II SA/Wa 1802/17

WyrokWSA w Warszawie2018-07-18

Skład orzekający: Maria Werpachowska, Stanisław Marek Pietras, Danuta Kania

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ gminy jest zobowiązany do wydania zaświadczenia potwierdzającego pracę w indywidualnym gospodarstwie rolnym, jeśli nie dysponuje odpowiednimi ewidencjami lub rejestrami, a jedynie danymi dotyczącymi opodatkowania podatkiem rolnym?
Ratio decidendi
Organ gminy nie jest zobowiązany do wydania zaświadczenia potwierdzającego pracę w indywidualnym gospodarstwie rolnym, jeśli nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi takie stwierdzenie, a jedynie danymi dotyczącymi opodatkowania podatkiem rolnym, które wiążą się z własnością, a nie z faktycznym prowadzeniem gospodarstwa. W takim przypadku organ powinien wydać postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia.
Stan faktyczny
J.M. złożył wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego jego pracę w indywidualnym gospodarstwie rolnym w okresie od grudnia 2006 r. do czerwca 2017 r. Wójt Gminy odmówił wydania zaświadczenia, wskazując na brak odpowiednich rejestrów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. J.M. złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. oraz ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska, Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Danuta Kania (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 lipca 2018 r. sprawy ze skargi J.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego pracę w indywidualnym gospodarstwie rolnym – oddala skargę – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...], powołując w podstawie prawnej art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1659) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23), dalej: "k.p.a.", utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy P. z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] o odmowie wydania J. M. zaświadczenia potwierdzającego pracę w indywidualnym gospodarstwie rolnym położonym w miejscowości P., gmina P. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Kolegium przedstawiło dotychczasowy tok postępowania wskazując, co następuje: W dniu [...] czerwca 2017 r. do Urzędu Gminy w P. wpłynął wniosek J. M. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego jego pracę w gospodarstwie rolnym we wsi P., w okresie od dnia [...] grudnia 2006 r. do dnia [...] czerwca 2017 r. W jego uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że zwraca się o wydanie zaświadczenia, że prowadził ww. gospodarstwo rolne w ww. okresie, dla celów emerytalno-rentowych. Pismem z dnia [...] lipca 2017 r. Wójt Gminy P. wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia dokumentów (umożliwiających wydanie zaświadczenia na podstawie zeznań świadków) informując jednocześnie, iż nie może wydać zaświadczenia o żądanej treści, bowiem nie prowadzi ewidencji ani rejestrów osób pracujących w gospodarstwach rolnych znajdujących się na terenie gminy. W związku z powyższym J. M. w dniu 20 lipca 2017 r. nadesłał kserokopie decyzji w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2007 - 2017 oraz oświadczenie z dnia [...] lipca 2017 r., w którym stwierdził, powołując się na art. 233 Kodeksu karnego, iż osobiście prowadzi gospodarstwo rolne we wsi P. o powierzchni nie przekraczającej 300 ha użytków rolnych. Wskazał również, że pracował w ww. gospodarstwie osobiście od dnia [...] grudnia 2006 r. do [...] czerwca 2017 r., a więc dłużej niż 5 lat. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] Wójt Gminy P., powołując w podstawie prawnej art. 219 k.p.a. oraz art. 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310), odmówił wydania zaświadczenia żądanej treści. W uzasadnieniu organ wskazał, iż nie prowadzi ewidencji ani rejestrów uwzględniających osoby pracujące w gospodarstwach rolnych. Posiada wyłącznie rejestry podatników podatku rolnego i dane dotyczące zameldowania. Jednocześnie wskazał, że opodatkowanie podatkiem rolnym, nie jest związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego lub pracą w nim, lecz z własnością gospodarstwa i stąd nie jest możliwym potwierdzenie faktu pracy w gospodarstwie rolnym. Pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. J. M. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. zażalenie na powyższe postanowienie zarzucając organowi I instancji naruszenie: - art. 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, - art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich kroków w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy zaliczenie pracy w gospodarstwie rolnym zależy od dwóch przesłanek, tj. objęcia gospodarstwa i rozpoczęcia jego prowadzenia osobiście. Wskazał, że objął gospodarstwo i prowadził je osobiście od dnia nabycia spadku (postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] o sygn. akt [...]). Natomiast organ I instancji stwierdzając, że opodatkowanie potwierdza własność gospodarstwa, jednocześnie nie ustalił kto je prowadził. W konsekwencji zaś odmówił wydania zaświadczenia żądanej treści. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. nie znalazło podstaw do uwzględnienia odwołania. Motywując powołane na wstępie postanowienie z dnia [...] sierpnia 2017 r. wskazało, że w przedmiotowej sprawie skarżący zwrócił się do Wójta Gminy P. o wydanie zaświadczenia określonej treści - potwierdzającego pracę w gospodarstwie rolnym stanowiącym własność J. M. w okresie od dnia [...] grudnia 2006 r. do dnia [...] czerwca 2017 r. Obowiązek wydania takiego zaświadczenia wynika z art. 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, który stanowi, że na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić, zgodnie z art. 1, okresy jej pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia w zakładzie pracy (ust. 1). Jeżeli organ, o którym mowa w ust. 1, nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, zawiadamia ją o tej okoliczności na piśmie (ust. 2). W wypadku, o którym mowa w ust. 2, okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne (ust. 3). Kolegium wskazało, że postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń nie jest typowym postępowaniem administracyjnym, lecz ma charakter postępowania uproszczonego. Minimalne rygory proceduralne muszą być w tym postępowaniu zachowane, ponieważ "idzie tu o wystawienie dokumentu, który ma urzędowy charakter i który w myśl art. 76 k.p.a. stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone. Taki dokument może stanowić koronny dowód w (...) postępowaniu, przemawia bowiem za nim prawne domniemanie prawdziwości" (J. Lang [w:] Zaświadczenia w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego, Organizacja, Metody, Technika 1988, Nr 2, s. 16). Zaświadczenie jest zatem swego rodzaju potwierdzeniem przez właściwy organ pewnego stanu rzeczy. Kolegium wskazało, że w myśl art. 218 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 219 k.p.a.). Postępowanie wyjaśniające poprzedzające wydanie zaświadczenia pełni rolę pomocniczą przy ustaleniu treści zaświadczenia. Jest ono dopuszczalne jedynie w niezbędnym zakresie i ma na celu wyłącznie potwierdzenie faktów, które wynikają z dokumentów będących w posiadaniu organu wydającego zaświadczenie. Kolegium zaznaczyło, iż Wójt Gminy P., w oparciu o ustalenia poczynione na podstawie prowadzonych rejestrów, ewidencji i innych danych, nie jest w stanie potwierdzić, że J. M. pracował osobiście w gospodarstwie rolnym będącym jego własnością we wnioskowanym okresie. Nie prowadzi bowiem jakichkolwiek ewidencji (rejestrów) dotyczących osób pracujących w gospodarstwach rolnych. Jest wyłącznie w posiadaniu rejestrów podatku rolnego oraz rejestrów meldunkowych, jednakże wynikające z nich dane potwierdzają wyłącznie, że J. M. opłaca podatek rolny. Podatek rolny wiąże się z własnością gospodarstwa rolnego, nie potwierdza natomiast faktu pracy właściciela w tymże gospodarstwie. Prawidłowo zatem organ I instancji odmówił wydania wnioskowanego zaświadczenia. Kolegium zaznaczyło, że ustawa o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy nie dopuszcza jako dowodu zaświadczenia urzędu gminy wystawionego na podstawie zeznań świadków, a tym bardziej na podstawie oświadczeń osoby zainteresowanej. Jeżeli jednak pracownik złoży takie "niewłaściwe zaświadczenie", to podlega ono ocenie zakładu pracy, jak każdy inny dowód. Zakład pracy może więc (i w zasadzie - zgodnie z ustawą - powinien) nie przyznać prawa do danego świadczenia pracowniczego, zwłaszcza gdy sam dysponuje dowodami wskazującymi na odmienny niż podany w zaświadczeniu stan faktyczny (T. Śmiśniewicz-Podgórska [w:] Praca na roli a świadczenia pracownicze, PUG 1993/2/14). Końcowo Kolegium wskazało, że postępowanie wyjaśniające, o którym mowa w art. 218 § 2 k.p.a. jest przeprowadzane wyłącznie w koniecznym zakresie i dotyczy ograniczonej materii. Nie jest to typowe postępowanie dowodowe, jakie organy administracji publicznej prowadzą w postępowaniach administracyjnych. Brak jest zatem podstaw do uznania, że w sprawie doszło do naruszenia art. 7 k.p.a. Pismem z dnia [...] października 2017 r. J. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] sierpnia 2017 r. zarzucając naruszenie art. 1 i art. 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 218 § 2 k.p.a. W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W motywach skargi skarżący podniósł, że zgodnie z art. 1 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, do stażu pracy wlicza się okresy prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego. Przez "prowadzenie gospodarstwa rolnego" należy rozumieć samodzielną lub przy pomocy innych osób (osób bliskich, pracowników najemnych) faktyczną pracę w gospodarstwie rolnym wykonywaną na własny rachunek w charakterze właściciela bądź posiadacza w rozumieniu art. 336 Kodeksu cywilnego, a także podejmowanie czynności prawnych dotyczących tego gospodarstwa. Skarżący wymienił szereg numerów decyzji wydanych przez Kolegium w latach 2009 - 2017 wskazując, że potwierdzeniem prowadzenia gospodarstwa są czynności prawne podejmowane przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, SKO w C. i Urzędem Gminy P. Przeczy to twierdzeniom Kolegium, iż organ I instancji w dostatecznym stopniu wykazał, że w swoich zasobach, tj. w aktualnie prowadzonych ewidencjach i rejestrach oraz dokumentach archiwalnych, nie ma zgromadzonych danych, niezbędnych do wydania zaświadczenia. Skarżący podał, że Kolegium w okresie objętym wnioskiem wytwarzało i sporządzało dokumenty w formie przepisanej prawem, a następnie przekazało je innym organom administracji państwowej. W archiwum pozostają odpisy dokumentów tworzone przez urząd na podstawie obowiązujących stanów prawnych w zakresie prowadzonej ewidencji. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Zaznaczenia wymaga, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do brzmienia art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z powołanym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] sierpnia 2017 r. oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Wójta Gminy P. z dnia [...] lipca 2017 r. - nie naruszają prawa. Zaskarżonym postanowieniem odmówiono J. M. wydania zaświadczenia potwierdzającego pracę w indywidualnym gospodarstwie rolnym położonym w miejscowości P., gmina P. w okresie od dnia [...] grudnia 2006 r. do dnia [...] czerwca 2017 r. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, ilekroć przepisy prawa lub postanowienia układu zbiorowego pracy albo porozumienia w sprawie zakładowego systemu wynagradzania przewidują wliczanie do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy, okresów zatrudnienia w innych zakładach pracy, do stażu tego wlicza się pracownikowi także: (1) okresy prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego lub pracy w takim gospodarstwie, prowadzonym przez współmałżonka, (2) przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy po ukończeniu 16 roku życia w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez rodziców lub teściów, poprzedzające objęcie tego gospodarstwa i rozpoczęcie jego prowadzenia osobiście lub wraz ze współmałżonkiem, (3) przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Przez prowadzenie gospodarstwa rolnego należy rozumieć samodzielną lub przy pomocy innych osób (osób bliskich, pracowników najemnych) faktyczną pracę w gospodarstwie rolnym, wykonywaną na własny rachunek w charakterze właściciela bądź posiadacza w rozumieniu art. 336 Kodeksu cywilnego, przy czym faktyczna praca w gospodarstwie, to nie tylko osobista praca w tym gospodarstwie, ale także organizowanie pracy, zarzadzanie gospodarstwem, decydowanie o rodzaju produkcji. Stosownie zaś do art. 3 ust. 1 ww. ustawy, na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić, zgodnie z art. 1, okresy jej pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia w zakładzie pracy. Jeżeli natomiast organ, o którym mowa w ust. 1, nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, zawiadamia ją o tej okoliczności na piśmie (ust. 2). W wypadku, o którym mowa w ust. 2, okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne (ust. 3). Powołana ustawa ma zastosowanie, gdy przepisy prawa obowiązujące u danego pracodawcy pozwalają wliczać do stażu pracy okresy zatrudnienia u innego pracodawcy. Przy czym w świetle jej art. 1 ust. 1 nie jest możliwe zaliczenie każdej pracy w gospodarstwie lub każdego prowadzenia gospodarstwa, lecz jedynie niektóre ich przypadki, wyszczególnione w pkt 1 - 3. Ustawodawca te przypadki ściśle reglamentuje, w szczególności poprzez ograniczenie terminem czy wprowadzenie wymogu przejęcia gospodarstwa w następstwie pracy w tym gospodarstwie. Ustawa, co należy podkreślić, zrównuje wymienione w niej okresy pracy w gospodarstwie z okresami pracy u innego pracodawcy, zatem jej przepisy należy interpretować ściśle; wyłączona jest wykładnia rozszerzająca wypadki dotyczące okresów pracy w gospodarstwie rolnym. Pracownik, który ubiega się o wliczenie do swego stażu pracy okresów pracy w gospodarstwie rolnym, musi wykazać te okresy przed pracodawcą. Może to zrobić na podstawie posiadanych dokumentów. Jeśli jednak takich nie posiada - występuje do właściwego ze względu na miejsce położenia gospodarstwa rolnego urzędu gminy o wydanie mu zaświadczenia, stwierdzającego okresy pracy w gospodarstwie rolnym. Urząd gminy, do którego wystąpił pracownik, jeżeli dysponuje dokumentami "uzasadniającymi wydanie zaświadczenia", zobowiązany jest wydać pracownikowi zaświadczenie stwierdzające jego okresy pracy w gospodarstwie rolnym. Jeżeli natomiast takimi dokumentami urząd gminy nie dysponuje – zawiadamia pracownika o tej okoliczności na piśmie. "Zawiadomienie" powinno przyjąć formę postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia. Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń regulują przepisy Działu VII Kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie to stanowi rodzaj uproszczonego i w znacznym stopniu odformalizowanego postępowania o charakterze administracyjnym. Zgodnie z art. 217 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa albo osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (§ 2). Stosownie zaś do art. 218 § 1 k.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie potwierdzające fakty lub stan prawny, wynikający z prowadzonych przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (art. 218 § 2 k.p.a.). Z przywołanych przepisów wynika, iż tryb wydawania zaświadczeń uregulowany w k.p.a. różni się w sposób istotny od pozostałych unormowań w nim zawartych. Wydawanie zaświadczeń oparte jest, co do zasady, na posiadanych przez organ danych. Konieczne postępowanie wyjaśniające odnosić się może do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych, czy też wyjaśnienia, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca. Ponadto, jak już wyżej wykazano, z przepisu art. 218 § 1 k.p.a. wynika jednoznacznie, że obowiązek wydania zaświadczenia wiąże się z prowadzeniem przez organ ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Wydając zaświadczenie organ działa wyłącznie na podstawie i w granicach prawa, a w konsekwencji jego działanie uzależnione jest od tego, czy i jakie rejestry, ewidencje lub inne dane znajdują się w jego posiadaniu. Zaświadczenie nie jest aktem administracyjnym, lecz czynnością faktyczną, ponieważ nie jest oświadczeniem woli, lecz oświadczeniem wiedzy. Zaświadczenie jest urzędowym potwierdzeniem istnienia określonego stanu prawnego lub faktów, a przy jego pomocy organ stwierdza, co mu jest wiadome, nie rozstrzygając jednak żadnej sprawy (Z. Kmieciak "Charakter prawny zaświadczenia a możliwość ustalenia i weryfikacji jego treści", Państwo i Prawo 2004/10/58). Zaświadczenie nie ma charakteru prawotwórczego, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Wprawdzie w doktrynie przyjmuje się, że do postępowania w sprawach zaświadczeń mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a., w tym przepisy o dowodach, to jednak - z uwagi na treść art. 218 § 1 i § 2 k.p.a. - organ nie ma obowiązku wydawania zaświadczeń na podstawie wszystkich dowodów, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Postępowanie wyjaśniające w sprawie o wydanie zaświadczenia może być przeprowadzone jedynie w koniecznym zakresie, a taka regulacja modyfikuje zasady postępowania dowodowego ustalone w k.p.a. Występujący w tym przepisie zwrot "w koniecznym zakresie" wyraźnie wskazuje na ograniczenie ram postępowania dowodowego w stosunku do zakreślonych w art. 75 - 86 k.p.a. Postępowanie wyjaśniające prowadzone na podstawie art. 218 § 2 k.p.a. polega bowiem na zbadaniu stanu faktycznego i prawnego z wykorzystaniem środków dowodowych, jednakże nie w celu poczynienia nowych ustaleń faktycznych lub prawnych, a jedynie usunięcia wątpliwości co do znanych, bo istniejących już faktów lub praw. Postępowanie wyjaśniające prowadzone zgodnie z art. 218 § 2 k.p.a. musi odnosić się do faktów i okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestru, czy zbioru danych innego rodzaju. Innymi słowy, organ może wydać jedynie takie zaświadczenie, którego treść wynika z posiadanych dokumentów, niedopuszczalne jest natomiast, na przykład w drodze zeznań świadków, tworzenie na potrzeby wydania danego zaświadczenia nowych dokumentów. W rozpoznawanej sprawie Wójt Gminy P., odmawiając wydania zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącego, tj. że prowadził indywidualne gospodarstwo rolne w miejscowości P. w okresie od dnia [...] grudnia 2006 r. do dnia [...] czerwca 2017 r., wskazał, że analiza całego dostępnego materiału dowodowego w postaci prowadzonych przez organ rejestrów, ewidencji i innych danych, doprowadziła do przyjęcia stanowiska, iż nie może być on podstawą do wydania ww. zaświadczenia. W Urzędzie Gminy brak jest zasobów, na podstawie których można byłoby wydać zaświadczenie, że skarżący w ww. okresie prowadził gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy. Organ wskazał, że Urząd Gminy posiada jedynie rejestry podatników podatku rolnego oraz dane dotyczące zameldowania, co nie jest wystarczające do wydania żądanego zaświadczenia. W szczególności opodatkowanie podatkiem rolnym nie jest związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, ani z pracą w gospodarstwie, lecz z własnością gospodarstwa. Uiszczanie podatków nie jest równoznaczne z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, tym bardziej, że jak już wyżej wskazano, prowadzenie gospodarstwa nie wymaga powiazania z jego własnością. W ocenie Sądu, stanowisko organu I instancji, iż brak jest podstaw do uznania, że skarżący od dnia [...] grudnia 2006 r. do dnia [...] czerwca 2017 r. prowadził indywidualne gospodarstwo rolne - jest prawidłowe. Organ przeprowadził analizę dostępnych zasobów, co doprowadziło do wniosku, że brak jest danych mogących stanowić podstawę wydania wnioskowanego zaświadczenia. Prawidłowo również Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji utrzymując w mocy postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia. Brak jest tym samym podstaw do uznania, że w sprawie doszło do naruszenia art. 219 k.p.a. w związku z art. 3 ust. 2 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy. Nie można przy tym zgodzić się ze skarżącym, że Kolegium niezasadnie pominęło art. 1 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, w sytuacji gdy przepis ten nie ma zastosowania do skarżącego. Przepis ten dotyczy bowiem okresów pracy pracownika po ukończeniu 16 roku życia w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez jego rodziców lub teściów, przypadających przed dniem 1 stycznia 1983 r., jeżeli okresy te poprzedzały objęcie tego gospodarstwa i rozpoczęcie jego prowadzenia. Z akt sprawy nie wynika, aby przesłanki wymienione w ww. przepisie zostały spełnione w niniejszej sprawie. Nie można również podzielić stanowiska skarżącego, że w sprawie doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. Jak już bowiem wskazano, postępowanie wyjaśniające w sprawie o wydanie zaświadczenia może być przeprowadzone jedynie w koniecznym zakresie mającym na celu weryfikację posiadanych przez organ rejestrów, ewidencji, czy innych zbiorów dokumentów pod kątem istnienia danych mogących stanowić podstawę wydania zaświadczenia żądanej treści (art. 218 § 2 k.p.a.). Jak już wyżej wskazano, w toku postępowania zaświadczeniowego nie jest dopuszczalne prowadzenie szerokiego postępowania dowodowego w oparciu o reguły wskazane art. 75 - 86 k.p.a. w celu poczynienia nowych ustaleń faktycznych lub prawnych. Odnośnie powołanych przez skarżącego "czynności prawnych", które - jak wskazał - związane są z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, oraz wymienionych w skardze numerów decyzji Kolegium, zauważyć należy, że organ, do którego wniesiono podanie, ma obowiązek stwierdzić w drodze zaświadczenia okresy pracy konkretnej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, ale tylko wówczas, gdy jest to możliwe do potwierdzenia na podstawie dokumentów (ewidencji, rejestrów, innych zasobów), którymi ten organ dysponuje. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. W tym stanie rzeczy uznać należy, że zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...] lipca 2017 r. odpowiadają prawu, zaś zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Mając na względzie wszystko powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 oraz art. 119 pkt 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło