II SA/Wa 1816/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 20 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. T. z dnia 2 września 2011 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. T. – przedstawiciela ustawowego małoletniej K. T. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić w niniejszej sprawie dla B. T. – przedstawiciela ustawowego małoletniej K. T. - adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie. B. T. – przedstawiciel ustawowy małoletniej K. T. - zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Z podanej przez skarżącą, w rubryce 10 formularza wniosku, kwoty dochodu miesięcznego wynika, że dochód ten w trzyosobowym gospodarstwie domowym, które prowadzi wraz z małoletnią córką i matką, wynosi łącznie 2.663,75 zł brutto, a jego źródłem jest wynagrodzenie skarżącej oraz świadczenie rentowe jej matki. Natomiast wedle treści dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych dochód ten uzupełniają świadczenia rodzinne w postaci zasiłku rodzinnego (91 zł miesięcznie) oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka (170 zł miesięcznie). Z kolei w rubryce 5 formularza wniosku – jego uzasadnieniu – B. T. oświadczyła, że świadczenia będące źródłem utrzymania (wynagrodzenie i renta) wypłacane są w kwotach netto, odpowiednio : 1.032,34 zł i 1.114,56 zł, a podstawowe miesięczne wydatki związane tylko z utrzymaniem mieszkania (najem) wynoszą ok. 800 zł. Zaznaczyła przy tym, że z uwagi na podeszły wiek matki, jej stan zdrowia i ponoszone w tym zakresie wydatki na specjalistyczne leczenie wyłącznym źródłem utrzymania jej i córki pozostaje kwota wynagrodzenia oraz kwota przyznanych świadczeń rodzinnych. Rodzina nie posiada żadnych oszczędności ani majątku. W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "e" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi B. T., ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja rozstrzygająca o prawie do świadczenia przewidzianego w ustawie z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), a więc akt administracyjny ściśle dotyczący praw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi), poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia nie wydaje się w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt 1 sentencji. Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. W myśl zaś z art. 246 § 1 ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie skarżąca wykazała, że wraz z małoletnią córką utrzymuje się z wynagrodzenia w kwocie ok. 1.040 zł netto uzupełnianego świadczeniami o charakterze socjalnym, a wysokość tego dochodu w zestawieniu z kwotą podstawowych wydatków uniemożliwia jej poniesienie kosztów ustanowienia adwokata bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i córki. W związku z tym należało uznać, że zostały spełnione przesłanki obligujące do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono jak w pkt 2 sentencji.