II SA/Wa 1810/07

PostanowienieWSA w Warszawie2008-10-02

Skład orzekający: Iwona Maciejuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) w postępowaniu sądowoadministracyjnym, biorąc pod uwagę jej sytuację materialną i wysokość dochodów oraz wydatków?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata), gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W analizowanej sprawie, pomimo dochodu rodziny, uwzględniając stałe miesięczne wydatki na utrzymanie domu, edukację dzieci oraz inne niezbędne koszty, dochód pozostający do dyspozycji nie pozwalał na pokrycie kosztów ustanowienia adwokata, co uzasadniało przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
Z. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania sądowego. Wnioskodawca podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwójką dzieci, a jego dochód netto wynosi 4.409 zł. Wskazał na posiadany majątek (dom, działka, nieruchomość rolna, samochód) oraz wysokie stałe miesięczne wydatki, w tym na utrzymanie domu, edukację dzieci oraz leki. Sąd analizował, czy sytuacja materialna wnioskodawcy pozwala na poniesienie kosztów ustanowienia adwokata bez uszczerbku dla utrzymania rodziny.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla Z. M. adwokata i zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. o wyznaczenie adwokata dla Z. M.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 2 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi Z. M. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 806/05 w przedmiocie umorzenia postępowania dyscyplinarnego postanawia 1. ustanowić dla Z. M. adwokata, 2. zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. o wyznaczenie adwokata dla Z. M. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – obejmującym między innymi tylko ustanowienie adwokata (art. 245 § 3 powołanej ustawy) – następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. We wniosku o przyznanie prawa pomocy Z. M. podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną oraz 12-letnią córką i 19-letnim synem. Na łączny dochód rodziny w wysokości 6.648 zł brutto miesięcznie składa się emerytura uzyskiwana przez wnioskodawcę oraz wynagrodzenie za pracę żony. Jako majątek skarżący wymienił dom o powierzchni 180 m2, działkę o powierzchni 664 m2 , na której posadowiony jest wymieniony dom, nieruchomość rolną o powierzchni 0,19 ha oraz samochód osobowy marki KIA. Podał, że nie posiada żadnych zasobów finansowych i korzysta z kredytu odnawialnego. Oświadczył, że debet na koncie osobistym wynosi 8.000 zł. Jako stałe miesięczne wydatki wnioskodawca wymienił: opłaty za gaz, energię elektryczną, wodę i wywóz nieczystości – łącznie 1.100 zł, opłata za obiady w szkole – 200 zł, dojazdy do szkół – 500 zł, utrzymanie na studiach – 800 zł, wydatki na leki, ubezpieczenia obowiązkowe oraz podatek od nieruchomości w łącznej kwocie 150 zł. Jako wydatek skarżący wskazał też koszty podręczników i przyborów szkolnych w wysokości 800 zł. Instytucja prawa pomocy stanowi realizację konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Prawo to powinno być przyznawane wówczas, gdy strona jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Przez prawo do sądu należy przy tym rozumieć nie tylko prawo samego dostępu do sądu, tj. uruchomienia postępowania przed sądem ale również prawo do korzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, zwłaszcza, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym przy wnoszeniu środka odwoławczego od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji obowiązuje przymus adwokacko-radcowski. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że sytuacja materialna skarżącego, przy uwzględnieniu stałych miesięcznych wydatków w gospodarstwie domowym, nie pozwala w chwili obecnej na poniesienie kosztu ustanowienia adwokata bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego wnioskodawcy i rodziny. Dochód we wspólnym gospodarstwie domowym wynosi wprawdzie łącznie 6.648 zł brutto (4.409 zł netto), jednakże po uwzględnieniu stałych wydatków na utrzymanie domu, dojazdy do szkół, utrzymanie na studiach, opłatę za obiady w szkole oraz leki, ubezpieczenie i podatek od nieruchomości, dochód na osobę w rodzinie wynosi miesięcznie jedynie 414,75 zł netto (opłata w wysokości 800 zł poniesiona na podręczniki i przybory szkolne uznana została za kwotę poniesioną jednorazowo i nie była uwzględniona przy wyliczaniu wysokości stałych miesięcznych wydatków). Mając na uwadze wysokość stałych miesięcznych obciążeń finansowych 4-osobowej rodziny oraz informację o ujemnym saldzie bankowym stwierdzić należy, że dochód pozostający do dyspozycji nie pozwala na poniesienie kosztów ustanowienia adwokata bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącego i rodziny. Strona, jak również pozostałe osoby we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają oszczędności. Skarżący wykazał, że spełnia przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt. 1 i pkt. 2 postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło