II SA/Wa 1803/17
WyrokWSA w Warszawie2018-05-16
Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Janusz Walawski, Iwona Maciejuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa wykonania polecenia służbowego polegającego na zatrzymaniu cudzoziemki, wydanego przez kierownika zmiany Placówki Straży Granicznej, stanowi naruszenie dyscypliny służbowej, jeśli funkcjonariusz uważał polecenie za niezasadne i potencjalnie naruszające prawa człowieka?Ratio decidendi
Odmowa wykonania polecenia służbowego wydanego przez przełożonego, nawet jeśli funkcjonariusz uważa je za niezasadne, stanowi naruszenie dyscypliny służbowej, chyba że wykonanie polecenia wiązałoby się z popełnieniem przestępstwa. W sytuacji braku możliwości sprawdzenia legalności pobytu cudzoziemki, polecenie zatrzymania wydane przez kierownika zmiany było uzasadnione, a funkcjonariusz podlegał temu poleceniu jako członek zhierarchizowanej formacji.Stan faktyczny
Funkcjonariusz Straży Granicznej S. P. odmówił wykonania polecenia kierownika zmiany Placówki Straży Granicznej dotyczącego zatrzymania cudzoziemki, której legalność pobytu nie mogła zostać potwierdzona z powodu awarii systemu. Organ dyscyplinarny uznał to za naruszenie dyscypliny służbowej i wymierzył karę upomnienia. Komendant Główny Straży Granicznej utrzymał orzeczenie w mocy. S. P. zaskarżył orzeczenie do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym kwestionując prawo kierownika zmiany do wydania polecenia zatrzymania oraz obiektywność postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Janusz Walawski, Iwona Maciejuk (spr.), Protokolant specjalista Monika Gieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2018 r. sprawy ze skargi S. P. na orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej – oddala skargę –
Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej orzeczeniem dyscyplinarnym nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r., na podstawie 136 ust. 1 pkt 1 i art. 136 b ust. 1 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej w zw. z § 3 ust. 1 pkt 2, § 7 pkt 2, § 25 ust. 1 pkt 2 oraz § 28 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej, po rozpatrzeniu sprawy [...] SG S. P. - [...] w Zespole do spraw [...] w Grupie do spraw [...] w Placówce Straży Granicznej kat. [...] w [...], obwinionego o to, że:
w dniu [...] lutego 2017 roku w [...] pełniąc służbę dowódcy patrolu z zadaniem przeciwdziałania nielegalnej migracji w rejonie dworców PKS i PKP ok. godziny 13.30 podczas legitymowania ob. [...] M. K., wobec której zaistniały przesłanki,
o których mowa w art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r.
o cudzoziemcach (Dz. U. z 2016 r. poz. 1990, z późn. zm.) naruszył dyscyplinę służbową w ten sposób, że odmówił wykonania polecenia kierownika zmiany Placówki Służby Granicznej w [...] dokonania zatrzymania wymienionej cudzoziemki w trybie art. 394 ust. 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach, tj. o czyn z art. 135 ust. 2 pkt 2 ustawy
z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1643 ze zm.), uznał go winnym popełnienia zarzucanego czynu i wymierzył karę dyscyplinarną upomnienia.
W uzasadnieniu wskazał, że w dniu [...] lutego 2017 r. [...] S. P. wraz z [...] SG T. G. pełnili służbę w rejonie dworców PKS
i PKP w [...], realizując postawione zadanie przeciwdziałania nielegalnej migracji. [...] SG S. P. został wyznaczony do pełnienia funkcji dowódcy patrolu. Odprawę do służby wyżej wskazanym funkcjonariuszom dokonała [...] SG E. P. - kierownik zmiany w Zespole do spraw [...] w Placówce Straży Granicznej kat. [...] w [...]. Około godziny 13:30 funkcjonariusze patrolu rozpoczęli czynność legitymowania obywatelki [...] M. K., która okazała do kontroli Kartę Polaka. Jak twierdziła cudzoziemka wjechała na terytorium RP dwa tygodnie wcześniej, a paszport z ważną wizą pozostawiła w miejscu zamieszkania, tj. w miejscowości [...] w gm. [...]. Z uwagi na powyższe, obywatelka [...] nie okazała funkcjonariuszom dokumentu, na podstawie którego mogli dokonać kontroli legalności pobytu cudzoziemki na terytorium RP. W związku z powyższym [...] SG S.P. skontaktował się ze [...] SG E. P.
z prośbą, by jako kierownik zmiany dokonała niezbędnych sprawdzeń statusu pobytowego cudzoziemki w dostępnych systemach teleinformatycznych. Kierownik zmiany poinformowała, iż system [...] uległ awarii i nie jest możliwe sprawdzenie obywatelki [...], w związku z czym wydała [...] SG S.P. polecenie zatrzymania cudzoziemki. Jak wynika z zeznań złożonych w dniu [...] marca 2017 r. przez [...]SG E. P., ze względu na brak możliwości pełnych ustaleń chociażby ze względu na brak możliwości sprawdzenia cudzoziemki w systemie [...], podjęła decyzję o zatrzymaniu cudzoziemki i przekazała takie polecenie drogą telefoniczną [...] SG T.G., który odebrał służbowy telefon.
W odpowiedzi usłyszała, że dowódca patrolu, którym jak wskazano powyżej był [...] SG S. P., odmawia wykonania polecenia, gdyż jego zdaniem jest ono niezasadne. Jak wskazała podczas przeprowadzonego przesłuchania kierownik zmiany, o całej sytuacji i odmowie wykonania polecenia niezwłocznie poinformowała Komendanta Placówki Straży Granicznej kat. [...] w [...], który zaakceptowawszy jej decyzję, nakazał wydanie polecenia zatrzymania cudzoziemki i przewiezienie jej do siedziby Placówki, celem realizacji dalszych czynności służbowych. Z uwagi na powyższe, [...] SG E. P. ponownie wykonała telefon do funkcjonariuszy pełniących służbę patrolową i przekazała wcześniej wydaną dyspozycję [...] SG T. G., który polecenie wykonał informując, iż udają wraz z powyżej wskazaną cudzoziemką na Placówkę.
Organ wskazał, że z wyjaśnień złożonych w dniu [...] kwietnia 2017 r. przez [...] SG S. P. na protokół przesłuchania wynika, że w momencie dokonywania legitymowania ob. [...] M. K., w związku z faktem, iż cudzoziemka nie posiadała przy sobie żadnego dokumentu potwierdzającego jej legalny pobyt w Polsce, skontaktował się z kierownikiem zmiany, którą poprosił o sprawdzenie legitymowanej i dokonanie dalszych ustaleń, co do statusu pobytowego w systemach, do których nie miał dostępu przez urządzenie mobilne. Prowadząc rozmowę ze [...] SG E. P. otrzymał informację, iż system [...] uległ awarii, a po skontaktowaniu się przez nią z kierownikiem Grupy do spraw [...] wydała obwinionemu polecenie zatrzymania legitymowanej osoby. Jak wynika ze złożonych przez [...] SG S. P. wyjaśnień, nie zgodził się na taką decyzję
i powiedział, że wraz z kontrolowaną osobą wróci na Placówkę i będzie wykonywał dalsze czynności w ramach legitymowania i kontroli legalności pobytu. W ocenie obwinionego decyzja kierownik zmiany była pochopna, nieprzemyślana i wadliwa, dlatego odmówił jej wykonania, gdyż zatrzymanie cudzoziemki naruszałoby podstawowe prawa i wolności gwarantowane przez konwencje międzynarodowe oraz Konstytucję. Ponadto w ocenie obwinionego, kierownik zmiany nie posiada uprawnień do wydania polecenia w sprawie zatrzymania osoby, a jedynie on jako dowódca patrolu ustala okoliczności, analizuje faktyczne przesłanki oraz indywidualną sytuację obywatela innego państwa oraz jego zachowanie.
Organ wskazał, że decyzja kierownika zmiany o wydaniu polecenia [...] SG S. P. o zatrzymaniu obywatelki [...], była konsultowana
z kierownikiem Grupy do spraw [...]. Z zeznań złożonych na protokół przesłuchania świadka w dniu [...] marca 2017 r. przez [...] SG P.P., pełniącego obowiązki kierownika Grupy do spraw [...] wynika, iż w związku z zaistniałą sytuacją po przyjeździe patrolu wraz z obywatelką [...] do siedziby Placówki ponownie polecił [...] SG S.P. wykonanie niezbędnej dokumentacji związanej z zatrzymaniem cudzoziemki. Obwiniony stwierdził, że nie zmieni swojego zdania, gdyż nie widzi takiej potrzeby, w związku z czym [...]SG P. P. wydał polecenie stworzenia tejże dokumentacji [...] SG T.G., który polecenie wykonał.
Organ stwierdził, że wina [...] SG S. P. w zakresie postawionego mu zarzutu została udowodniona. Wskazał, że każdy funkcjonariusz, który stwierdzi zaistnienie przesłanki określonej w art. 394 ustawy o cudzoziemcach może podjąć decyzję o zatrzymaniu cudzoziemca. W świetle powyższego należy podkreślić, iż w sytuacji braku możliwości potwierdzenia, w trakcie dokonywania kontroli, iż. cudzoziemiec znajduje się na terytorium Polski legalnie w sytuacji jego zatrzymania nie może być mowy o przekroczeniu uprawnień ze strony zatrzymującego go funkcjonariusza.
[...] SG S. P. wstępując dobrowolnie w szeregi Straży Granicznej, podjął się pełnienia służby w formacji mundurowej, ściśle zhierarchizowanej. Wobec powyższego obwiniony, jak każdy funkcjonariusz Straży Granicznej, jest zobowiązany z jednej strony realizować czynności służbowe z poszanowaniem obowiązującego w RP porządku prawnego, ale również wykonywać polecenia służbowe. Przejawem tego jest niejako rota ślubowania, którą składają przyjęci do służby funkcjonariusz, tj. w której ślubują między innymi "wykonywać rozkazy i polecenia przełożonych". Od powyższej zasady istnieje odstępstwo zawarte w art. 63 ust. 2 ustawy o Straży Granicznej, który stanowi, iż funkcjonariusz obowiązany jest odmówić wykonania rozkazu lub innego polecenia, jeśli wykonanie rozkazu lub innego polecenia łączyłoby się z popełnieniem przestępstwa. Zgodnie ze szczegółowym zakresem obowiązków dla stanowisku asystent w Zespole do spraw [...] w Grupie do spraw [...] w Placówce Straży Granicznej kat. [...] w [...], z którym obwiniony zapoznał się w dniu [...] marca 2015 r., w trakcie pełnienia służby granicznej podlega kierownikowi zmiany Placówki Straży Granicznej kat. [...] w [...].
Obwiniony zobowiązany był wykonać polecenie wydane pierwotnie przez kierownika zmiany, a podtrzymane przez zarówno kierownika grupy do spraw [...] jak i Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] w postaci zatrzymania cudzoziemki, gdyż w przedmiotowym stanie faktycznym istniały ku temu przesłanki, a [...] SG S. P. pełniąc służbę graniczną w formie patrolowania, polegającą na prowadzeniu kontroli legalności pobytu bezsprzecznie podlegał kierownikowi zmiany. Obwiniony swoim działaniem wypełnił dyspozycję naruszenia dyscypliny służbowej i określonej w art. 135 ust. 2 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej.
Organ podał, że uwzględniając okoliczności łagodzące, tj. opinię służbową funkcjonariusza, dotychczasową niekaralność dyscyplinarną, a także okoliczności obciążające, w szczególności fakt, iż obwiniony zakwestionował polecenia wydawane przez przełożonych, co może rodzić negatywne skutki dla służby w przyszłości, za współmierną do popełnionego czynu uznano karę dyscyplinarną upomnienia, którą wymierzono obwinionemu.
Komendant Główny Straży Granicznej orzeczeniem dyscyplinarnym nr [...] z dnia [...] września 2017 r., po rozpatrzeniu odwołania S. P., utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji.
Organ przedstawił stan faktyczny sprawy. Podniósł, że dla oceny odpowiedzialności dyscyplinarnej obwinionego ma znaczenie kwestia zasadności zatrzymania obywatelki [...] M. K. Wskazał, że zgodnie z art. 288 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemiec w okresie pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany posiadać ważny dokument podróży oraz dokumenty uprawniające go do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli są wymagane. W trakcie kontroli, w tym przypadku funkcjonariusz Straży Granicznej, może żądać okazania dokumentu podróży i dokumentów uprawniających cudzoziemca do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 293 pkt 1), a cudzoziemiec poddany kontroli winien je okazać (art. 294 ust. 1). Brak ważnej wizy lub innego dokumentu uprawniającego do wjazdu pobytu na terytorium RP, jeżeli wiza lub inny dokument są lub były wymagane, skutkuje, zgodnie z art. 302 ust. 1 wymienionej ustawy, wydaniem decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu. Natomiast w myśl art. 394 ust. 1 ww. ustawy cudzoziemiec, wobec którego zachodzą okoliczności uzasadniające wydanie mu decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu może być zatrzymany na okres nie dłuższy niż 48 godzin. Organ stwierdził, że w myśl powołanych wyżej przepisów zaistniały przesłanki do zatrzymania obywatelki [...] M.K.
Organ wskazał, że w sprawie podstawowe znaczenie ma odmowa wykonania przez [...] SG S. P. polecenia kierownika zmiany Placówki Straży Granicznej w [...] dokonania zatrzymania cudzoziemki. Organ podkreślił,
że Straż Graniczna jest formacją ściśle zhierarchizowaną, a każdy funkcjonariusz jest zobowiązany do wykonywania rozkazów i poleceń przełożonych z wyjątkiem okoliczności wymienionych w art. 63 ust. 2 ustawy o Straży Granicznej (jeżeli wykonanie rozkazu lub innego polecenia łączyłoby się z popełnieniem przestępstwa).
W rozpatrywanej sprawie takie okoliczności nie zaistniały.
Obwiniony w trakcie pełnienia służby granicznej podlegał bezpośrednio kierownikowi zmiany Placówki, zatem zobowiązany był do wykonywania jego pleceń. Przepis § 24 zarządzenia Nr KG-PB-Z-77/13 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 25 października 2013 roku w sprawie sposobu pełnienia służby granicznej i prowadzenia działań granicznych stanowi, że kierownik (w tym przypadku kierownik zmiany) w czasie pełnienia służby jest uprawniony do wydawania poleceń funkcjonariuszom pełniącym służbę. Mając na uwadze powyższe [...] S. P. zobowiązany był do wykonania polecenia kierownik zmiany [...] SG E. P. i zatrzymania obywatelki [...] M. K. Niewykonanie tego plecenia skutkowało naruszeniem dyscypliny służbowej, o który mowa w art. 135 ust. 2 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej.
Postępowanie funkcjonariusza, który z uwagi na własną ocenę sytuacji odmawia wykonania polecenia wskazuje na to, że nie rozumnie on, lub nie akceptuje, hierarchiczności organizacji formacji, w której pełni służbę. Tego typu zachowanie musiało, więc spotkać się z reakcją organu polegającą na wytknięciu funkcjonariuszowi niesubordynacji. Organ odwoławczy podał, że dokonując oceny współmierności wymierzonej [...] SG i S. P. kary dyscyplinarnej kierował
się rodzajem i wagą czynu, jego skutkami i okolicznościami popełnienia, stopniem winy, następstwami ujemnymi dla służby, dotychczasowymi wynikami w służbie, opinią służbową oraz okolicznościami łagodzącymi i obciążającymi. Nie bez znaczenia w przedmiotowej sprawie pozostaje pozytywna opinia służbowa funkcjonariusza oraz fakt, że nie jest w okresie odbywania kary dyscyplinarnej. Zdaniem organu drugiej instancji orzeczona kara odniesie właściwe skutki prewencji indywidualnej.
Orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] września 2017 r. nr [...] stało się przedmiotem skargi S. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i orzeczenia organu I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci naruszenia:
- § 17 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 roku w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej poprzez odmówienie całościowego zapoznania się z materiałami poprzez wykonanie ich fotokopii oraz prowadzenie postępowania dyscyplinarnego przez jego bezpośredniego przełożonego, który pełni funkcję Zastępcy Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...],
- § 4 ust. 1 oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 września 2014 r. w sprawie wykonywania niektórych uprawnień przez funkcjonariuszy Straży Granicznej w zakresie możliwości ustalenia tożsamości osoby legitymowanej,
- art. 135 ust. 2 pkt 2 oraz art. 63 ust. 2 ustawy o Straży Granicznej w związku z niezastosowaniem ich w przedmiotowym postępowaniu.
W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie dyscyplinarne było prowadzone przez jego przełożonego, który pełni funkcję Zastępcy Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...], co może wzbudzać uzasadnione podejrzenie braku obiektywności w prowadzonym postępowaniu w stosunku do skarżącego. Skarżący stanowisko Komendanta Głównego Straży Granicznej wyrażone w zaskarżonej decyzji co do konieczności zatrzymania cudzoziemki uznał za błędne i naruszające § 4 ust. 1 oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wykonywania niektórych uprawnień przez funkcjonariuszy Straży Granicznej w zakresie możliwości ustalenia tożsamości osoby legitymowanej.
Podał, że otrzymał polecenie od [...] E.P. zatrzymania M.K. W jego ocenie decyzja ta nie tylko była przedwczesna ale wiązałaby się z przekroczeniem przez niego uprawnień. Skarżący podkreślił, że to funkcjonariusz będący na miejscu decyduje o zatrzymaniu osoby. Wskazał, że § 70 punkt 3 Zarządzenia nr Z-77 KGSG z dnia 25 października 2013 roku stanowi "Funkcjonariusz o zatrzymaniu osoby i powodach tego zatrzymania melduje kierownikowi i postępuje zgodnie z jego poleceniami". Z tego przepisu wprost wynika, że to interweniujący funkcjonariusz podejmuje decyzję o zatrzymaniu osoby. Podniósł, że w ramach postępowania dyscyplinarnego nie wskazano żadnego przepisu, który wskazywałby,
że to Kierownik Zmiany podejmuje decyzję o zatrzymaniu osoby.
Komendant Główny Straży Granicznej, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, zaś w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku o oddalenie skargi. Podał, że zarzuty podnoszone przez skarżącego nie zasługują na uwzględnienie. Organ przeprowadził postępowanie dyscyplinarne, które wykazało, że skarżący odmówił wykonania polecenia służbowego polegającego na zatrzymaniu obywatelki [...]. Ocena dokonana przez funkcjonariusza prawidłowości polecenia służbowego wydanego w konkretnej sprawie, nie uprawnia funkcjonariusza do odmowy wykonania polecenia służbowego. Organ wskazał, że orzeczenia zawierają obszerne uzasadnienia, które zachowują aktualność w świetle zarzutów skargi.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 16 maja 2018 r. reprezentujący organ pełnomocnik cofnął zawarty w odpowiedzi na skargę wniosek o odrzucenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie podlegała uwzględnieniu, albowiem zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne i orzeczenie dyscyplinarne organu I instancji nie naruszają prawa. Zarzuty skargi dotyczące naruszenia zarówno prawa procesowego, jak i materialnego Sąd uznał za niezasadne.
W sprawie jest bezsporne, że skarżącemu wydane zostało przez kierownika zmiany Placówki Straży Granicznej w [...] polecenie dokonania zatrzymania cudzoziemki w trybie art. 394 ust. 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach. Ustalenia tego skarżący nie kwestionuje. Skarżący nie kwestionuje również ustalenia, że odmówił wykonania tego polecenia.
Zgodnie z art. 135 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, funkcjonariusz podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej za naruszenie dyscypliny służbowej, nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej, a zwłaszcza honoru, godności i dobrego imienia służby, oraz w innych przypadkach określonych w ustawie. Stosownie zaś do art. 135 ust. 2 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej, naruszeniem dyscypliny służbowej jest odmowa wykonania lub niewykonanie rozkazu lub innego polecenia z zastrzeżeniem przypadku określonego w art. 63 ust. 2. Zgodnie z art. 63 ust. 2 ustawy o Straży Granicznej, funkcjonariusz jest obowiązany odmówić wykonania rozkazu lub innego polecenia, jeśli wykonanie rozkazu lub innego polecenia łączyłoby się z popełnieniem przestępstwa.
Organ w orzeczeniu dyscyplinarnym wykazał, że wykonanie polecenia nie łączyłoby się z popełnieniem przestępstwa. Na gruncie stanu faktycznego sprawy, brak było zatem podstaw do odmowy przez S. P. wykonania polecenia kierownika zmiany Placówki Straży Granicznej w [...]. Nie zmieniają tego zawarte w skardze twierdzenia skarżącego, w jaki sposób – w miejsce wykonania polecenia kierownika zmiany – należało jego zdaniem postąpić ustalając legalność pobytu cudzoziemki.
Sąd za nietrafny uznał zarzut naruszenia art. 135 ust. 2 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej w związku z art. 63 ust. 2 tej ustawy.
Postawiony w skardze zarzut naruszenia § 4 ust. 1 i § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 września 2014 r. w sprawie wykonywania niektórych uprawnień przez funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 1297) jest natomiast niezrozumiały, albowiem skarżący nie został obwiniony o naruszenie powołanych przepisów. Przedmiotem postępowania dyscyplinarnego nie było działanie skarżącego w toku legitymowania osoby, ale odmowa wykonania polecenia. Za nietrafne tym samym uznać należało wymienione zarzuty.
Niezasadny okazał się także zarzut naruszenia § 17 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 roku w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej. Skarżący podniósł, że przepis ten naruszony został poprzez odmówienie całościowego zapoznania się z materiałami poprzez wykonanie ich fotokopii. Tymczasem zgodnie z § 17 ust. 1 rozporządzenia, w toku postępowania dyscyplinarnego obwiniony ma prawo do odmowy składania wyjaśnień (pkt 1), zgłaszania wniosków dowodowych (pkt 2), przeglądania akt postępowania dyscyplinarnego oraz sporządzania z nich notatek (pkt 3). Powołany przepis nie stanowi o prawie do wykonywania fotokopii. Nie można zatem mówić o jego naruszeniu.
Trafnie organ wskazał również, że w sprawie tej nie było konieczności przeprowadzania dowodu na okoliczność, z jakiego powodu system [...] uległ awarii i kiedy zostało przywrócone jego funkcjonowanie. Ustalenie to w żaden sposób nie zmienia bowiem tego, że skarżący nie wykonał polecenia kierownika zmiany. Podkreślenia wymaga przy tym, że nie jest rolą funkcjonariusza kwestionowanie poleceń przełożonego. Straż Graniczna jest zhierarchizowaną formacją. Wykonywanie poleceń wpisane jest w charakter tej służby.
Ocena i poglądy skarżącego co do innych działań możliwych do podjęcia przez niego w miejsce wykonania polecenia kierownika zmiany nie mają znaczenia w sprawie. Dla rozstrzygnięcia tej sprawy istotne jest bowiem, że polecenie zostało skarżącemu wydane przez uprawnioną osobę. Skarżący odmówił zaś jego wykonania.
Odnosząc się do treści skargi wskazania wymaga również, że nie został naruszony § 14 ust. 3 rozporządzenia w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej. Skarżący nie podał żadnych okoliczności, które wskazywałyby na brak obiektywizmu funkcjonariusza prowadzącego postępowanie dyscyplinarne i konieczność jego wyłączenia.
Wymierzając karę dyscyplinarną organ wziął pod uwagę, że powinna być ona współmierna do czynu popełnionego przez obwinionego (§ 28 ust. 1 rozporządzenia w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej). Organ wymierzył skarżącemu najniższą karę dyscyplinarną (art. 136 ust. 1 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej). Przy jej wymierzaniu wziął pod uwagę okoliczności wymienione w § 28 ust. 2 powołanego rozporządzenia. Należy podzielić ocenę organu, że wymierzona kara jest współmierna do czynu popełnionego przez obwinionego. Uwzględniono tak pozytywną opinię służbową i dotychczasową niekaralność dyscyplinarną, jak również wzięto pod uwagę, że czyn popełniony przez skarżącego może rodzić negatywne skutki dla służby w przyszłości. Tej oceny organu nie sposób podważyć, gdy weźmie się pod uwagę rolę i zadania Straży Granicznej. Formacja ta wymaga od pełniących w niej służbę funkcjonariuszy poddania się szczególnej dyscyplinie.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło