II SA/Wa 1805/16

WyrokWSA w Warszawie2017-04-27

Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Ewa Marcinkowska, Danuta Kania

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może pobrać opłatę za udostępnienie informacji publicznej w postaci nagrania na płycie CD, jeśli wiąże się to z dodatkowymi kosztami zakupu nośnika i koperty?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może pobrać opłatę za udostępnienie informacji publicznej, jeśli sposób jej udostępnienia wskazany we wniosku generuje dodatkowe koszty, takie jak koszt nośnika elektronicznego (płyta CD) i koperty. Opłata ta musi być ustalona indywidualnie i odpowiadać rzeczywistym poniesionym kosztom. Prawo do informacji publicznej nie jest ograniczone, a jedynie może wiązać się z obowiązkiem zwrotu uzasadnionych kosztów.
Stan faktyczny
Skarżąca zwróciła się do Rady Gminy o udostępnienie nagrania z posiedzenia komisji na płycie CD. Organ poinformował o naliczeniu opłaty w wysokości 1,93 zł (koszt płyty CD i koperty), powołując się na art. 15 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżąca zakwestionowała zasadność opłaty, wskazując m.in. na częściowe uchylenie zarządzenia Wójta Gminy stanowiącego podstawę naliczenia opłat oraz na to, że koszty zakupu nośników były kosztami bieżącej działalności organu. Organ udostępnił informację, a skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując naliczenie opłaty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska, Danuta Kania (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Marcin Borkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi M. B. na powiadomienie Rady Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie kosztów związanych z udostępnieniem informacji publicznej oddala skargę. Pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. M.B. wystąpiła - za pośrednictwem poczty elektronicznej - do Rady Gminy P., w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm.) dalej: "u.d.i.p.", o udzielenie informacji w postaci nagrania z posiedzenia Komisji Rolnictwa, Ochrony Środowiska i Gospodarki Komunalnej z dnia [...] sierpnia 2016 r. Wniosła o udostępnienie ww. informacji na płycie CD i przesłanie pocztą na podany adres. Rada Gminy P. pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] poinformowała wnioskodawczynię, że udostępnienie informacji publicznej w żądanym zakresie spowoduje poniesienie przez organ dodatkowych kosztów i określiła koszt związany z udostępnieniem tej informacji na kwotę 1,93 zł (tj. koszt płyty CD - 1,33 zł, koszt koperty na płytę zabezpieczającej ją przed uszkodzeniem podczas wysyłki - 0,60 zł) oraz wezwała wnioskodawczynię do wniesienia opłaty w terminie 7 dni na podany rachunek bankowy lub w kasie Urzędu Gminy P.. Jako podstawę prawną powiadomienia organ podał art. 15 ust. 1 u.d.i.p. w związku z zarządzeniem nr [...] Wójta Gminy P. z dnia [...] kwietnia 2016 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat związanych z dodatkowymi kosztami udostępniania informacji publicznej. Pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. M. B. wezwała Radę Gminy P. do usunięcia naruszenia prawa, kwestionując wysokość ustalonej opłaty. W uzasadnieniu wskazała, że powiadomienie organu o konieczności uiszczenia opłaty zostało oparte na zarządzeniu częściowo uchylonym rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. w zakresie § 1 ust. 1 oraz § 2 ust. 2. Zaznaczyła, że w uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewoda wskazał, iż zarządzenie zostało wydane bez wyraźnej podstawy prawnej, co niejako dyskwalifikuje je jako podstawę naliczenia opłaty za udostępnienie informacji publicznej. Wojewoda zwrócił również uwagę na merytoryczne aspekty tego rozstrzygnięcia podkreślając, że co do zasady udostępnienie informacji publicznej powinno być bezpłatne, zaś ewentualne opłaty są ustalane indywidualnie dla konkretnej sprawy i mogą być naliczone tylko wtedy, gdy udostępnienie informacji publicznej wykracza poza ramy normalnego funkcjonowania organu i wiąże się ze szczególnym wysiłkiem organizacyjnym z jego strony. Wnioskodawczyni wskazała ponadto, że opłata jaka została naliczona w przedmiotowej sprawie (niespełna 2 zł) jest tak niska, że trudno zakładać, by udostępnienie informacji w istocie przekraczało normalny koszt funkcjonowania bazy technicznej organu. Niezależnie od powyższego, w dniu [...] sierpnia 2016 r. M. B. poinformowała organ, iż podtrzymuje wniosek o udostępnienie informacji publicznej złożony w dniu [...] sierpnia 2016 r. Za pismem z dnia [...] września 2016 r. organ udostępnił wnioskodawczyni żądaną informację publiczną w sposób podany we wniosku (na płycie CD). Pismem z dnia [...] września 2016 r. Rada Gminy P. udzieliła odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa stwierdzając brak podstaw do jego uwzględnienia. Wskazała, że art. 15 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, iż jeżeli w wyniku udostępnienia informacji publicznej w sposób wskazany we wniosku powstają dodatkowe koszty takiego udostępnienia informacji, podmiot udostępniający "może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom". Zaznaczyła, iż w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że koszt zakupu płyty CD, na której udostępniana jest informacja publiczna i koszt jej opakowania stanowią koszty dodatkowe. Rada Gminy podkreśliła również, że w niniejszej sprawie koszty zostały ustalone indywidualnie w związku z faktycznie poniesionymi kosztami zakupu wymienionych przedmiotów, niezależnie od treści zarządzenia Wójta Gminy P. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. Podstawę ustalenia kosztów stanowił przepis art. 15 ust. 1 u.d.i.p. Pismem z dnia [...] września 2016 r. M.B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powiadomienie Rady Gminy P. z dnia [...] sierpnia 2016 r. zarzucając naruszenie: - art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie ograniczenia dostępu do informacji publicznej, - art. 15 ust 1 u.d.i.p. w zakresie niewłaściwego stosowania przepisów w postępowaniu o dostęp do informacji publicznej. W związku z powyższymi skarżąca zarzutami wniosła o zobowiązanie organu do odstąpienia od naliczenia opłaty oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżąca zakwestionowała stanowisko organu, że koszty nośnika informacji - niezbędnego do jej udostępnienia - były kosztami dodatkowymi w rozumieniu art. 15 ust. 1 u.d.i.p. Nie ma bowiem możliwości udostępnienia wnioskowanej informacji na odległość w inny sposób niż wskazany we wniosku, a pomimo statutowego obowiązku udostępniania protokołów posiedzeń Komisji (§ 15 ust. 2 Statutu Gminy P.) nie są one udostępniane w ten sposób. W związku z tym koszty płyty CD oraz koperty stanowią koszty wynikające z bieżącej działalności organu oraz wiążą się z brakiem realizacji postanowienia statutowego. Skarżąca zaznaczyła również, że zakup płyty CD oraz koperty dokonany został przed złożeniem wniosku, a więc również z tego względu nie był kosztem dodatkowym, tylko realizowanym ze względu na bieżące potrzeby Urzędu. Wskazała, że nadinterpretacja przepisu art. 15 ust. 1 u.d.i.p. prowadzić może do nadmiernego ograniczenia dostępu do informacji publicznej, przy czym prawo dostępu do informacji publicznej powinno być interpretowane na korzyść podmiotu ubiegającego się o daną informację i w sposób umożliwiający jej udostępnienie chociażby w części. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy P. wniosła o oddalenie skargi jako oczywiście bezzasadnej. W uzasadnieniu Rada Gminy wskazała, że skarżącej została udostępniona informacja publiczna w pełnym zakresie oraz w sposób i w formie przez nią wskazanych. Nieuzasadniony jest więc zarzut ograniczania dostępu do informacji publicznej. Zaznaczyła również, że przepis art. 15 ust. 1 u.d.i.p. został ustanowiony dla zabezpieczenia budżetów podmiotów udostępniających informację publiczną przed sytuacją, w której posiadane środki mogłyby być praktycznie w całości wykorzystane wyłącznie w celu udostępniania wnioskowanych informacji publicznych, co uniemożliwiałoby realizację głównych zadań i funkcji tych podmiotów. Przepis ten pozwala na obciążenie wnioskodawcy kosztami dodatkowymi związanymi z udostępnieniem informacji publicznej, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Niezrozumiałe jest, zdaniem Rady Gminy, wskazywanie przez skarżącą na dokonanie zakupu płyty CD i koperty jeszcze przed złożeniem wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Oczywiste jest, że podmiot udzielający odpowiedzi musi posiadać i utrzymywać odpowiedni stan posiadania (zapasów) różnych, szeroko rozumianych, artykułów biurowych - tym bardziej, gdy jego siedziba mieści się w niewielkiej miejscowości, w której nie ma sklepów z artykułami biurowymi, co wymaga składania zamówień w innych miejscowościach i oczekiwania na ich realizację. Dokonywanie zakupów poszczególnych artykułów biurowych dopiero wówczas, gdy zostanie stwierdzona konieczność ich wykorzystania nie mogłoby odbyć się bez wpływu na termin podejmowanych czynności, który to termin jest szczególnie istotny w przypadku czynności administracji publicznej. Okoliczność, że płyta CD i koperta zostały nabyte przed złożeniem wniosku, nie pozbawia również tego wydatku cechy "kosztów dodatkowych". Wskazany nośnik informacji i jego zabezpieczenie zostały wykorzystane dla udzielenia informacji publicznej i nie ma znaczenia to, że potencjalnie mogły one zostać wykorzystane dla realizacji przez organ innych celów (wskazywanych przez skarżącą "bieżących potrzeb"). Analogicznie, posiadanie zapasów ryz papieru do drukarek oraz tonerów z tuszem do drukarek nie pozbawia organu udzielającego informacji publicznej w formie kserokopii/wydruków możliwości żądania zwrotu kosztów zużytych materiałów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 780 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie do art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 ustawy dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm.), informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek. Stosownie zaś do brzmienia art. 15 ust. 1 u.d.i.p., jeżeli w wyniku udostępnienia informacji publicznej na wniosek, o którym mowa w art. 10 ust. 1, podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom. Z kolei w myśl art. 15 ust. 2 u.d.i.p., podmiot, o którym mowa w art. 15 ust. 1, w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, powiadomi wnioskodawcę o wysokości opłaty. Udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek. Ustalenie wysokości opłaty za dostęp do informacji publicznej następuje w drodze aktu stwierdzającego obowiązek poniesienia opłaty oraz ustalającego jej wysokość, który kreuje zobowiązanie o charakterze finansowym. Samo zawarcie w treści pisma informacji o wysokości opłaty za udostępnienie informacji publicznej wypełnia dyspozycję normy z art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Przyjęta nazwa rozstrzygnięcia nie ma jednak znaczenia, gdyż nie jest to decyzja czy postanowienie, lecz akt z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Oznacza to, że ustalenie wysokości opłaty za dostęp do informacji publicznej ma charakter publicznoprawny, bowiem wpływa w sposób prawnie wiążący na sytuację określonego podmiotu prawa i dotyczy uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa. W sprawach dotyczących udostępnienia informacji publicznej przepisami prawa, z których mogą wypływać uprawnienia lub obowiązki, są przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nakładające obowiązek udostępnienia informacji publicznej, skierowany do podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Z kolei przepis art. 2 ust. 1 u.d.i.p. daje każdemu uprawnienie żądania udostępnienia tej informacji. Z tego względu, stwierdzenie istnienia obowiązku udostępnienia informacji publicznej przesądza o tym, że ustalenie w formie materialnej (pisemnym zobowiązaniu) wysokości opłaty za dostęp do informacji publicznej, jest aktem z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Od takiego aktu nie przysługuje zażalenie, lecz wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Po dokonaniu takiego wezwania i bezskutecznym upływie terminu przewidzianego do zajęcia stanowiska przez organ administracji publicznej, bądź też po odmowie uwzględnienia wystosowanego wezwania, wnioskodawcy przysługuje skarga do właściwego sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 266/14, publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie powyższy warunek został spełniony, gdyż skarżąca pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. wezwała Radę Gminy P. do usunięcia naruszenia prawa, kwestionując żądanie przez organ uiszczenia opłaty za udostępnienie informacji publicznej na wniosek z dnia [...] sierpnia 2016 r. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do zasadności ustalenia opłaty za udostępnienie informacji publicznej w postaci nagrania z posiedzenia Komisji Rolnictwa, Ochrony Środowiska i Gospodarki Komunalnej z dnia [...] sierpnia 2016 r. w sytuacji, gdy skarżąca wniosła o udostępnienie ww. informacji na płycie CD i przesłanie jej pocztą na podany adres. W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę na treść art. 7 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, który ustanawia ogólną zasadę, że dostęp do informacji publicznej jest bezpłatny, z zastrzeżeniem art. 15 u.d.i.p. Powołany przepis - jak zauważa się w piśmiennictwie - wywołuje wiele kontrowersji, ponieważ przy praktycznym stosowaniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, zdarzają się sytuacje, że jest ona nadużywana do celów osobistych lub komercyjnych i nie służy wyłącznie informowaniu o sprawach publicznych obywateli, którzy mają na celu dobro wspólne. Tymczasem nawet minimalne opłaty mogłyby zapobiegać nadużywaniu prawa do informacji i równocześnie dezorganizowaniu pracy podmiotów zobowiązanych do respektowania tego prawa. Jest oczywiste, że dostęp do informacji powszechnie dostępnej lub tej, która może być udzielona niezwłocznie, powinien być bezpłatny również wtedy, gdy znajduje się ona w zasobach elektronicznych podmiotu zobowiązanego i może być udzielona w formie ustnej (osobiście lub telefonicznie) albo przesłana pocztą elektroniczną. Wszędzie jednak tam, gdzie informacja udostępniania jest na wniosek, o którym mowa w art. 10 ust. 1 u.d.i.p., a przekształcenie jej poprzez przeniesienie na nośnik papierowy lub elektroniczny generuje dodatkowe koszty, udostępnianie powinno łączyć się z ponoszeniem opłat. Często również przekształcenie informacji wiąże się z pozbawieniem danych chronionych odrębną ustawą, co z kolei angażuje środki materialne i osobowe podmiotu zobowiązanego do realizowania zadań innych niż te, do których został powołany (v. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016, s. 226). W piśmiennictwie i orzecznictwie wskazuje się również, że art. 15 u.d.i.p. nie jest wyjątkiem od ogólnie obowiązującej zasady. Samo udzielenie informacji jest bowiem dalej bezpłatne, zaś przepis art. 15 ust. 1 u.d.i.p. dotyczy tylko zwrotu kosztów niezbędnych do zrealizowania żądania zawartego we wniosku. Zawiadomienie o konieczności poniesienia opłaty nie pozbawia zainteresowanego prawa do uzyskania informacji publicznej. Daje mu tylko możliwość wyboru samodzielnego zaznajomienia się z informacją znajdującą się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego albo poniesienia kosztów jej dostarczenia lub przetworzenia. Ze względu na wysokość opłaty może on zrezygnować ze wskazanego we wniosku sposobu lub formy udostępnienia informacji, poprzestając na sposobie, z którym nie wiążą się żadne opłaty lub opłata jest znacznie niższa. Takie rozwiązanie gwarantuje prawidłową realizację prawa do informacji publicznej, ponieważ pozwala na uniknięcie sytuacji, w której wysokość kosztów udostępnienia informacji stanowiłaby wyłączną i bezpośrednią przeszkodę w dostępie do określonych informacji publicznych (v. M. Bernaczyk, M. Jabłoński, K. Wygoda "Biuletyn Informacji Publicznej. Informatyzacja Administracji", Wrocław 2005, s. 90; postanowienie NSA z dnia 1 października 2013 r., sygn. akt I OSK 2139/2013; publ. LEX nr 1397148). Z art. 15 ust. 1 u.d.i.p. nie wynika zobowiązanie do ustalenia opłaty, a jedynie możliwość jej wymierzenia. Obciążenie opłatą ma zatem charakter uznaniowy, co nakłada na adresata wniosku obowiązek starannego rozważenia, czy w konkretnym wypadku opłatę tę wymierzyć, a ponadto wykazania, że w wyniku udostępnienia informacji publicznej w sposób zgodny z wnioskiem poniesione zostały dodatkowe koszty. Mogą być to koszty osobowe (koszty pracy) lub koszty rzeczowe (wartość materiałów lub nośników informacji) wynikające z przetworzenia, jak i przekształcenia informacji, co na ogół wiąże się ze zmianą nośnika, na którym informacja została utrwalona, a także z anonimizacją danych wrażliwych. Przy czym istotne jest to, że ewentualne opłaty muszą mieć charakter zindywidualizowany i zależeć od konkretnie poniesionych kosztów (por: M. Jaśkowska, "Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego", Toruń 2002, s. 65). Muszą to być bezwzględnie koszty rzeczywiste, a nie hipotetyczne, szacunkowe, czy dopiero przewidywane. Przenosząc powyższe uwagi na stan niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż organ mógł zażądać zwrotu kosztów poniesionych na przygotowanie wnioskowanej przez skarżącą informacji publicznej, w sytuacji gdy udostępnienie zgodnie z wnioskiem wiązało się z koniecznością przekształcenia jej poprzez przeniesienie na nośnik elektroniczny (płytę CD) i zabezpieczenie odpowiednią kopertą w celu przesłania pocztą "tradycyjną" na wskazany adres. Takie przekształcanie informacji niewątpliwie generuje dodatkowe koszty, a zatem udostępnianie jej w taki sposób powinno łączyć się z poniesieniem opłaty. Organ określił koszt w sposób rzeczywisty i zindywidualizowany - w odniesieniu do konkretnego wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Wskazał, iż obejmuje on koszt płyty CD - 1,33 zł oraz koszt koperty na płytę zabezpieczającej ją przed uszkodzeniem podczas wysyłki - 0,60 zł, co łącznie stanowi koszt w wysokości 1,93 zł. Nie można przy tym zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, że nie było możliwości udostępnienia wnioskowanej informacji w inny sposób. Przepis art. 3 ust. 1 u.d.i.p. przewiduje uprawnienie do: (1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, (2) wglądu do dokumentów urzędowych, (3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów. Zapis pkt 3 należy odczytywać w ten sposób, że prawo dostępu do posiedzeń jest rozumiane szeroko, zarówno jako prawo wstępu na posiedzenia organów kolegialnych, jak i udostępniania materiałów dokumentujących te posiedzenia. Poza tym Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 2 gwarantuje prawo wstępu na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej "z możliwością rejestracji dźwięku i obrazu", a zatem obywatelom przyznane zostało prawo utrwalania przebiegu posiedzeń za pomocą własnych urządzeń rejestrujących. Z kolei w myśl art. 18 ust. 1 u.d.i.p. posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów są jawne i dostępne. Organy te są obowiązane zapewnić warunki lokalowe lub techniczne środki umożliwiające wykonywanie prawa, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3. W miarę potrzeby zapewnia się transmisję audiowizualną lub teleinformatyczną z posiedzeń ww. organów. Stosownie zaś do art. 19 u.d.i.p. organy, o których mowa w art. 18 ust. 1, sporządzają i udostępniają protokoły lub stenogramy swoich obrad, chyba że sporządzą i udostępnią materiały audiowizualne lub teleinformatyczne rejestrujące w pełni te obrady. Jak podkreśla się w orzecznictwie, podstawowym źródłem informacji o obradach ww. organów kolegialnych są protokoły i stenogramy. Zastępczą formą udostępniania informacji jest zapis audiowizualny lub teleinformatyczny. Przy czy należy mieć na względzie, że pełny zapis dźwiękowy przebiegu posiedzenia może obejmować treści objęte tajemnicą, bądź też dotyczyć danych osobowych podlegających ochronie. Realizacja celu, jakim jest dostęp do informacji publicznej, następuje jednak poprzez dostęp do protokołów. Są to dokumenty, które sporządza określona osoba, potwierdzając zapisaną treść swoim podpisem. Dzięki temu protokół staje się dokumentem, który może być udostępniany i realizuje cel wskazany w ustawie, chroniąc jednocześnie inne prawa i wolności (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 4 kwietnia 2006 r. sygn. akt II SA/Bd 1153/05 publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl; wyrok WSA w Opolu z dnia 17 czerwca 2010 r. sygn. akt II SA/Op 256/10, publ. LEX nr 643782). Obowiązek sformułowany w art. 19 u.d.i.p. wyznacza również zakres realizacji prawa do informacji publicznej w stosunku do kolegialnych organów samorządu terytorialnego. Kwestię tę reguluje art. 11b ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 446 ze zm.), zgodnie z którym działalność organów gminy jest jawna. Ograniczenia jawności mogą wynikać wyłącznie z ustaw (ust. 1). Jawność działania organów gminy obejmuje w szczególności prawo obywateli do uzyskiwania informacji, wstępu na sesje rady gminy i posiedzenia jej komisji, a także dostępu do dokumentów wynikających z wykonywania zadań publicznych, w tym protokołów posiedzeń organów gminy i komisji rady gminy (ust. 2). Możliwość uzyskania ww. dokumentów jest uzależniona od tego, czy zostały one sporządzone przez zobowiązane do tego podmioty. Szczegółowe zasady dostępu do tych dokumentów i korzystania z nich będą każdorazowo określone w odpowiednich przepisach prawa miejscowego - statutach gmin (art. 11b ust. 3 ww. ustawy). W orzecznictwie wskazuje się, że będzie to w szczególności obejmować wskazanie w statutach miejsca i czasu, w których można uzyskać żądane dokumenty (por. wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 3014/01, niepubl.). Zauważyć należy, że zgodnie z treścią § 15 ust. 2 Statutu Gminy P., stanowiącego Załącznik nr 1 do uchwały nr [...] Rady Gminy P. z dnia [...] czerwca 2012 r. jawność działania organów gminy obejmuje w szczególności prawo obywateli do uzyskiwania informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, wstępu na sesje Rady Gminy i posiedzenia jej komisji, za wyjątkiem niektórych posiedzeń komisji rewizyjnej, których jawność ze względu na przedmiot obrad może być wyłączona na mocy odrębnych ustaw, a także zaznajomienie się z protokołami posiedzeń zamieszczonych na stronach BIP. W Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Gminy P. publikowane są protokoły z posiedzeń Rady Gminy P., nie zaś z posiedzeń jej komisji. Przy czym obowiązek publikowania w BIP protokołów z posiedzeń komisji nie wynika z art. art. 8 ust. 3 u.d.i.p. Również z powołanego wyżej § 15 ust. 2 Statutu Gminy P. nie wynika wprost obowiązek publikowania protokołów z posiedzeń komisji Rady Gminy P., mowa jest jedynie o możliwości zaznajomienia się z tymi protokołami posiedzeń, które zostały zamieszczone w BIP. Powyższe kwestie dotyczące udostępniania protokołów z posiedzenia komisji nie mają jednak przesądzającego znaczenia dla niniejszej sprawy, bowiem nie ulega wątpliwości, że skarżąca nie zwróciła się do organu o udostępnienie jej dokumentu urzędowego w postaci protokołu z posiedzenia Komisji Rolnictwa, Ochrony Środowiska i Gospodarki Komunalnej z dnia [...]sierpnia 2016 r., lecz o udostępnienie nagrania z tego posiedzenia na wskazanym nośniku. Nadmienić również warto, że skarżąca wystąpiła o udostępnienie ww. informacji publicznej już w dniu [...] sierpnia 2016 r., podczas gdy posiedzenie Komisji miało miejsce w dniu [...] sierpnia 2016 r. Mogła zatem zdawać sobie sprawę z tego, że w dacie wpływu wniosku, z racji na konieczność przygotowania i formalnego zatwierdzenia protokołu, organ mógł jeszcze nie dysponować tym dokumentem. Z tych względów zawarte w skardze argumenty, mające przemawiać za bezzasadnością naliczenia opłaty za dodatkowe koszty związane ze sposobem udostępnienia informacji oraz wskazujące na ograniczenie dostępu do informacji publicznej, nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Powyższa informacja, jak wynika z pisma organu z dnia [...] września 2016 r. oraz z odpowiedzi na skargę, została skarżącej udostępniona w sposób wskazany we wniosku, zaś naliczona opłata dotyczy określonego sposobu udostępnienia informacji publicznej - w postaci nagrania na płycie CD. Zauważyć przy tym należy, że organ w powiadomieniu z dnia [...] sierpnia 2016 r. poinformował skarżącą o możliwości dokonania w terminie 14 dni zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji publicznej. Skarżąca jednak podtrzymała w całości wniosek z dnia [...] sierpnia 2016 r. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostają argumenty skarżącej, że organ dokonał zakupu ww. artykułów (płyty CD i koperty zabezpieczającej przed uszkodzeniami) przed datą złożenia wniosku, co w istocie wynika z dat figurujących na fakturach załączonych do powiadomienia z dnia [...] sierpnia 2016 r. Okoliczność w jakiej dacie zakupione zostały ww. artykuły nie może mieć wpływu na ocenę, że organ poniósł dodatkowe koszty związane ze sposobem udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 15 ust. 1 u.d.i.p. Również okoliczność, że naliczona opłata ma "symboliczną" wysokość pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, którego istotą jest wyłącznie uznanie zasadności naliczenia opłaty za ww. konkretne artykuły w przypadku realizacji indywidualnego wniosku skarżącej z dnia [...] sierpnia 2016 r. Oczywistym jest, że o pobraniu kosztów dodatkowych nie decyduje ich wysokość, lecz sam fakt, że zostały one rzeczywiście poniesione przez organ. Konkludując Sąd stwierdza, że stanowisko organu zawarte w akcie z dnia [...] sierpnia 2016 r. jest prawidłowe, zaś zarzuty skargi jako nieuzasadnione nie mogły odnieść zamierzonego skutku. W sprawie nie miało bowiem miejsca naruszenie art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez ograniczenie prawa dostępu do informacji publicznej, a także art. 15 ust. 1 u.d.i.p. poprzez naliczenie stosownej opłaty. Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło