II SA/Wa 1814/18

WyrokWSA w Warszawie2019-05-13

Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Iwona Maciejuk, Ewa Radziszewska-Krupa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy policjantowi, który został zwolniony z zajmowanego stanowiska i przeniesiony do dyspozycji, a następnie zwolniony od zajęć służbowych, przysługuje wyrównanie równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie w wysokości odpowiadającej ostatnio zajmowanemu stanowisku, czy też w najniższej wysokości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że policjantowi zwolnionemu od zajęć służbowych (pozostającemu bez przydziału służbowego) przysługuje prawo do równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie, a jego wysokość powinna być ustalana na podstawie ostatnio zajmowanego stanowiska służbowego. Przepisy rozporządzenia nie przewidują pozbawienia tego prawa w takiej sytuacji, a art. 121 ust. 1 ustawy o Policji stanowi podstawę do utrzymania świadczeń należnych na ostatnio zajmowanym stanowisku. Względy słusznościowe, na które powołały się organy, nie stanowią podstawy do obniżenia wysokości świadczenia.
Stan faktyczny
Skarżąca A. S., policjantka, została zwolniona z zajmowanego stanowiska i przeniesiona do dyspozycji, a następnie zwolniona od zajęć służbowych przed zwolnieniem ze służby. Otrzymała równoważnik pieniężny za umundurowanie w niższej kwocie niż kwestionowała. Organy administracji uznały, że w związku z faktycznym niewykonywaniem obowiązków służbowych, policjantce przysługuje równoważnik w najniższej wysokości. Skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego, domagając się uchylenia decyzji i wypłaty wyrównania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędziowie WSA Iwona Maciejuk (spr.), Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant specjalista Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2019 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...]. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.) zwanej dalej k.p.a. oraz art. 6a ust. 2 pkt 2, art. 70 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r. poz. 2067 ze zm,), § 1, § 2 ust. 1 i ust. 3, § 3 ust. 1 i ust. 2 oraz § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 marca 2010 r, w sprawie wysokości i warunków przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie (Dz. U. poz. 279, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania A. S. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] o odmowie wypłaty A. S. wyrównania równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie w kwocie 548,20 zł za okres od [...] kwietnia 2018 r. do [...] marca 2019 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że A. S., pełniąca służbę na stanowisku [...] Zespołu Dyżurnych Wydziału [...] w B., na podstawie rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego w B. nr [...] z dnia [...] października 2017 r., została z dniem [...] października 2017 r. zwolniona z zajmowanego stanowiska i z dniem [...] października 2017 r. przeniesiona do dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w B., na okres poprzedzający zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy. Rozkazem personalnym Komendanta Miejskiego Policji w B. nr [...] z dnia [...] marca 2018 r., na podstawie art, 41 ust. 1 pkt 1 w związku 2 art. 45 ust. 3 ustawy o Policji, wymieniona została zwolniona ze służby w Policji z dniem [...] kwietnia 2018 r. Organ wskazał, że wymieniona w kwietniu 2018 r. otrzymała równoważnik pieniężny w zamian za umundurowanie w wysokości 1 839,80 zł, tj. w kwocie należnej policjantowi- kobiecie służby kryminalnej, śledczej, spraw wewnętrznych oraz wspomagającej działalność Policji w zakresie organizacyjnym, logistycznym i technicznym, w korpusie oficerów Policji. Pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. skierowanym do Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. A. S. wniosła o wypłacenie równoważnika w kwocie 548,20 zł, tj. wyrównanie wysokości świadczenia do kwoty 2 388,00 zł. W ocenie wymienionej, taka wysokość równoważnika przysługiwała jej na podstawie art. 121 ust. 1 ustawy o Policji. Komendant Główny Policji wskazał, że zasady wypłaty równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 marca 2010 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie, wydane na podstawie art. 70 ust. 2 ustawy o Policji. Zgodnie z § 1 i § 2 ust. 1 tego rozporządzenia, policjantowi mianowanemu na stałe, któremu nie wydano przedmiotów umundurowania określonych w przepisach rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 maja 2009 r. w sprawie umundurowania policjantów, wypłaca się w zamian za przedmioty ubioru galowego, wyjściowego i służbowego równoważnik pieniężny w wysokości określonej w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Zgodnie z § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia sposób ustalania wysokości równoważnika określają tabele kalkulacyjne stanowiące załącznik nr 3 do rozporządzenia. Z porównania treści tych tabel wynika, że różnice w wysokości świadczenia przysługującego policjantom mianowanym na stałe są konsekwencją ustalonych na różnym poziomie okresów używalności niektórych przedmiotów umundurowania. W efekcie, w załączniku nr 1 do rozporządzenia, zostały zdefiniowane trzy grupy policjantów mianowanych na stałe, którym przysługuje równoważnik w różnej wysokości. Kwota należnego policjantom świadczenia jest uzależniona od rodzaju pełnionej służby, a w przypadku służby prewencyjnej, dodatkowo od rodzaju komórki organizacyjnej i stanowiska służbowego. Równoważnik pieniężny w zamian za umundurowanie wypłaca się za okres roku zaopatrzeniowego, trwającego od dnia 1 kwietnia danego roku kalendarzowego do dnia 31 marca następnego roku, o czym stanowi przepis § 2 ust. 3 ww. rozporządzenia. Dzień 1 kwietnia danego roku kalendarzowego jest dniem nabycia przez policjanta uprawnienia do równoważnika, a wysokość świadczenia ustalona jest według stanu na ten dzień, W świetle przepisów ww. rozporządzenia prawo do równoważnika nie podlega zmianie w trakcie trwania roku zaopatrzeniowego. KGP podał, że słusznie wskazał organ pierwszej instancji, że celem zmiany rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 marca 2010 r. wprowadzonej na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 marca 2011 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wysokości i warunków przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie (Dz. U. poz. 373) było zróżnicowanie stanu prawnego w zakresie uprawnienia do tego świadczenia policjantów wykonujących różne zadania służbowe, a co za tym idzie zużywających przedmioty umundurowania w różnym stopniu. Komendant Główny Policji stwierdził, że policjant zwolniony z zajmowanego stanowiska i przeniesiony do dyspozycji kierownika jednostki Policji oraz zwolniony w tym czasie od zajęć służbowych, w rzeczywistości nie wykonuje obowiązków służbowych, w tym tych które wynikają z zajmowanego przez niego dotychczas stanowiska etatowego. Nie nosi zatem w tym czasie umundurowania, które tym samym nie ulega niszczeniu. Jednocześnie wyżej wymieniony policjant zachowuje prawo do świadczenia, co wynika z przepisu § 6 ust. 1 rozporządzenia, w którym zostały wskazane przypadki, kiedy policjantowi nie przyznaje się równoważnika, wśród których nie ma przesłanki związanej ze zwolnieniem od zajęć służbowych. Nie jest jednak możliwe określenie kwoty należnego świadczenia poprzez przyjęcie ostatnio zajmowanego przez policjanta stanowiska służbowego, ponieważ został on z tego stanowiska zwolniony. Organ stwierdził, że w związku z tym, że przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 marca 2010 r. nie regulują wprost kwestii wysokości równoważnika należnego policjantom, którzy zostali przeniesieni do dyspozycji kierownika jednostki Policji i nie wykonują zadań służbowych - w świetle powyższych rozważań - przy ustalaniu wysokości świadczenia należnego tym policjantom należy dać pierwszeństwo wykładni funkcjonalnej, uwzględniając cel wprowadzenia zróżnicowania okresów używalności przedmiotów umundurowania i w konsekwencji różnic w wysokości równoważnika. Uwzględniając charakter świadczenia jakim jest równoważnik pieniężny w zamian za umundurowanie, który jest świadczeniem celowym, mającym umożliwić policjantom nabycie przedmiotów umundurowania nie wydanych w naturze, przyjęcie przy ustalaniu jego wysokości stanu faktycznego, w tym przypadku faktu, że policjant nie wykonuje obowiązków służbowych, należy uznać za w pełni uzasadnione. Organ wskazał, że [...]. A. S. na dzień [...] kwietnia 2018 r., tj. na dzień nabycia uprawnienia do równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie za rok zaopatrzeniowy 2018/2019, faktycznie nie wykonywała zadań służbowych, została bowiem zwolniona z zajmowanego stanowiska i do czasu zwolnienia ze służby w Policji zwolniona od zajęć służbowych, dlatego też wobec przedstawionych argumentów – przysługiwał jej równoważnik pieniężny w zamian za umundurowanie w najniższej wysokości i taki równoważnik został jej wypłacony. Organ wskazał też, że organ pierwszej instancji słusznie uznał, że przepisy art. 70 ustawy o Policji oraz wydane na jego podstawie rozporządzenie w sprawie równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie mają charakter lex specialis w stosunku do normy ogólnej wyrażonej w art. 121 ust. 1 ww. ustawy. Zakres przedmiotowy upoważnienia ustawowego zawartego w art. 70 ust. 2 do wydania rozporządzenia przekazuje do uregulowania w akcie wykonawczym wysokość i warunki przyznawania równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie. Ustawodawca uznał zatem, że występują istotne z prawnego punktu widzenia okoliczności dodatkowe, które pozwalają na różnicowanie sytuacji policjantów w zakresie tego świadczenia, w porównaniu z ogólnymi zasadami, wynikającymi z przepisu art. 121 ust. 1 ww. ustawy. Organ wskazał, że przepisy dotyczące umundurowania policjantów zostały umieszczone w rozdziale 7 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r, o Policji "Obowiązki i prawa policjanta'’, a równoważnik pieniężny w zamian za umundurowanie jest świadczeniem mającym charakter ekwiwalentu pieniężnego będącego realizacją uprawnienia policjanta do bezpłatnego umundurowania, wnikającego z art. 70 ust, 1 ww. ustawy. 2 kolei przepis art. 121 ust. 1 został umieszczony w rozdziale 9 ustawy o Policji "Uposażenie i inne świadczenia pieniężne policjantów", w którym ustawodawca określił składniki uposażenia, a także rodzaje świadczeń pieniężnych oraz warunki ich otrzymywania i terminy wypłacania. Dokonując wykładni systemowej należy przyjąć, iż art. 121 ust. 1 ma zastosowanie jedynie do świadczeń określonych w rozdziale 9, i nie odnosi się do świadczenia wynikającego z prawa policjanta do bezpłatnego umundurowania. Decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi A. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Wskazała, że niesłusznie obniżono równoważnik za umundurowanie. Skarżąca podniosła, że decyzja narusza prawo materialne: art. 121 ust. 1 ustawy o Policji oraz § 2 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 marca 2010 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe przyjęcie, iż nie należy jej się równoważnik pieniężny za umundurowanie taki jak na ostatnio zajmowanym stanowisku czyli na stanowisku dyżurnego, tylko policjantowi-kobiecie służby kryminalnej, śledczej, oraz wspomagającej działalność Policji w zakresie organizacyjnym, logistycznym i technicznym, który wypłacono. Skarżąca zarzuciła też naruszenie przez organ I instancji art. 10 § 1 k.p.a. Podała, że nie miała możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, nie została pouczona również o prawach wynikających z art. 40 § 1, 73 § 1k.p.a. Zwróciła uwagę, że decyzja powinna zawierać oznaczenie organu, zaś w przypadku decyzji z dnia [...] lipca 2018 r. wskazano Komendę Wojewódzką Policji w B. Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując ustalenia dokonane w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał, że nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. przez organ pierwszej instancji. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] lipca 2018 r. A. S. została powiadomiona o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia uprawnienia do równoważnika pieniężnego w żądanej wysokości. Została też pouczona o możliwości zapoznania się z dokumentami w sprawie oraz złożenia ewentualnych wniosków w związku z prowadzonym postępowaniem. Pismo to zostało dostarczone wyżej wymienionej w dniu [...] lipca 2018 r. Strona miała zatem zapewniony udział w toczącym się postępowaniu. Organ wskazał też, że w jego ocenie wskazanie w decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji nazwy urzędu (Komenda Wojewódzka Policji w B.) zamiast nazwy organu administracji publicznej, którym jest Komendant Wojewódzki Policji w B., nie stanowi wady, która powodowały nieważność decyzji. Komendant Główny Policji podał, że decyzja ta została wydana przez właściwy organ i podpisana przez Zastępcę Komendanta Wojewódzkiego Policji w B., który posiada pełnomocnictwo do wydawania w imieniu Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. decyzji w zakresie uprawnień policjantów do równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlegała uwzględnieniu. Zgodnie z art. 70 ust. 1 ustawy o Policji, policjant otrzymuje bezpłatne umundurowanie. Zgodnie z art. 70 ust. 2, Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, określi w drodze rozporządzenia, wysokość i warunki przyznawania równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie, uwzględniając m.in. sposób ustalania wysokości równoważnika; tryb i przypadki przyznawania, zwrotu i zawieszania wypłaty równoważnika (pkt 2 i pkt 3). Stosownie do art. 60 ust. 1 ustawy o Policji, policjant w czasie służby jest obowiązany do noszenia przepisowego munduru i wyposażenia. Zasady wypłaty równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 marca 2010 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie, wydane na podstawie art. 70 ust. 2 ustawy o Policji. Zgodnie z § 1 i § 2 ust. 1 tego rozporządzenia, policjantowi mianowanemu na stałe, któremu nie wydano przedmiotów umundurowania określonych w przepisach rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 maja 2009 r. w sprawie umundurowania policjantów, wypłaca się w zamian za przedmioty ubioru galowego, wyjściowego i służbowego równoważnik pieniężny w wysokości określonej w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Równoważnik, o którym mowa w ust. 1 wypłaca się za okres od dnia 1 kwietnia danego roku kalendarzowego do dnia 31 marca następnego roku, zwany dalej rokiem zaopatrzeniowym. W § 6 i § 7 rozporządzenia określono kiedy policjantowi odpowiednio nie przyznaje się równoważnika i kiedy zawiesza się wypłatę równoważnika. W sprawie niniejszej jest bezsporne, że sytuacja faktyczna, w jakiej znalazła się skarżąca nie należy do żadnej z sytuacji wyszczególnionych w § 6 i § 7 rozporządzenia. Organ stwierdził w decyzji, że policjant przeniesiony do dyspozycji i zwolniony w tym czasie od zajęć służbowych zachowuje prawo do równoważnika za umundurowanie. Z tego względu, jak podał organ, wypłacono skarżącej równoważnik za umundurowanie. Skarżąca zakwestionowała jednakże jego wysokość wskazując, że naruszono § 2 ust. 1 rozporządzenia z 26 marca 2010 r. Odnosząc się do kwestii prawidłowości zastosowania tego przepisu w sprawie, wskazania wymaga, że zasadnie skarżąca podnosi, iż brak było podstaw, aby ustalając wysokość równoważnika uznać ją za policjanta służby kryminalnej, śledczej, spraw wewnętrznych oraz wspomagającej działalność Policji w zakresie organizacyjnym, logistycznym i technicznym. Skarżąca przed zwolnieniem ze stanowiska służbowego i przeniesieniem do dyspozycji zajmowała bowiem stanowisko dyżurnego Zespołu Dyżurnych. Zastosowanie w jej przypadku znajduje zatem wyszczególnienie zawarte w lp. 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia z 26 marca 2010 r. Wywód organu, że skarżąca na dzień [...] kwietnia 2018 r., tj. nabycia uprawnień do równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie za rok zaopatrzeniowy 2018/2019, faktycznie nie wykonywała zadań służbowych, nie stanowi podstawy do przyjęcia, że wysokość równoważnika w przypadku skarżącej należy ustalić wg wyszczególnienia lp. 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia. Argumentacja organu nie znajduje uzasadnienia na gruncie przepisów rozporządzenia z 26 marca 2010 r., jak również przepisów ustawy o Policji. Względy słusznościowe, na które w istocie powołał się organ, nie stanowią o prawidłowości zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji. Nadto, zgodzić należy się ze skarżącą, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 121 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym w razie urlopu, zwolnienia od zajęć służbowych oraz w okresie pozostawania bez przydziału służbowego policjant otrzymuje uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia o charakterze stałym i inne należności pieniężne należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym – z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian, mających wpływ na prawo do uposażenia i innych należności pieniężnych lub na ich wysokość. Równoważnik pieniężny w zamian za umundurowanie stanowi inną należność pieniężną, o której mowa w art. 121 ust. 1 ustawy o Policji. Przepisy rozporządzenia z dnia 26 marca 2010 r. nie przewidują pozbawienia policjanta zwolnionego od zajęć służbowych (bez przydziału służbowego) prawa do równoważnika pieniężnego za umundurowanie. Skoro tak, to tę należność pieniężną należy ustalać biorąc za podstawę ostatnio zajmowane stanowisko służbowe, tj. w przypadku skarżącej stanowisko dyżurnego. Zarzut skargi, co do niewłaściwej wykładni przez organ § 2 ust. 1 rozporządzenia z 26 marca 2010 r. w zw. z art. 121 ust. 1 ustawy o Policji okazał się zasadny. Z tego względu Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji. Błędne wskazanie w decyzji organu I instancji "Komenda" w miejsce "Komendant" nie stanowi uchybienia, które miałoby wpływ na wynik sprawy. Podpis pod decyzją złożył Zastępca Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z upoważnienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. Zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. nie jest trafny. Strona była zawiadomiona o wszczęciu postępowania i o możliwości składania wniosków. Skarżąca nie wskazała, jakich ewentualnie czynności chciała dokonać w postępowaniu administracyjnym, a nie miała możliwości. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w wyroku. Sąd nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania, albowiem skarżąca nie wykazała, aby koszty poniosła. Skarżąca, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. d powołanej ustawy, nie miała obowiązku uiszczania kosztów sądowych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło