II SA/Wa 1810/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Andrzej Góraj, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 maja 2025 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] września 2024 r. nr [...] w przedmiocie odprawy mieszkaniowej oddala skargę Zaskarżonym aktem – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572), zwanej dalej "K.p.a.", oraz art. 21 ust. 6 pkt 3 w zw. z ust. 10 oraz art. 51 ust. 4 ustawy z 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2024 r., poz. 1270), zwanej dalej "ustawą o zakwaterowaniu" – utrzymano w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z [...] sierpnia 2024 r. o wypłacie p. M. J., zwanemu dalej "Żołnierzem", odprawy mieszkaniowej (dalej jako "odprawa") w wysokości 129 753,30 zł. W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia przywołano następujące okoliczności faktyczne i prawne jej uwarunkowania: - [...] maja 2024 r. Żołnierz złożył wniosek o wypłatę odprawy; w toku postępowania ustalono, że - zgodnie z ostatecznym i prawomocnym rozkazem personalnym Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z [...] stycznia 2024 r. Żołnierza zwolniono z zawodowej służby wojskowej i przeniesiono do pasywnej rezerwy - wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego; termin wypowiedzenia upływa z dniem [...] marca 2024 r.; na dzień zwolnienia ze służby wysługa Żołnierza to 16 lat i 30 dni - zaliczane do wysokości dodatku za długoletnią służbę wojskową, - w oświadczeniu - jako dzień do wyliczenia odprawy - Żołnierz wskazał [...] marca 2024 r.; zajmował wówczas stanowisko służbowe w stopniu etatowym - starszy kapral, a członkiem jego rodziny, o którym mowa w art. 26 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu, była żona – p. J. J. (dalej jako "Żona"), z którą we wskazanej dacie zamieszkiwał w miejscowości [...]; oświadczył dodatkowo, że ma syna A. J. (dalej jako "Dziecko") z poprzedniego związku małżeńskiego, - Żołnierz przedłożył m.in. oświadczenie o zakupie od dewelopera lokalu w [...], - organ I. instancji orzekł o wypłacie odprawy z uwzględnieniem 2 norm powierzchni użytkowej podstawowej: 1 norma - na Żonę oraz 1 norma – na Żołnierza, - wobec skutecznego wniesienia odwołania sprawę rozpatrzono ponownie w II. instancji, - zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu, odprawa przysługuje żołnierzowi zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej, który do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie otrzymał decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego o ile nabył prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej, - wedle art. 47 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu, odprawa mieszkaniowa wynosi 3% wartości przysługującego lokalu mieszkalnego - za każdy rok podlegający zaliczeniu do wysługi lat, od której jest uzależniona wysokość dodatku za długoletnią służbę wojskową; nie może być niższa niż 45% oraz wyższa niż 100% wartości przysługującego lokalu mieszkalnego, - odprawę oblicza się i wypłaca z uwzględnieniem okresu służby - liczonego w pełnych latach (art. 47 ust. 1 pkt 1) i wartości przysługującego lokalu mieszkalnego - jako iloczynu maksymalnej powierzchni użytkowej podstawowej, przypadającej na jedną normę, o której mowa wart. 26 ust. 1, ilości norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej w dniu wskazanym przez żołnierza - niezależnie od ilości norm, należnych żołnierzowi w dniu jego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, wskaźnika 1,66, wskaźnika ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego oddanego do użytkowania w kwartale poprzedzającym ten, gdy nastąpiło zwolnienie z tej służby - określanego w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu), - zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu, przy ustalaniu należnej żołnierzowi powierzchni użytkowej podstawowej lokalu, uwzględnia się stanowisko służbowe żołnierza zawodowego oraz jego stan rodzinny: norma powierzchni użytkowej podstawowej, która przysługuje żołnierzowi z jednego tytułu wynosi 8-12 m2, a w przypadku gospodarstwa jednoosobowego nie mniej niż 16 m2, - liczbę norm powierzchni użytkowej podstawowej lokalu mieszkalnego, przysługujących żołnierzom zawodowym, uregulowano rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 lipca 2016 r. w sprawie norm powierzchni użytkowej podstawowej przysługujących żołnierzom zawodowym (Dz.U. z 2016 r. poz. 1211); zgodnie z jego § 2 ilość przysługujących norm powierzchni użytkowej podstawowej lokalu mieszkalnego zależy od zajmowanego stanowiska służbowego - do kapitana (kapitana marynarki) - jedna norma (pkt 3), - w art. 26 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu określono, że członkami rodziny żołnierza zawodowego, których uwzględnia się przy ustalaniu przysługującej powierzchni użytkowej podstawowej są: małżonek (art. 26 ust. 3 pkt 1) oraz wspólnie zamieszkałe dzieci własne, przysposobione, przyjęte na wychowanie na podstawie orzeczenia sądu opiekuńczego, dzieci małżonka, zwane dalej "dziećmi" - do czasu zawarcia przez nie związku małżeńskiego, nie dłużej jednak niż do ukończenia 25 roku życia, chyba, że przed tym dniem stały się niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji i nie zawarły związku małżeńskiego (art, 26 ust. 3 pkt 2), - art. 26 ust. 4 ustawy o zakwaterowaniu stanowi natomiast, że żołnierzowi zawodowemu, który zawarł związek małżeński, przyznaje się dodatkową powierzchnię użytkową podstawową w wysokości jednej normy - jeżeli on i małżonek nie posiadają dzieci, - postępowanie w sprawie wypłaty odprawy - poza ustaleniem samego prawa do odprawy - obejmuje również naliczenie jej wysokości; - w sprawie nie stwierdzono żadnej z negatywnych przesłanek do wypłaty odprawy, - istota rozpatrywanej sprawy sprowadza się do kwestii naliczenia wysokości odprawy, gdyż samo ustalenie prawa do niej Żołnierza nie jest kwestionowane, - w niniejszej sprawie liczba norm zależy od: - zajmowanego przez żołnierza zawodowego stanowiska służbowego; w sprawie jest to poza sporem – Żołnierz ma z tego tytułu prawo do 1 normy; [...] marca 2024 r. zajmował bowiem stanowisko służbowe z zaszeregowaniem do stopnia etatowego [...], - stanu rodziny - faktu, że Żołnierz pozostaje w związku małżeńskim (1 norma); zgodnie z art. 26 ust. 3 pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu, przyznanie normy na małżonka wymaga jedynie potwierdzenia pozostawania w związku małżeńskim, Żołnierz nie ma ponadto wspólnie zamieszkałych dzieci, o których mówi art. 26 ust. 3 pkt 2; w złożonym wniosku do wyliczenia odprawy nie wskazał syna z poprzedniego małżeństwa, - sporna pozostaje 1 norma na przyszłe dziecko, o której mówi art. 26 ust. 4 ustawy o zakwaterowaniu; stanowi ona, że żołnierzowi zawodowemu, który zawarł związek małżeński, przyznaje się dodatkową powierzchnię użytkową podstawową w wysokości jednej normy, jeżeli on i małżonek nie posiadają dzieci, - nie można zgodzić się z interpretacją przedstawioną w odwołaniu, gdzie wywodzono, że w ustawie o zakwaterowaniu przewidziano 1 normę, gdy małżonkowie nie posiadają wspólnych dzieci z aktualnego związku, - art. 26 ust. 4 ustawy o zakwaterowaniu - według wykładni literalnej - nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych; ustawodawca przewidział dodatkową powierzchnię użytkową podstawową w wysokości jednej normy, gdy żaden z małżonków, którzy zawarli związek małżeński, nie ma dzieci; w przypadku posiadania dziecka przez któregokolwiek z małżonków, do ustalenia powierzchni użytkowej podstawowej stosuje się art. 26 ust. 3 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu; stanowisko takie potwierdza orzecznictwo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (tak wyroki o sygn. akt II SA/Wa 1052/13 oraz 1249/15, dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"), - w rozpatrywanej sprawie Żołnierza ma tymczasem Syna z poprzedniego małżeństwa; w związku z tym nie jest spełniona przesłanka z art. 26 ust. 4 ustawy o zakwaterowaniu – gdzie określono warunek przyznania dodatkowej powierzchni użytkowej podstawowej, w wysokości jednej normy, - w tym świetle - w rozpatrywanej sprawie - zachodzą podstawy do wypłaty Żołnierzowi odprawy z uwzględnieniem 2 norm powierzchni użytkowej podstawowej, - co do podniesionej w odwołaniu kwestii wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 marca 2024 r. (sygn. akt II SA/Wa 1413/23 – dostępny w CBOSA) wskazano, że wydano go w jednostkowej sprawie, a ponadto nie jest prawomocny; trudno przez to traktować go, jako aktualne stanowisko danego Sądu; biorąc zatem pod uwagę, że - zgodnie z art. 8 ust. 2 K.p.a. - organy administracji publicznej nie odstępują bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, na obecnym etapie nie ma podstaw do zmiany jednolitej linii rozstrzygania. W skardze zarzucono wydanie kwestionowanej decyzji z naruszeniem przepisu prawa materialnego - art. 26 ust. 4 ustawy o zakwaterowaniu - poprzez błędną wykładnię. W konsekwencji nie zastosowano tego przepisu na gruncie niniejszej sprawy i uznano, że Żołnierzowi nie przysługuje dodatkowa przewidziana w nim norma, gdyż ma dziecko z poprzedniego małżeństwa. W przepisie tym użyto tymczasem spójnika "i" nie zaś "lub". Celem danej regulacji jest zaś przyznanie dodatkowej normy na przyszłość - dla ewentualnego dziecka Żołnierza i jego obecnej małżonki. W szerokim uzasadnieniu skargi rozwinięto powyższy zarzut, przywołując stanowisko, wyrażone w wyroku o sygn. akt II SA/Wa 1413/23. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Sąd zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżoną decyzją prawa nie naruszono. Na wstępie wypada odnotować, że w sprawie nie jest sporny stan faktyczny w jego istotnych elementach. Żołnierzowi – orzeczeniem organu I. instancji - przyznano odprawę z uwzględnieniem 2 norm. Jako dzień dla oceny uprawnienia przyjęto wskazany przez zainteresowanego - [...] marca 2024 r. Żołnierz pozostawał wówczas w związku małżeńskim (z Żona), zaś z poprzedniego małżeństwa miał Syna, którego nie wskazał jako osoby, zamieszkującej z nim w danej dacie. Różnica stanowisk dotyczy zaś wyłącznie zasadności przyznania w sprawie odprawy w większej wysokości - z tytułu trzeciej normy - wobec treści art. 26 ust. 4 ustawy o zakwaterowaniu. Trafna jest tu jednak argumentacja organu administracji. Z uwagi na uprzednie pełne przytoczenie, ponowne jej powtarzanie byłoby bezzasadne. Sąd przyjmuje ją za własną. Wobec zarzutów skargi należy dodać jedynie, co następuje. Chybione jest stanowisko Żołnierza, jakoby zastosowanie wykładni przy właściwym rozumieniu wspólnika koniunkcji "i" - użytego w art. 26 ust. 4 ustawy o zakwaterowaniu - mogło prowadzić do innego niż przyjętego przez organ - odpowiadającego zaś rzeczywistej intencji prawodawcy - wyłożenia treści normatywnej danego przepisu. Należy założyć, że dany spójnik użyto zgodnie ze znaczeniem, przyjętym wedle zasad logiki prawniczej – a więc, jako determinujący konieczność zniszczenia się obu warunków równocześnie. Użycie w danej wypowiedzi oznaczającego koniunkcję spójnika nie oznacza jednocześnie, aby - wedle reguł językowych - obie osoby musiały spełnić określony warunek wobec konkretnej, łączącej ich osobiście relacji. Nie dotyczy to więc wyłącznie dzieci wspólnych. Gdyby prawodawca miał na uwadze faktycznie wyłącznie wspólne dzieci żołnierze oraz jego małżonka, użycie spójnika "i" oraz przywołanie w wypowiedzi osoby małżonka nie znajdowałyby racjonalnego uzasadnienia dla opisu sytuacji, zakreślającej prawo do dodatkowej normy. Dzieci wspólne są oczywiście zarówno dziećmi żołnierze jak i jego małżonka. Wystarczyłoby więc wskazanie, że - po zawarciu związku małżeńskiego - to żołnierz nie ma jeszcze dzieci. Oznacza to, że - z woli prawodawcy - dodatkowa norma mieszkaniowa przysługuje tylko, gdy dzieci nie ma ani sam żołnierz ani też jego małżonek. Nie jest zaś należna w razie posiadania potomstwa przez jedno z nich. Ustanowienia takiego warunku – gdy determinuje granice określonego przywileju, gdzie zakres określania kryteriów przez prawodawcę jest swobodniejszy - nie sposób kwestionować, przy odniesieniu do powszechnie akceptowanego społecznie systemu aksjologicznego. Gdyby z kolei uprawnienie miało pozostawać w związku z faktem zamieszkiwania ze swoimi dziećmi z poprzedniego związku (tak wywody skargi), oznaczałoby to uprzywilejowanie (prawo do dodatkowej normy) dla osób, które tego nie czynią - nie wykonując obowiązków rodzicielskich. Oznacza to, że posiadanie potomstwa przez któregokolwiek z małżonków, wyklucza objęcie przywilejem, wynikającym z reguły art. 26 ust. 4. Możliwość skorzystania z niego przypisano wyłącznie osobom bezdzietnym, co istotnie może stanowić pewną zachętę do posiadania potomstwa (zapewnione ku temu stosowne warunki socjalne). Sąd w tym składzie podziela więc dla stanowisko, prezentowane w powołanych przez organ orzeczeniach. Nie jest jednocześnie zasadne przyjęcie, jakoby zawarte w art. 26 ust. 3 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu sformułowania należało traktować, jako definiujące w zamyśle prawodawcy pojęcie "dziecka", dla potrzeb oceny, czy należy uwzględnić je w ramach określania ilości przysługujących wnioskodawcy norm. Wręcz przeciwnie, w świetnej brzmienia tej regulacji, nie może ulegać wątpliwości, że samo użycie w ustawie określenia "dziecko" żołnierza czy jego współmałżonka, nie determinuje jeszcze faktycznego jego zamieszkiwaniem z którąkolwiek z tych osób. W przeciwnym bowiem przypadku w przepisie tym (art. 26 ust. 3 pkt 2) nie doprecyzowano by - jako warunku uzyskania normy na dziecko - przesłanki "wspólnego zamieszkiwania". Sąd w tym składzie nie podziela więc odmiennej oceny, wyrażonej w nieprawomocnym wyroku - przywołanym w skardze. Tylko na marginesie wypada odnotować, że przyjęte jako właściwe rozumienie wskazanych regulacji nie prowadzi do dyskryminacji żołnierza wobec sytuacji osób zamieszkujących ze swoimi dziećmi. Było on bowiem uprawniony do wskazania daty, wedle której dokonywana jest ocena zakresu uprawnienia do odprawy. Mógł to być wedle jego wyboru dzień, gdy zamieszkiwał z Synem - pozostając równocześnie w związku małżeńskim z uprzednią żoną (okoliczność wspólnego z nią zamieszkiwania nie miałaby przy tym znaczenia). Nie naruszono więc wymienionego w skardze przepisu prawa materialnego, zakreślającego granice uprawnienia do dodatkowej normy - przez niewłaściwą wykładnię zaś w następstwie tego niezastosowanie. W realiach rozpoznawanej sprawy, gdzie istotne okoliczności nie są w sporne, Żołnierz nie był uprawniony do uzyskania odprawy w wysokości uwzględniającej dodatkową normę. Sąd więc - wobec zarzutów skargi ani też z urzędu - nie dostrzegł w zaskarżonym akcie wad, które mogłyby stanowić przesłankę jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Z przytoczonych wyżej przyczyn - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - orzeczono jak w sentencji wyroku.