II SA/Wa 1814/19
WyrokWSA w Warszawie2019-12-04
Skład orzekający: Ewa Radziszewska-Krupa, Iwona Maciejuk, Karolina Kisielewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zmienić ostateczną decyzję o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego na podstawie art. 154 § 1 k.p.a., jeśli strona powołuje się na interes społeczny lub swój słuszny interes, mimo że wcześniejsze postępowanie wykazało brak wystarczającego dorobku naukowego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może zmienić ostatecznej decyzji o odmowie nadania stopnia naukowego na podstawie art. 154 § 1 k.p.a., jeśli strona powołuje się na interes społeczny lub swój słuszny interes, gdy te argumenty w istocie podważają wcześniejszą merytoryczną ocenę braku wystarczającego dorobku naukowego. Postępowanie w trybie art. 154 k.p.a. nie służy ponownej weryfikacji ustaleń faktycznych i ocen prawnych zawartych w ostatecznej decyzji, a "słuszny interes strony" musi mieć uzasadnienie prawne i nie może sankcjonować stanu niezgodnego z prawem.Stan faktyczny
Skarżący M.K. domagał się zmiany ostatecznej decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z 2004 r. odmawiającej zatwierdzenia uchwały o nadaniu mu stopnia doktora habilitowanego, powołując się na art. 154 k.p.a. i argumentując, że umożliwi mu to promowanie doktorantów i przyniesie korzyści polskiej polityce naukowej. Organ odmówił zmiany decyzji, uznając, że nie zachodzą przesłanki z art. 154 § 1 k.p.a., a podnoszone przez skarżącego argumenty nie wyczerpują przesłanki "ważnego interesu społecznego" ani "słusznego interesu strony". Skarżący zaskarżył tę decyzję, podnosząc m.in. brak argumentów prawnych organu i kwestionując moc dowodową wcześniejszego wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Maryla Wiśniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej dotyczącej stopnia naukowego doktora habilitowanego oddala skargę
M.K. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] kwietnia 2019 r. (nr [...]), którą organ odmówił skarżącemu na podstawie art. 154 k.p.a., zmiany swojej ostatecznej decyzji z [...] czerwca 2004 r. (nr [...]) o odmowie zatwierdzenia uchwały Rady Naukowej Instytutu Organizacji i Zarządzania w [...] z dnia [...] listopada 2002 r. o nadaniu stopnia doktora habilitowanego nauk ekonomicznych w dyscyplinie nauki o zarządzaniu.
Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. wydaną na podstawie art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych (Dz.U. z 1990 r. poz. 368) w związku z art. 51 ust. 1 i art. 52 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U. nr 67, poz. 595), utrzymała w mocy decyzję Centralnej Komisji z dnia [...] listopada 2002 r. o odmowie zatwierdzenia uchwały uchwały Rady Naukowej Instytutu Organizacji i Zarządzania w [...] z dnia [...] listopada 2001 r. o nadaniu stopnia doktora habilitowanego nauk ekonomicznych w dyscyplinie nauki o zarządzaniu z uwagi na to, że skarżący nie wykazał wystarczającego dorobku naukowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 13 października 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 1525/04 oddalił skargę M.K. na tę decyzję.
M. K. w dniu 18 lutego 2019 r. zwrócił się do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów o zmianę tej decyzji na podstawie art. 154 k.p.a. i nadanie mu stopnia doktora habilitowanego. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że zatwierdzenie uchwały Rady Naukowej o nadaniu mu stopnia doktora habilitowanego, umożliwi mu występowanie w roli promotora prac doktoranckich, oraz pozwoli na (lepsze) organizowane zespołów badawczych i w konsekwencji przyniesie korzyści polskiej polityce naukowej, a więc leży w interesie społecznym.
Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2019 r. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów odmówiła skarżącemu zmiany ostatecznej decyzji z [...] czerwca 2004 r. na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. Organ przytoczył treść przepisów art. 29 ust. 1 (który stanowi, że w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora habilitowanego w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego) i ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych o tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (który dotyczy przesłanek wznowienia postępowania o nadanie stopnia doktora habilitowanego). W uzasadnieniu decyzji organ podał, że "nie stwierdza przesłanek prawnych zmiany prawomocnej decyzji", o których mowa w art. 154 § 1 k.p.a. Centralna Komisja podkreśliła, że decyzja będąca przedmiotem postępowania (zmiany) została wydana "przy wyczerpaniu pełnego trybu opiniodawczego" i następnie skontrolowana przez Sąd. W ocenie organu, za zmianą tej decyzji "nie przemawia na pewno interes społeczny" ani słuszny interes strony. Subiektywne i gołosłowne przekonanie strony, że zatwierdzenie "starej" uchwały Rady Naukowej będzie korzystne dla polskiej polityki naukowej nie wyczerpuje przesłanki "ważnego interesu społecznego", zwłaszcza że postępowanie to wiązało się z "poważnymi" kosztami. Nadanie stopnia naukowego nie jest tylko i wyłącznie "sprawą prywatną samego kandydata" a celem polityki naukowej państwa jest rozwój kadr naukowych. Organ dodał, że nic nie stoi na przeszkodzie, aby skarżący złożył nowy wniosek w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego.
M. K. zaskarżył tę decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni Tytułów do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze podniósł, że oddalenie przez Sąd jego skargi na decyzję o odmowie zatwierdzenia uchwały o nadaniu stopnia naukowego "nie ma mocy dowodowej" w sprawie zainicjowanej wnioskiem na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. Zdaniem skarżącego, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie podano żadnych "argumentów prawnych" uzasadniających wydane rozstrzygniecie. W przekonaniu strony, organ w zaskarżonej decyzji powinien udowodnić m. in., że odmowa zmiany decyzji ostatecznej, skutkująca niemożnością sprawowania przez niego roli promotora prac doktorskich "jest zgodna z celami społecznymi wyrażanymi przez cele narodowe, którymi są umiędzynarodowienie polskiej nauki i usprawnienie zagranicznych kontaktów polskiego biznesu" oraz że koszty poniesione na przeprowadzenie przewodu habilitacyjnego "niewspółmiernie przewyższają przewidywane korzyści finansowe, jakie dla polskiej nauki i polskiego biznesu generuje jego projekt".
W piśmie z dnia 14 listopada 2019 r. skarżący wniósł o uzupełnienie materiału dowodowego o dokumenty dołączone do jego wniosku o wydanie decyzji (z 18 lutego 2019 r.).
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 4 grudnia 2019 r. Sąd odmówił dopuszczania dowodów wnioskowanych przez skarżącego, ponieważ stwierdził, że nie jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie (art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Zaskarżona decyzja Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] kwietnia 2019 r. została wydana na podstawie art. 154 § 1 k.p.a., który stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.
W rozpatrywanej sprawie organ podał, że przepis art. 154 § 1 k.p.a. ma zastosowanie w niniejszej sprawie, ponieważ w myśl art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych oraz stopniach i tytułach w zakresie sztuki, w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora habilitowanego w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się przepisy k.p.a. To zapatrywanie organu, co do tego, że skoro ustawa z 14 marca 2003 r. nie zawiera przepisów które dopuszczałyby możliwość zmiany albo uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie stopnia naukowego, to należy stosować przepisy k.p.a. jest prawidłowe, niemniej w okolicznościach rozpatrywanej sprawy powołanie się na art. 29 ust. 1 ustawy z 2003 r. było nieuzasadnione. Organ nie zauważył bowiem, że ustawa z dnia 14 marca 2003 r. została uchylona z dniem 1 października 2018 r. na podstawie art. 169 ust. 2 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. W tej sytuacji należało odwołać się do art. 178 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r. poz. 1668 ze zm.), w myśl którego w postępowaniach w sprawie nadania stopnia doktora oraz w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. To uchybienie organu nie ma jednak wpływu na wynik sprawy.
Przechodząc do istoty sprawy trzeba wyjaśnić, że decyzje administracyjne wydane w postępowaniu w trybie nadzwyczajnym, np. w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej (art. 154 k.p.a.) są decyzjami "nowymi", wydanymi w "nowej sprawie" i w "nowym postępowaniu". Przedmiotem postępowania w trybie art. 154 k.p.a. nie jest ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją ostateczną w jej całokształcie. Wzruszenie decyzji w tym trybie jest dopuszczalne, jeżeli strona wykaże, że za wyeliminowaniem decyzji ostatecznej z obrotu prawnego przemawiają okoliczności zaistniałe po wydaniu takiej decyzji, pozwalające na stwierdzenie, że ich uwzględnienia przez zmianę lub uchylenie ostatecznej decyzji wymaga interes społeczny lub jej słuszny interes strony. Nie mogą być to zatem okoliczności dające podstawę do weryfikowania decyzji z punktu widzenia jej zgodności z prawem. Trzeba dodać, że ten nadzwyczajny tryb wzruszenia decyzji ostatecznych może mieć zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do decyzji opartych na uznaniu administracyjnym.
W postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją organ zbadał, czy podane przez skarżącego okoliczności przemawiają za zmianą decyzji o odmowie zatwierdzenia uchwały Rady Naukowej Instytutu Organizacji i Zarządzania w [...] z dnia [...] listopada 2002 r. o nadaniu skarżącemu stopnia doktora habilitowanego nauk ekonomicznych w dyscyplinie nauki o zarządzaniu, ze względu na przesłanki określone w art. 154 k.p.a.,
Nie ulega wątpliwości, że w interesie społecznym leży przyznanie stopnia naukowego doktora habilitowanego osobie, która posiada określony dorobek naukowy, podlegający ocenie w trybie określonym przepisami prawa. Dorobek naukowy skarżącego został oceniony w postępowaniu zakończonym decyzją będącą przedmiotem wniosku o zmianę ostatecznej decyzji w trybie art. 154 k.p.a. Jak już powiedziano, postępowanie administracyjne w trybie art. 154 k.p.a. nie może służyć weryfikacji wcześniejszych ustaleń faktycznych i ocen prawnych, zawartych w ostatecznej decyzji administracyjnej. Przesłanką zmiany ostatecznej decyzji w trybie nadzwyczajnym nie może być też dorobek naukowy skarżącego, powstały po ostatecznej odmowie zatwierdzenia uchwały o nadaniu stopnia doktora habilitowanego. Skarżący podając argumenty mające przemawiać jego zdaniem za występowaniem interesu społecznego, uzasadniającego zmianę decyzji o odmowie nadania mu stopnia naukowego, w istocie odwołuje się do własnego, indywidualnego interesu, własnych korzyści, które wiąże z ewentualnym przyznaniem mu stopnia doktora habilitowanego. Ten własny interes nie można uznać za słuszny, ponieważ nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa. Prawo określające zasady przyznawania stopni naukowych przewiduje, że takie stopnie mogą być przyznane po spełnieniu prawem określonych wymagań, a nie wyłącznie na podstawie oczekiwań zainteresowanego. Skarżący tych wymagań nie spełnił, a więc nie ma podstaw do uznania, że powinien korzystać ze statusu (uprawnień) przysługujących osobie posiadającej stopnień doktora habilitowanego.
Trzeba podkreślić, że "słuszny interes strony" o którym mowa w art. 154 § 1 k.p.a., to nie każdy interes strony (rozstrzygnięcie zgodne z wolą strony), ale przede wszystkim interes mający prawne uzasadnienie. "Słuszny interes" to taki, który nie narusza prawa (nie sankcjonuje stanu niezgodnego z prawem). Skarżący powołując się na tę przesłankę w istocie podważa dokonaną już przez organ w postępowaniu zwykłym (i Sąd) ocenę okoliczności faktycznych jego sprawy. W tej zaś sprawie (zakończonej decyzją ostateczną) uznano, że M. K. nie wykazał wystarczającego dorobku naukowego, kwalifikującego do uzyskania stopnia doktora habilitowanego.
W postępowaniu w trybie art. 154 k.p.a. organ nie może zaś ponownie badać kwestii, czy skarżący spełnia tę przesłankę, ponieważ, jak już powiedziano, ponowna analiza merytoryczna sprawy w tym zakresie jest niedopuszczalna.
Z tych wszystkich względów skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło