II SA/Wa 1818/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kwiecińska Sędzia WSA Iwona Dąbrowska Asesor WSA Jacek Fronczyk (spr.) Protokolant: apl. prok. Tomasz Nowicki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2005r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2004r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę. Decyzją z dnia [...] maja 2004r. nr [...] Starosta [...], powołując się na art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 23 ust. 1 i 2 oraz art. 6 pkt 15 lit. a i b ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t. j.: Dz. U. z 2003r. Nr 58, poz. 514 z późn. zm.) oraz art. 104 Kpa., uznał Z. M. z dniem [...] maja 2004r. za osobę bezrobotną i odmówił przyznania prawa do zasiłku. W uzasadnieniu organ podał, że w dniu rejestracji skarżący spełniał warunki do uznania go za osobę bezrobotną, natomiast suma okresów, o których mowa w art. 23 ust. 1 i 2 ww. ustawy, przypadających w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji, jest krótsza niż 365 dni, co stanowi podstawę odmowy przyznania prawa do zasiłku. Pismem z dnia 31 maja 2004r. (skarżący otrzymał je w dniu, w którym doręczono mu powyższą decyzję) Powiatowy Urząd Pracy w N. poinformował Z. M., że prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługuje po spełnieniu warunków zawartych w art. 23 ust. 1 pkt 2a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, tj. wówczas, gdy bezrobotny w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji i łącznie przez okres 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej najniższego wynagrodzenia, od którego istnieje obowiązek opłacania składek na Fundusz Pracy. Urząd wskazał, że w okresie ostatnich 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji przez 92 dni skarżący osiągnął wynagrodzenie wyższe lub równe najniższemu wynagrodzeniu, a wymagane jest 365 dni, by móc otrzymać zasiłek dla bezrobotnych. Brak prawa do zasiłku dla bezrobotnych jest także równoznaczny, zgodnie z art. 37k ust. 1 ww. ustawy, z niemożnością ubiegania się o świadczenie przedemerytalne. W dniu [...] czerwca 2004r. Z. M. złożył do Wojewody [...] odwołanie od decyzji Starosty [...]. Skarżący zwrócił uwagę, że ma 62 lata i 36-letni staż pracy. Ostatnio w okresie od 15 stycznia 2001r. do 30 kwietnia 2004r. zatrudniony był w Gminnym Przedszkolu w P. na ½ etatu. Jednakże z uwagi na likwidację stanowiska pracy umowa o pracę została z nim rozwiązana. W okresie tym, jak podaje, pracodawca odprowadzał składki na Fundusz Pracy, a w ustawie nie jest powiedziane, "(...) że trzeba osiągać najniższe wynagrodzenie, każdego miesiąca przez 12 miesięcy (...)". Jego zdaniem, kwota 814 zł 48 gr brutto, jaką osiągał miesięcznie w ciągu 365 dni, czyni nieuzasadnioną decyzję Starosty Powiatu N. Stąd też decyzja organu jest dla niego nader krzywdząca. Decyzją z dnia [...] lipca 2004r. nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 10 ust. 2 pkt 6 i ust. 4 pkt 2 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 71 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2004r. Nr 99, poz. 1001) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Wojewoda stwierdził, iż zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli: 1) nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz 2) w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni: a) był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy (...). Z. M. wprawdzie przepracował 365 dni, ale nie osiągał w tym czasie minimalnego wynagrodzenia. Powołując się na rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 22 grudnia 2000r. zmieniające rozporządzenie w sprawie najniższego wynagrodzenia za pracę pracowników (Dz. U. z 2000r. Nr 121, po. 1308) i ustawę z dnia 10 października 2002r. o minimalnym wynagrodzeniu (Dz. U. z 2002r. Nr 200, poz. 1679) oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 września 2003r. w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2004 roku (Dz. U. z 2003r. Nr 167, poz. 1623) organ podkreślił, że do 31 grudnia 2002r. najniższe wynagrodzenie wynosiło 760 zł, od dnia 1 stycznia 2003r. do dnia 31 grudnia 2003r. – 800 zł, a od dnia 1 stycznia 2004r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 824 zł. Oceniając stan faktyczny Wojewoda [...] zaznaczył, że Z. M. w okresie 365 dni posiada tylko 92 dni, które wskazują na pobieranie w tym czasie wynagrodzenia w kwocie odpowiadającej regulacji zawartej w art. 71 ust. 1 pkt 2a ustawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. M. zarzucił organom błędną interpretację przepisów prawa. Jego zdaniem, ustawa nie wskazuje, że każdego miesiąca, w okresie 365 dni, pracownik musi zarabiać kwotę minimalnego wynagrodzenia, by mógł otrzymać zasiłek dla bezrobotnych. Wystarczy, że w ciągu 365 dni pracownik osiągnie taki dochód brutto, który podzielony przez 12 miesięcy, utworzy miesięczną kwotę minimalnego wynagrodzenia, która w jego przypadku wynosi 814 zł 48 gr. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2004r. Nr 99, poz. 1001) weszła w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu ogłoszenia (art. 152 tejże ustawy). Ogłoszenie tekstu ustawy w Dzienniku Ustaw nastąpiło w dniu 1 maja 2004r., a zatem regulacja ta w zakresie przedmiotu niniejszej sprawy zaczęła obowiązywać z dniem 1 czerwca 2004r.. Z kolei art. 146 ww. ustawy wskazuje, że tylko sprawy, w których przed dniem wejścia w życie ustawy wszczęto postępowanie odwoławcze lub postępowanie przed sądem administracyjnym, podlegają rozpatrzeniu według przepisów dotychczasowych. Skoro więc Z. M. odwołanie od decyzji Starosty [...] złożył w dniu [...] czerwca 2004r., a zatem po dniu wejścia w życie nowej ustawy, toteż przy rozpatrywaniu tegoż środka zaskarżenia, Wojewoda [...] zasadnie przyjął do stosowania jej przepisy, jako prawnie relewantne. Stosownie do treści art. 71 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (jego odpowiednikiem był przepis art. 23 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu – t. j.: Dz. U. z 2003r. Nr 58, poz. 514 z późn. zm., w oparciu o który wydano decyzję w I instancji), prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli: 1) nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz 2) w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni: a) był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy (...). Przepis powyższy wskazuje, że warunkiem, od spełnienia którego zależy otrzymanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych, jest zatrudnienie przez okres 365 dni w okresie 18 miesięcy przed zarejestrowaniem i uzyskiwanie w tym czasie wynagrodzenia w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. Osiągane w okresie 365 dni przez pracownika wynagrodzenie miesięczne powinno być zatem w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia, natomiast od tego wynagrodzenia (całości lub części) istniał obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. Innymi słowy, by uzyskać zasiłek dla bezrobotnych, pracownik w miesięcznym cyklu rozliczeniowym (każdego miesiąca) musiał otrzymywać wynagrodzenie co najmniej minimalne. Badaniu podlega więc okres 365 dni, w którym to okresie pracownik – w każdym miesiącu – musiał osiągać co najmniej minimalne wynagrodzenie (rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 22 grudnia 2000r. zmieniające rozporządzenie w sprawie najniższego wynagrodzenia za pracę pracowników – Dz. U. z 2000r. Nr 121, po. 1308 i ustawę z dnia 10 października 2002r. o minimalnym wynagrodzeniu – Dz. U. z 2002r. Nr 200, poz. 1679 oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 września 2003r. w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2004 roku – Dz. U. z 2003r. Nr 167, poz. 1623). Minimalne wynagrodzenie nie może być natomiast ilorazem sumy wynagrodzeń uzyskanych w okresie 365 dni podzielonych przez ilość 12 miesięcy, albowiem tak obliczone wynagrodzenie byłoby średnim (przeciętnym) wynagrodzeniem z tego okresu. Na taką interpretację nie pozwala z kolei literalna wykładnia art. 71 ust. 1 pkt 2a ustawy i niedokonana forma czasownika "osiągał" (wynagrodzenie). Gdyby bowiem ustawodawcy chodziło w istocie o uśrednione wynagrodzenie minimalne za ten okres, to niewątpliwie dałby temu wyraz w powyższym przepisie i z pewnością użyłby zwrotu "osiągnął". Skarżący nie spełniał warunków określonych w powołanych przepisach. W okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację Z. M. był wprawdzie zatrudniony przez co najmniej 365 dni, ale nie uzyskiwał wymaganego przepisami ustawy wynagrodzenia. Otrzymywane przez niego wynagrodzenie było bowiem niższe od minimalnego (wcześniej najniższego) wynagrodzenia, z wyjątkiem miesiąca stycznia 2003r., kiedy to wynagrodzenie wyniosło 1.454,86 zł brutto, miesiąca kwietnia 2003r. przy wymiarze wynagrodzenia 840 zł oraz stycznia 2004r., kiedy wynagrodzenie wyniosło 1.504,03 zł brutto. Brak było zatem podstaw prawnych do przyznania mu zasiłku dla bezrobotnych. Decyzja Starosty [...] w swej treści wykazuje pewne niedostatki, zwłaszcza w zakresie uzasadnienia, niemniej jednak decyzja Wojewody [...], wydana na skutek wniesionego odwołania, konwaliduje je. Okazując pełne zrozumienie dla trudnej sytuacji skarżącego, uznać należy, iż zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji w istocie zgodne są z prawem. Należy zaznaczyć, że w niniejszej sprawie Sąd ocenił jedynie legalność decyzji w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych. Natomiast we wniosku z dnia 11 maja 2004r. skierowanym do Powiatowego Urzędu Pracy w N. Z. M. wypowiada się nie tylko o zasiłku dla bezrobotnych, ale wspomina także o świadczeniu przedemerytalnym. W tym zakresie organ I instancji zobowiązany jest wydać stosowne rozstrzygnięcie. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.