II SA/Wa 1803/10
WyrokWSA w Warszawie2011-02-04
Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Iwona Dąbrowska, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu odwoławczego o umorzeniu postępowania pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa jest prawidłowe, gdy nie było to postępowanie odwoławcze?Ratio decidendi
Postanowienie organu odwoławczego o umorzeniu postępowania pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa jest nieprawidłowe, gdyż przepis ten dotyczy wyłącznie postępowania odwoławczego. Organ odwoławczy powinien uchylić zaskarżone postanowienie i rozstrzygnąć co do istoty sprawy zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 Kpa. Ponadto postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne spełniające wymogi art. 124 § 2 i art. 107 § 3 Kpa, co nie miało miejsca w rozpoznawanej sprawie.Stan faktyczny
Skarżący J. R. wniósł skargę na postanowienie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z września 2010 r., które uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności postanowienia Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej o odmowie wydania zaświadczenia. W toku postępowania organ wydał zaświadczenie, co zdaniem organu umarzało postępowanie. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego oraz błędne rozstrzygnięcie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej oraz postanowienie organu pierwszej instancji i określił, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Janusz Walawski (spr.), Protokolant spec. Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2011 r. sprawy ze skargi J. R. na postanowienie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia i umorzenia postępowania pierwszej instancji 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2010 r. 2) określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości.
[...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), w dniu [...] sierpnia 2010 r. wydał postanowienie nr [...], którym umorzył postępowanie w sprawie nieważności postanowienia nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w G. z dnia [...] stycznia 2010 r. o odmowie wydania zaświadczenia żądanej treści.
[...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K. w uzasadnieniu postanowienia podał, iż J. R. złożył do Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego fakt przywrócenia mu uposażenia zasadniczego w grupie 10, wynoszącej [...] starych złotych na stanowisku służbowym – [...] .
Powyżej określony organ w dniu [...] stycznia 2010 r. wydał postanowienie nr [...] , którym odmówił ww. wydania zaświadczenia żądanej treści.
J. R. złożył do [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. wniosek o stwierdzenie nieważności powyżej określonego postanowienia.
[...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K. w dniu [...] lutego 2010 r. wydał postanowienie nr [...], którym odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w G. z dnia [...] stycznia 2010 r. o odmowie wydania zaświadczenia żądanej treści.
Wnioskiem z dnia [...] marca 2010 r. J. R. zwrócił się do Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej o stwierdzenie nieważności powyżej określonego postanowienia [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K.
Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. stwierdził nieważność postanowienia nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K.
W dniu [...] maja 2010 r. Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w G. wydał J. R. zaświadczenie nr [...] .
[...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w dniu [...] czerwca 2010 r. wydał postanowienie nr [...] , którym umorzył postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności postanowienia Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w G.
Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej, po rozpoznaniu zażalenia, w dniu [...] lipca 2010 r. wydał postanowienie nr [...] , którym uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K. stwierdził co następuje:
Przedmiotem toczącego się postępowania było stwierdzenie nieważności postanowienia Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w G., odmawiające wydania zaświadczenia żądanej treści. W związku z tym, że w toku postępowania powyżej określony organ wydał żądane zaświadczenie w dniu [...] maja 2010 r. nr [...] , postępowanie w sprawie nieważności postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia stało się bezprzedmiotowe.
Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu zażalenia, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 144 Kpa, w dniu [...] września 2010 r. wydał postanowienie nr [...] , którym uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podał w uzasadnieniu m. in., że w ramach tego postępowania było kilka wydanych postanowień o stwierdzenie nieważności, co spowodowało cofnięcie sprawy do etapu sprzed wydania postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia. Wydanie zaświadczenia samoistnie kończy postępowanie w tej sprawie, nawet jeśli składało się ono z kilku etapów, w ramach których wydano postanowienia o stwierdzeniu nieważności postanowień o odmowie wydania zaświadczeń. W związku z tym wydanie odrębnego postanowienia o umorzeniu postępowania wydaje się zbędne. Sprawa jest zakończona.
Postanowienie organu pierwszej instancji należało również uchylić, gdyż zostało ono wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa, co wskazuje, że organ ten działał jako organ drugiej instancji, co jest niezrozumiałe, bowiem nie było to postępowanie odwoławcze, natomiast pouczenie wskazuje, że organ działał jako pierwszoistancyjny.
Postanowienie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej stało się przedmiotem skargi wniesionej przez J. R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Skarżący we wniesionej skardze wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia jako "błędnego, bezprawnego i opartego na przestępstwie poświadczenia nieprawdy (...)". Zarzucił, że organ rażąco naruszył przepisy prawa materialnego i procesowego, a naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący nie wskazał naruszonych przez organ przepisów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
W piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2010 r. skarżący podtrzymał zarzuty podniesione w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzonego przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz wydanego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia.
Wyjaśnić również należy, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn, niż podniesione w skardze.
Zgodnie z art. 124 § 2 Kpa, postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie. Uzasadnienie powinno spełniać warunki określone w art. 107 § 3 Kpa. Przepis ten stanowi, że uzasadnienie faktyczne powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej, z przytoczeniem przepisów prawa.
W rozpoznawanej sprawie, zarówno uzasadnienie postanowienia organu pierwsze instancji, jak i organu odwoławczego, warunków, o których mowa powyżej, nie spełnia.
Zgodnie z art. 126 Kpa, do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 107 § 2-5 oraz art. 109 -113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie – również art. 145 -152 oraz art. 156 – 159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 149 § 3, 151 § 1, 157 § 1 i 158, wydaje się postanowienie.
Z powyżej przytoczonego przepisu wynika, iż organ zobowiązany był skontrolować postanowienie organu, którego unieważnienia domagał się skarżący, czy nie jest ono dotknięte "wadą nieważności" (art. 156 § 1 Kpa). Tego obowiązku organy nie dopełniły.
W rozpoznawanej sprawie organ pierwszej instancji postanowienie wydał na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa, który stanowi, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie odwoławcze.
Nie ulega wątpliwości, że powyżej przytoczony przepis nie mógł stanowić podstawy prawnej postanowienia, gdyż rozstrzygnięcie przewidziane w tym przepisie może podjąć wyłącznie organ odwoławczy.
Uchylenie przez organ odwoławczy postanowienia organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania w pierwszej instancji nie jest rozstrzygnięciem prawidłowym. Organ odwoławczy powinien uchylić zaskarżone postanowienie i orzec co do istoty sprawy (art. 138 § 1 pkt 2 Kpa).
Rozpoznając ponownie sprawę organ zobowiązany jest skontrolować postanowienie, którego unieważnienia domaga się skarżący pod kątem przesłanek z art. 156 § 1 Kpa.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 lit. c) i art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło