oddaleniu, ponieważ przepisy PPSA przewidują ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego. Skutek w postaci zwolnienia następuje z mocy prawa z chwilą wniesienia skargi. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu powinien zostać uwzględniony, jeśli wykazana sytuacja materialna strony uniemożliwia jej poniesienie kosztów profesjonalnego pełnomocnika.Stan faktyczny
A. H. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący utrzymuje się wyłącznie ze świadczeń pomocy społecznej. Sprawa dotyczy decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej.Rozstrzygnięcie
1. Oddalono wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono w niniejszej sprawie dla A. H. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. H. z dnia 22 grudnia 2009 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. H. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej postanawia: 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić w niniejszej sprawie dla A. H. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie.
A. H. wnioskiem z dnia 22 grudnia 2009 r. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu.
Z treści wniosku uzupełnionego złożonymi do akt dokumentami źródłowymi wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, a źródłem jego utrzymania są przyznane mu świadczenia z pomocy społecznej w postaci zasiłku okresowego (do dnia 31 marca 2010 r.) w wysokości 300 zł miesięcznie, zasiłków celowych (na opłaty za energię elektryczną, gaz i leki) - w miesiącu lutym 2010 r. przyznanych na łączną kwotę 610 zł - oraz jednego gorącego posiłku dziennie (kopie decyzji Prezydenta [...] – w aktach).
Natomiast wg złożonego oświadczenia (rubryka 7. formularza wniosku) skarżący nie posiada żadnego majątku.
W myśl zaś art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W myśl zaś art. 239 pkt 1 lit. "b" ppsa nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej.
Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi A. H., ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja o utracie statusu osoby bezrobotnej, a więc akt administracyjny ściśle dotyczący praw i obowiązków osoby bezrobotnej. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia Sąd nie wydaje w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu.
Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt 1 sentencji.
Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.
W tym zaś zakresie wykazana sytuacja materialna skarżącego, w której wyłącznym źródłem jego utrzymania są świadczenia socjalne, uniemożliwia mu poniesienie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
W związku z tym należy uznać, że zostały spełnione przesłanki obligujące do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono, jak w pkt 2 sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło