II SA/Wa 1816/17
WyrokWSA w Warszawie2018-11-07
Skład orzekający: Przemysław Szustakiewicz, Sławomir Fularski, Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała zarządu dzielnicy skreślająca osobę z listy zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego, mimo utrzymywania się jej trudnej sytuacji zdrowotnej i mieszkaniowej, została wydana z naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ organ nie wziął pod uwagę istotnych okoliczności dotyczących utrzymującej się trudnej sytuacji zdrowotnej i mieszkaniowej skarżącego, które stanowiły podstawę jego pierwotnego zakwalifikowania do najmu lokalu. Skoro te okoliczności nie uległy zmianie, skreślenie z listy było nieuzasadnione i naruszało przepisy § 5 ust. 2 pkt 3 lit. b uchwały Rady m.st. Warszawy.Stan faktyczny
Zarząd Dzielnicy skreślił P.W. z listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego, powołując się na negatywną weryfikację jego sytuacji dochodowej, mieszkaniowej i zdrowotnej. Skarżący, pierwotnie zakwalifikowany ze względu na przewlekłą chorobę i trudną sytuację mieszkaniową, kwestionował ustalenia organu, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy, brak możliwości wypowiedzenia się co do dowodów oraz oparcie decyzji na nieprawdziwych przesłankach. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa, i uwzględnił skargę. Sąd nie stwierdził nieważności uchwały, ponieważ od jej podjęcia upłynął rok.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Sędziowie WSA Sławomir Fularski, Stanisław Marek Pietras, Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2018 r. sprawy ze skargi P. W. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu - stwierdza, że zaskarżona uchwała wydana została z naruszeniem prawa -
Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] września 2017 r. w sprawie zmiany uchwały nr [...] Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. w sprawie zatwierdzenia listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu z mieszkaniowego zasobu [...], działając na podstawie § 6 ust. 1 pkt 2, § 8, § 45 pkt 5 i § 50 Statutu Dzielnicy [...], stanowiącego załącznik nr [...] do uchwały nr LXXII 182/2010 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r. poz. 420 i poz. 11794) w związku z § 6 pkt 8 uchwały nr XLVI/1422/2008 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r. poz. 6725) oraz § 28 ust. 1, ust. 4, § 22 ust. 5, § 24 ust. 1 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2009 r. Nr 132, poz. 3937 z późn. zm.) postanowił zmienić ww. uchwałę z dnia [...] stycznia 2017 r. w sprawie zatwierdzenia listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu z mieszkaniowego zasobu [...] w ten sposób, że w załączniku do uchwały nr [...]skreślił P.W. jako osobę zakwalifikowaną do najmu lokalu na czas nieoznaczony.
W uzasadnieniu organ wskazał P.W. uchwałą nr [...] Zarządu Dzielnicy [...] w dniu [...] kwietnia 2014 r. został zakwalifikowany i umieszczony na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony na podstawie § 4 w związku z § 5 ust. 2 pkt 3 lit. b uchwały nr [...] Rady [...] z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...], z uwagi na wyjątkowo trudną sytuację zdrowotną obejmującą przewlekłą chorobę.
W związku z realizacją listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu na podstawie § 28 ust. 1 ww. uchwały, wniosek P.W. podlegał weryfikacji uaktualniającej warunki uprawniające do uzyskania lokalu. W wyniku weryfikacji dokonano oceny sytuacji dochodowej, warunków zamieszkiwania oraz aktualnej oceny sytuacji zdrowotnej Wnioskodawcy.
Zainteresowany razem z ojcem mieszkał do maja 2012 r. w [...] przy ul. [...]. Tytuł prawny do lokalu posiadał ojciec Wnioskodawcy. Lokal znajdował się w zasobach Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. W lokalu mieszkał Wnioskodawca razem z ojcem. W 2012 r. aktem notarialnym ojciec Wnioskodawcy dokonał sprzedaży ww. lokalu. W związku z powyższym P.W. musiał opuścić lokal. Zgodnie z oświadczeniem Wnioskodawca od około 4 lat mieszka grzecznościowo u osoby obcej w [...] przy ul. [...]. Powierzchnia użytkowa budynku wynosi 33,00 m2, w tym powierzchnia mieszkalna 30,00 m2.
W trakcie przeprowadzonej wizji pod ww. adresem brało udział m.in 2 członków Komisji Mieszkaniowej, nie potwierdzono zamieszkiwania Wnioskodawcy przy ul. [...] w [...]. Na terenie powyższej nieruchomości znajduje się niewielki parterowy, murowany budynek wokół którego porozrzucane są odpady i śmieci. Działka częściowo zarośnięta jest przez liczne dzikorosnące krzewy i zarośla. Do budynku nie można było wejść, ponieważ na kilka metrów od wejścia wyczuwalny był niesamowity fetor. Z budynku do przeprowadzających wizję wyszedł mężczyzna, który oświadczył, że wraz z partnerką pomieszkuje i przebywa pod ww. adresem. Jednocześnie oświadczył, że nie zna P.W. i że żadna taka osoba tutaj nie mieszka.
Ponadto ustalono, że Wnioskodawca posiadał orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności o symbolach [...], a od [...] marca 2017 r. posiada orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności wydanym na stałe o symbolach [...]. Do wniosku Zainteresowany dołączył zaświadczenia lekarskie z rozpoznaniem: [...]. Wnioskodawca utrzymuje się z renty socjalnej otrzymywanej z ZUS w wysokości [...] zł miesięcznie.
Minimum dochodowe w gospodarstwie jednoosobowym wynosi 220 % najniżej emerytury w dniu wystąpienia aktualnej informacji o dochodach, tj. 2.200 zł.
Komisja Mieszkaniowa w Dzielnicy [...] zaopiniowała o skreśleniu zainteresowanego z listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu w zakresie zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony.
W związku z powyższym postanowiono o skreśleniu zainteresowanego z listy osób oczekujących na przydział lokalu mieszkalnego.
W dniu [...] października 2017 r. skargę na powyższą uchwałę złożył P.W. Skarżący podniósł, że uchwała została wydana w toku postępowania administracyjnego w wyniku złożenia przez niego wniosku, który spełniał wymogi określone przepisami prawa i uprawdopodobnieniu, że spełnia wszystkie kryteria do najęcia lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy - w szczególności, że ostatnim miejscem zamieszkania, w rozumieniu przepisu art. 25 Kodeksu cywilnego, był lokal położony w [...] przy ul. [...].
Zdaniem skarżącego, organ naruszył przepisy prawa procesowego w postaci przepisu art. 6, art. 7 i art. 10 kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nierozpoznanie istoty sprawy oraz rozpoznanie sprawy wbrew obowiązującym przepisom prawa w tym zakresie. Skarżący wskazał, że złamano podstawową zasadę procesową w postaci przepisu art. 10 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez naruszenie przepisu o możliwości wypowiedzenia się przez stronę co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji. Stwierdził, że naruszenia przepisów prawa materialnego wynikają z błędnego ich zastosowania i ich oparcia na błędnych przesłankach nie mających potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym.
Podniósł nadto, że w uzasadnieniu powołano się na okoliczności nieprawdziwe i nie mające potwierdzenia w faktach, wskazując, iż nie mieszka on przy ul. [...] w [...] i podpierając się wizją lokalną oraz wywiadem środowiskowym. Jednak zdaniem skarżącego, czynności te przeprowadzono niezgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego, bowiem żadnej wizji nie było, bo o takiej czynności powinien być zawiadomiony, a po drugie A.H. nigdy nie oświadczał żadnym osobom, iż w tym lokalu nie zamieszkuje i taka okoliczność jest nieprawdą.
Do skargi załączył pisemne oświadczenia osób zamieszkujących w tej nieruchomości, które przeczą ustaleniom, dokonanym przez organ. Podniósł, że zaskarżona uchwała jest dla niego krzywdząca i narusza jego prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej uchwale.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 147 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Na podstawie oceny prawnej, wyrażonej w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08, uchwała zarządu dzielnicy [...] w przedmiocie zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, w tym także lokalu będącego pracownią służącą prowadzeniu działalności w dziedzinie kultury i sztuki, jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. Uchwała ta dotyczy bowiem działań organów gmin, podejmowanych w innej niż umowa prawnej formie działania administracji, a mianowicie w drodze nienormatywnych aktów ogólnych organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej.
Przepis art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy przypomnieć należy, że podstawą umieszczenia skarżącego na liście osób oczekujących na najmem lokalu mieszkalnego (uchwała nr [...] Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r.) był § 4 wz. z § 5 ust. 2 pkt 3 lit. b uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2009 r. Nr 132, poz. 3937 z późn. zm.). Przepis ten statuuje uprawnienie do lokalu mieszkalnego osobie, która pozostaje w związku z warunkami mieszkaniowymi w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej obejmującej ciężką, przewlekłą chorobę wnioskodawcy.
Przyczyną, dla której skarżący został wpisany na listę osób oczekujących na najmem lokalu mieszkalnego był fakt, że posiada on orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności oraz, że jest przewlekle chory, a nadto, że znajduje się w trudnej sytuacji mieszkaniowej. Taka sytuacja, jak wynika z akt sprawy administracyjnej nie zmieniła się, skarżący nadal jest osobą niepełnosprawną - co wynika z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] marca 2017 r., (k-284 akt administracyjnych sprawy) - a orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] marca 2014 r. wskazano, że jest trwale niezdolny do pracy (k-230 akt administracyjnych sprawy). W aktach sprawy znajduje się nadto dołączona przez skarżącego obszerna dokumentacja lekarska wskazująca na jego kłopoty zdrowotne.
Wbrew opinii organu z akt sprawy nie wynika, aby skarżącemu poprawiła się sytuacja mieszkaniowa. Organ nie wskazał, że mieszka on w lokalu mieszkalnym, który zaspokaja jego potrzeby. Skarżący konsekwentnie wskazuje bowiem, jako miejsce zamieszkania, dom przy ul. [...] w [...]. Nieruchomość ta, jak wynika z akt sprawy w tym wizyty pracowników Wydziału Zasobów Mieszkaniowych (k-[...] notatka z dnia [...] lipca 2017 r.), znajduje się w bardzo złym stanie technicznym. Pobyt w ww. domu potwierdza jego właściciel, a także osoby w nim mieszkające, co wynika z załączonych do skargi oświadczeń.
Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że zaskarżona uchwała wydana została z rażącym naruszeniem przepisów § 5 ust. 2 pkt 3 lit. b uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy.
Z uwagi na to, że doszło do istotnego naruszenia prawa, albowiem wskazane wyżej okoliczności nie zostały przez organ wzięte pod uwagę i rozważone przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, a mogły mieć wpływ na treść uchwały, Sąd skargę uwzględnił. Sąd nie stwierdził nieważności zaskarżonej uchwały, albowiem od dnia jej podjęcia upłynął rok. Z tego względu Sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło