II SA/Wa 1802/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-12-12
Skład orzekający: Paulina Paczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać umorzony, jeśli sprawa z mocy ustawy nie podlega opłatom sądowym, a jednocześnie czy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata osobie, która wykaże brak możliwości poniesienia tych kosztów?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należy umorzyć, jeśli sprawa z mocy ustawy nie podlega opłatom sądowym, ponieważ wniosek stał się zbędny. Jednocześnie, zgodnie z przepisami PPSA, osobie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika (np. adwokata), jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów profesjonalnej pomocy prawnej bez uszczerbku dla swojego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący J. M. złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające wydania zaświadczenia o pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym. Do skargi dołączył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Sąd zarejestrował sprawę jako niepodlegającą opłatom sądowym z mocy ustawy. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wskazując na brak dochodów z gospodarstwa rolnego, niepełnosprawność i niskie dochody osoby go utrzymującej.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano J. M. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. 2. Umorzono postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Paulina Paczkowska po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie skargi J. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia postanawia: 1. przyznać J. M. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. umorzyć postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
J. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego pracę w indywidualnym gospodarstwie rolnym. W skardze zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Wobec powyższego, w wykonaniu zarządzenia z dnia 10 listopada 2017 r. przesłano skarżącemu formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy celem jego wypełnienia i zwrotu do Sądu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
W dniu 6 grudnia 2017 r. skarżący nadesłał urzędowy formularz wniosku PPF, w którym wskazał, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
W uzasadnieniu wniosku podał, że przejęcie części jego nieruchomości rolnej spowodowało, że pozostała część nie przynosi dochodów. Skarżący wskazał, że pozostaje na utrzymaniu rodziny. Dodał, że obsługa gospodarstwa pochłania zyski. Skarżący jest inwalidą i nie wykonuje prac fizycznych. Nie korzysta ze świadczeń opieki społecznej i nie dostaje dopłat strukturalnych.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, że jest właścicielem ponad 40-letniego domu o pow. 120 m2, którego wartości nie zna, współwłaścicielem mieszkania o pow. 73 m2, oraz że posiada (bezspornie) nieruchomość rolną o pow. około 1,7 ha. Ponadto wskazał, że nie posiada oszczędności, przedmiotów wartościowych, papierów wartościowych i innych praw majątkowych. W rubryce dotyczącej dochodów wskazał, że B.M. osiąga dochód w wysokości 2300 zł z tytułu pracy najemnej. Wymienił następujące wydatki miesięczne: czynsz i gaz – 700 zł, energia elektryczna – 130 zł, leki – ok. 100 zł. Do formularza skarżący załączył orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, umowę o przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego we własnościowe prawo, zaświadczenie z Urzędu Skarbowego o wysokości dochodu, kserokopie postanowień o przyznaniu prawa pomocy.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdzono, co następuje:
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że przedmiotowa sprawa zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 10 listopada 2017 r. została zarejestrowana jako sprawa o symbolu 6199 z zakresu pracy i uznana za niepodlegającą obowiązkowi uiszczania kosztów sądowych przez stronę skarżącą, stosownie do art. 239 § 1 pkt 1 lit. "d" p.p.s.a.
Zgodnie z art. 249a powołanej ustawy, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Skoro zatem skarżący w tej sprawie jest zwolniony z ustawy z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć.
Natomiast zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron, korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Stosownie zaś do art. 245 § 1 i § 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie pełnomocnika np. adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W niniejszej sprawie uznano, że opisana przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy sytuacja uzasadnia przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Skarżący nie uzyskuje żadnych dochodów, jest osobą o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Dochód osoby pozostającej z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, na utrzymaniu której skarżący pozostaje, wynosi 2300 zł miesięcznie z tytułu prac najemnych, zatem nie jest to dochód stały. Natomiast wydatki wskazywane przez skarżącego obejmują czynsz i gaz w wysokości 700 zł, energię elektryczną 130 zł oraz leki ok. 100 zł miesięcznie. Ponadto skarżący nie osiąga żadnego dochodu z posiadanej nieruchomości rolnej.
W ocenie referendarza sądowego, opłacenie kosztów postępowania związanych z zapewnieniem profesjonalnej pomocy prawnej wykraczałoby poza możliwości płatnicze skarżącego. W tej sytuacji uznać należy, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego.
Z tych względów na podstawie art. 249a w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. d) oraz art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło